Mame Gohan – japoński ryż z groszkiem

Wiosenny przepis na biały ryż z groszkiem; prosty i szybki przebój wśród Takikomigohan, przygotowany z kilku składników! 

Groszek wraca do łask, i to nie tylko na wybiegach! Zieleń, zwłaszcza wiosną, chętnie widzimy na talerzu – oczywiście w dobrym towarzystwie. Proponuję wam tutaj pyszny japoński przepis na biały ryż gotowany z groszkiem. Do koreańskiego nurungji stąd naprawdę daleko.

Przyznaję, technicznie rzecz biorąc, sezon na groszek właśnie minął. A gdyby tak trochę przedłużyć ten krótki, słodki czas, którego właściwie nie zdążyliśmy się nacieszyć?

Czym jest Mame Gohan? 

Mame Gohan to danie z pozoru bardzo proste. Składa się wyłącznie z ryżu gotowanego na parze i groszku. Prosto i konkretnie – a przy tym wyjątkowo smacznie. Choć kompozycja jest nieskomplikowana, wręcz podstawowa, Mame Gohan wcale nie jest pozbawione charakteru mimo krótkiej listy składników!

To jedno z charakterystycznych dań kuchni japońskiej, szczególnie popularne na początku wiosny, kiedy pojawiają się pierwsze promienie słońca i można w pełni korzystać z sezonu na groszek. 

Ogólnie rzecz biorąc, gdy mówimy „Mame Gohan”, od razu mamy na myśli ryż z groszkiem. Warto jednak wiedzieć, że „mame” to japońskie określenie na różne rodzaje fasoli i roślin strączkowych.

Tak jak w przypadku fasolek „eda mame”, które można dodać na przykład do mojego przepisu na makaron z sosem orzechowym. Z kolei „gohan” oznacza po prostu „ryż”. 

W Japonii istnieje zresztą konkretne określenie na tego typu dania. Mówi się o Takikomigohan. W dużym skrócie to japońskie wyrażenie, które można przetłumaczyć jako „ryż gotowany z…”.

Oznacza więc kategorię dań, do której należy Mame Gohan: japoński ryż doprawiony dashi i sosem sojowym, gotowany razem z dodatkami. Można przygotować go z grzybami (takimi jak Shimeji czy Enoki), warzywami, mięsem, rybą… 

Jak łatwo się domyślić, Takikomigohan obejmuje mnóstwo różnych wariantów – pod warunkiem, że składniki gotują się razem z ryżem. Dzięki temu ryż wchłania wszystkie aromaty.

Istnieje więc wiele odmian, takich jak Tai-Meshi, Ayu-Meshi czy Gomoku-Meshi z grzybami shiitake, pędami bambusa, korzeniem łopianu, kiełkami soi, kawałkami kurczaka… My jednak dziś ograniczymy się do groszku i kilku przypraw! 

Główne składniki Mame Gohan

Ryż japonica: skoro ryż jest podstawą japońskiej kuchni, w tym przepisie użyjemy odmiany zwanej „japonica”. Sama nazwa mówi sporo – to ryż, który pojawia się w wielu japońskich przepisach, takich jak Donburi.

Powinien być wam znajomy, jeśli próbowaliście już moich przepisów na onigiri albo Yakimeshi. Przy okazji polecam zajrzeć do mojego przewodnika po różnych rodzajach ryżu, żeby jak najlepiej go wykorzystać. 

Groszek: nie myślimy o nim zbyt często, a jednak kiedy już trafia do dania, robi świetną robotę. Wystarczy spojrzeć na ryż po kantońsku. Groszek to warzywna gwiazda Mame Gohan. Idealnie wpisuje się w sezon i dodaje potrawie delikatnej chrupkości. 

Sake: oczywiście nie zostawimy białego ryżu z groszkiem bez żadnego urozmaicenia. Podczas gotowania warto dodać kilka przypraw i dodatków, które podkręcą smak dania – a sake jest jednym z tych składników, które naprawdę robią różnicę.

To wino ryżowe często używane w kuchni, nie tylko do aperitifu! Jest kwiatowe, aksamitne i łagodne. Nadaje aromat niemal każdej potrawie. Znajdziemy je między innymi w kurczaku Teriyaki czy w Tokashi Butadon, jeśli trzymamy się przepisów na bazie ryżu! 

Kombu: gdyby komuś umknęło, kombu – podobnie jak nori czy aonori – to rodzaj alg powszechnie spożywanych w Japonii.

Ponieważ jest jednym z trzech głównych składników dashi, odgrywa kluczową rolę w przygotowaniu zupy miso, makaronu Zaru Soba czy ramenu. W przepisie na Mame Gohan to również ważny element. Kombu dodaje głębi dzięki swojemu smakowi umami. Lepiej więc go nie pomijać. 

Jasny sos sojowy: odrobina słoności, która zrównoważy aromaty sake i kombu, na pewno nie zaszkodzi. Zawsze warto mieć jasny sos sojowy w kuchennej szafce – przyda się do niemal wszystkich dań! 

Dashi: bez kombu właściwie nie mogłoby istnieć. A byłaby to wielka szkoda! Dashi to jeden z filarów kuchni japońskiej – bulion, bez którego wiele przepisów straciłoby sens. Wyobrażacie sobie Kitsune Udon bez dashi?!

Jak przygotować udane Mame Gohan?

W tym przepisie użyję mrożonego groszku. Jeśli jednak wolicie świeży, polecam ugotować go osobno, aby uniknąć „zmęczonego”, pomarszczonego wyglądu, który może się pojawić, jeśli wrzucicie groszek do urządzenia do gotowania ryżu razem z ryżem.

Warto też zachować wodę, w której gotował się groszek, i dodać ją do ryżu podczas gotowania. Dzięki temu ryż wchłonie delikatny smak groszku.