Tayland’da yemek, her türlü sosyal etkinliğin merkezindeki bir unsurdur ve çoğu zaman sosyal etkinliğin kendisine ya da kutlama nedenine dönüşür. Bunun bir kısmı Taylandlıların dostça ve sosyal yapısından, bir kısmı da yemeğin sipariş edilme, servis edilme ve tüketilme biçiminden kaynaklanır. Aile ve arkadaşlar yemek aracılığıyla bir araya gelir ve paylaşır. Ve buna ben %2000 katılıyorum. İster Phuket’i ziyaret etmeyi ister Bangkok’u ziyaret etmeyi planlayın, ister sadece bu lezzetleri yeniden bulmak isteyin, bu yazı tam size göre!
Tay mutfağının başlıca lezzetleri
Tipik bir Tay yemeği beş temel lezzet içerir: tuzlu, tatlı, ekşi, acı ve baharatlı. Nitekim Tay yemeklerinin çoğu, bu beş lezzeti bir araya getirmedikçe doyurucu sayılmaz. Tay baharatlandırması yabancı bir damak için oldukça keskin olabilse de, Tay mutfağı tüm lezzetler arasında bir denge sağlar. Yam Khai Dao tarifi bunu çok iyi gösterir
Restoranda yemek yerken ya da evde yemek hazırlarken, bir grup Taylandlı genellikle çeşitli et ve/veya balık yemekleri, ayrıca sebzeler, bir erişte yemeği ve muhtemelen çorba tüketme eğilimindedir. Çorba dışında her şey paylaşılır; çorbayı herkes ayrı sipariş edebilir ya da herkese kendi payını alması için kişisel bir kâse verilir. Örneğin benim ünlü tom yum çorbam ya da deniz mahsullü tom yum talay. Buna karşılık tom kha çorbası bir köri gibi tüketilir
Tatlı bazen yalnızca taze meyvelerden oluşur; örneğin ananas ya da ülkede yaygın olan binlerce tropikal meyveden biri (guava, durian, mangostan, papaya, muz, demirhindi ya da mango, daha pek çoğunun yanı sıra). Bir de tabii ünlü mango sticky rice var
Ya da daha özenli bir şey olabilir; örneğin rengârenk pirinç kekleri, hindistan cevizine bulanmış pirinç topları, ot jölesi ya da med kanoon gibi sarı fasulyeli bir tatlı.
Taylandlılar yavaş yer ve yemeğin tadını çıkarır, çünkü bir öğün aynı zamanda sevdikleriyle bir an paylaşma fırsatıdır.
Tay mutfağının etkileri
Modern Tayland’ın lezzetleri kadim tarihten gelir. XIII. yüzyıldan itibaren Tay halkı, bugün bildiğimiz haliyle Siyam mutfağının çekirdeği sayılabilecek şeyi kurmuştu: pirinç, yerel sebzeler, otlar, sarımsak ve çok güçlü biberle birleştirilmiş farklı türde etler ve deniz mahsulleri. Daha sonra Çinliler Tayland’a erişteyi (örneğin pad see ew erişteleri) ve en önemli Tay mutfak aletini getirdiler: çelik wok.
Tay mutfağı, ünlü yeşil, kırmızı ve sarı körilerinin de gösterdiği gibi, Hint baharatları ve lezzetlerinden de güçlü biçimde etkilenmiştir. Hint körileriyle karıştırılması imkânsız olan Tay körileri, yine de macunlarında pek çok Hint baharatını barındırır, ancak yerel malzemeler sayesinde her zaman kendine özgü benzersiz lezzetlerini korur; örneğin Tay fesleğenli tavuk tarifimde ve pad gra prow tarifimde kullandığım Tay kutsal fesleğeni, limon otu ve galangal. Fesleğen salatalarda da bulunabilir; örneğin Moo nam tok, yani Tay domuz salatasının bazı versiyonlarında. Tay mutfağında ünlü panang körisini de buluruz
Tay mutfağına yönelik diğer etkiler, Vietnam, Kamboçya, Endonezya, Laos, Birmanya ve Malezya gibi komşu ülkelerden gelir. Bu bol ve geniş etkiler bir araya gelerek, bugün dünyanın en hızlı büyüyen ve en popüler mutfaklarından biri olan günümüz Tay mutfağının karmaşık tadını oluşturur.
Pirinç
Tay mutfağında hiçbir şey pirinçten daha önemli bir yer tutmaz. Tüm öğünlerin en çok servis edilen yemeği olan pirince saygıyla davranılır ve asla israf edilmez. Tayland pek çok pirinç çeşidi yetiştirir ve servis eder; yasemin pirinci en beğenileni, ama aynı zamanda en pahalısıdır. Yapışkan ya da glutenli pirinç de oldukça yaygındır; beyaz pirinç ise boldur ve yasemin pirincinden daha ucuz olmasına rağmen yine de lezzetlidir.
Aşçılar satın aldıkları pirincin kalitesine büyük önem verir ve onu nasıl pişireceklerini, hangi sıcaklığı kullanacaklarını, ne kadar su gerektiğini, buharda nasıl ve ne kadar süre pişireceklerini bilmek için pek çok teknik kullanır. Pirinç bir öğünü ya yapar ya bozar.
Erişte çok yaygındır, ama pirinç kadar yaygın değildir. Pirinç paylaşılmak üzere servis edilirken, erişte yemekleri çoğu zaman bireysel tüketim içindir. Yani hayır, eriştemi paylaşmam, gelenek böyle.
Sunumun önemi
Yemeğin özenli sunumu, Tay kültürünün bir diğer önemli yönüdür. Servis edildiğinde ayrıntılara gösterilen özen ve onun güzelliği, yeme deneyimi açısından anlamlıdır.
Sunduğu güzel lezzetlerden bağımsız olarak, yemeğin çekici olması gerekir ve bu yön, Tay kültürünün yemeğine ve malzemelerine duyduğu saygıyı onurlandırır. Tay mutfağının sunumu dünyanın en zarif sunumları arasındadır; servis tabakları çiçek şeklinde oyulmuş çeşit çeşit sebze ve meyveyle süslenir, sotelerde ise yemeğin içinde zarifçe oyulmuş sebzeler bulunur. Şefler oymacılık sanatı konusunda eğitim alır, çünkü yemek pişirmenin ötesinde ve estetik alanında ek bir özen gerektirir. Buna iyi bir örnek kızarmış enoki mantarlarıdır
Yemeklerin çoğu lokmalık porsiyonlar halinde sunulur; bu, Budizm’in bir hayvanın bütün olarak pişirilmesini hoş karşılamaması gerçeğini akıllıca aşmanın bir yoludur. Böylece balık, dana, domuz ve tavuk pişirilmeden önce dilimlenir; diğer tüm malzemeler de doğranır ve kuşbaşı doğranır.
Atıştırmalık ülkesi
Öğünler dışında, Taylandlılar ünlü “atıştırıcılar”dır. Tayland’da yol kenarında ya da pazarlarda birkaç kuruşa hızlı ama lezzetli bir atıştırmalık bulmak kolaydır — Phuket’in en iyi sokak lezzeti noktalarını ve gece pazarlarını keşfedin. Pong neng buna güzel bir örnektir.
Popüler atıştırmalıklar arasında bahar rulosu, satay tavuk şişleri ya da dana şişleri, baharatlı soslu çiğ sebzeler, çorbalar, salatalar ve her türden tatlı bulunur
Böcekler
Tayland’da çok çeşitli yenilebilir böcek bulunur. Konuyla ilgili yazımı okumak için hemen yukarıdaki bağlantıya tıklayın
