Deszcz zaczyna się na patelni, zanim jeszcze uderzy w szybę: olej skwierczy, ciasto lekko faluje, dymka mięknie i uwalnia zielony, łagodny, niemal słodki aromat. Dobre pajeon poznaje się po długich łodygach dymki ułożonych równo obok siebie, spojonych tylko taką ilością ciasta, jaka wystarcza, by je połączyć.
Brzegi przyjemnie chrupią, a środek pozostaje delikatny i pełen dymki. Jeśli szukać kuzynów tego dania, wietnamskie bánh xèo i japońskie okonomiyaki również łączą ciasto z dodatkami, ale opierają się na zupełnie innej strukturze. Krótko mówiąc: pyszność warta odkrycia.
Inny wielki koreański klasyk, bibimbap, to pełnowartościowe danie w misce
Pajeon – co to takiego ?
Nazwa jest prosta. Pa oznacza „dymkę”, a jeon to cała rodzina potraw obtaczanych w cieście i smażonych na patelni. W kuchni koreańskiej jeon zachowuje charakter głównego składnika — niezależnie od tego, czy chodzi o cukinię w aehobak jeon, różne warzywa jak w yachaejeon, czy, jak tutaj, o całe łodygi dymki.
Pajeon różni się od buchimgae, w którym to ciasto gra główną rolę, a posiekane składniki znikają w zwartym placku. W autentycznym pajeon dymka pozostaje widoczna i w całości; często są to jjokpa (dymka Joseon) ułożone obok siebie na patelni.
Ciasto ma tu spajać, nie dominować. Mąka pszenna nadaje strukturę, skrobia zapewnia delikatną, kruchą chrupkość, a lodowata woda ogranicza rozwój glutenu. Klasyczne pajeon podaje się z sosem sojowo-octowym.
Pajeon z Dongnae w Busanie rządzi się inną logiką: jest bogatsze, bardziej miękkie i pełne owoców morza, a podaje się je z chojang, wyrazistym sosem na bazie gochujangu i octu, zbliżonym do sosu do bibimbapu.
Jeśli masz ochotę na rozgrzewające koreańskie danie, spróbuj dakgalbi
Od amerykańskiej mąki po deszczowe wieczory
Historia pajeon wpisuje się w szerszą historię jeon. Na dworze Joseon takie wyrafinowane potrawy nazywano jeonyuhwa, czyli „kwiatami smażonymi na oleju”. Mimo to pajeon nie pojawia się w żadnym z wielkich tekstów kulinarnych epoki: ani w Eumsik Dimibang z 1670 roku, ani w Siuijeonseo z końca XIX wieku, gdzie wspomina się nawet o jeon z wróbla.
Pierwsza drukowana wzmianka pochodzi z 1946 roku i pojawia się w Chosun Eumsik Mandeuneun Beop autorstwa Bang Sin-young: mąka pszenna, jajko, sól, dymka, całość smażona na żelaznej płycie. Po wojnie koreańskiej (1950–1953) amerykańska pomoc sprawiła, że do kraju napłynęły ogromne ilości pszenicy.
Pszenica, wcześniej droga, stała się łatwo dostępna, a domowe kuchnie zaczęły dopasowywać dawne techniki smażenia na patelni do nowych realiów. To także tłumaczy, dlaczego mąka zajmuje ważne miejsce w innych popularnych potrawach, takich jak koreański corn dog.
Jeśli masz ochotę na sycące danie do dzielenia się, gamjatang sprawdzi się idealnie
W latach 30. XX wieku w dzielnicy Dongnae w Busanie, wokół tamtejszego targu, wykształciła się własna wersja tego dania. Ta bardziej wystawna odmiana pajeon, bogata w mąki ryżowe, owoce morza i dymkę, dzieli z eomukiem wspólne zakorzenienie w morskich produktach Busanu.
W kulturze koreańskiej pajeon wciąż kojarzy się z deszczowymi dniami. Najczęściej podaje się je z makgeolli, którego lekkie musowanie i mlekowa kwasowość równoważą tłustość i słoność dania. kimchi jjigae także świetnie rozgrzewa w wilgotne wieczory.
Główne składniki pajeon
Dymka Joseon (jjokpa) stanowi podstawę dania. Ułożona w całości lub przekrojona wzdłuż na pół, tworzy charakterystyczny układ pajeon. Ciasto łączy mąkę pszenną, która buduje strukturę, ze skrobią ziemniaczaną, kukurydzianą lub tapiokową, odpowiadającą za cienkie, kruche brzegi. Lodowata lub gazowana woda ogranicza powstawanie glutenu i nadaje ciastu lekkość. Jajko, opcjonalne, delikatnie wszystko spaja.
Do haemul pajeon dodaje się ostrygi, krewetki, kalmary i małże, dobrze odsączone, żeby nie rozmiękczyły placka. Czerwone i zielone papryczki chili, pokrojone na ukos, dodają koloru i delikatnej ostrości. W kuchni koreańskiej często podaje się je również faszerowane i smażone, jak w gochu twigim.
Minari o chrupkiej, ziołowej nucie jest niezbędne w wersji z Dongnae.
Na słodko, hotteoki to nadziewane placuszki z cynamonem, klasyk koreańskiego street foodu
Do klasycznego pajeon najczęściej podaje się sos sojowo-octowy. W Dongnae częściej wybiera się chojang, sos octowy i lekko pikantny. Tamtejsze ciasto, przygotowywane z mąki z ryżu kleistego i zwykłego, ma teksturę chaljin — sprężystą i lepką — podobną do tej, którą znajdziesz w gyeongdan. Bulion z anchois i dasima doprawia ciasto od środka i przywołuje morskie nuty jjamppong.
Nazywam się Marc! Dołącz do mnie, aby nauczyć się przygotowywać pyszne dania azjatyckie dla siebie i swoich bliskich oraz poznać wszystkie kulinarne sekrety restauracji!