Yasemin pirincinin kökeni ve tarihi
Yasemin pirinci, Asya mutfağının vazgeçilmez bir besinidir. Genellikle beyaz renkte olan, başlıca Tayland ve Kamboçya kökenli, uzun taneli bir pirinç türüdür. Adını kokusundan değil, yasemin çiçeğininkine benzeyen renginden alır.
Uzun yıllar boyunca Tayland, yasemin pirincinin bir numaralı ihracatçısı olmuştur ve bugün hâlâ dış ticaretin başlıca ürünüdür.
Yasemin pirincinin farklı çeşitleri
Yasemin pirincinin birkaç çeşidi vardır: beyaz, kahverengi ve siyah versiyonu. Bu üç çeşit aynı temel özellikleri sunar; yani belirgin bir aroma ve fındıksı bir tat. Bununla birlikte, kahverengi versiyon daha fazla vitamin, lif ve antioksidan içerir.
Çeşitli söylentilere göre, eskiden siyah yasemin pirinci yalnızca soylulara ve üst sınıflara ayrılmıştı; bu yüzden ona “yasak pirinç” de denirdi. Diğer versiyonlarla kıyaslandığında çok daha fazla protein, demir ve lif içerir. Ayrıca antosiyanin bakımından da çok daha zengindir.
Yasemin pirinci ile basmati pirinci arasındaki farklar
Yasemin pirinci ile basmati pirinci birbirine çok benzese de tatları ve dokuları aynı değildir. Yasemin pirincinin yumuşak ve fındıksı bir tadı vardır. Daha çiçeksi, daha belirgin bir aroması ve narin bir kıvamı vardır.
Basmati pirincinin de fındıksı bir tadı vardır ama çok daha topraksı ve serttir. Başlıca Hindistan ve Pakistan’da kullanılır. Ayrıca basmati pirincinin tanesi yasemin pirincininkinden daha uzundur. Pişirildiğinde başlangıçtaki boyutunun iki katına kadar uzayabilir.
Yasemin pirincinin besin değeri
Diğer beyaz pirinçlerle kıyaslandığında, yasemin pirinci biraz daha kalorilidir ve dolayısıyla daha fazla yağ içerir. Bazıları, daha sağlıklı, daha proteinli ve besin açısından daha zengin kabul edildiği için kahverengi yasemin pirincini beyaz yasemin pirincine tercih eder.
Yasemin pirincinin kullanımları
Yasemin pirinci; etlerin, balıkların ve tatlıların yanına garnitür olarak kullanılır. İyi haber şu ki, mutlaka bir pirinç pişiricisine ihtiyacınız yok. Bir tencere fazlasıyla yeterli olacaktır. Bana göre, yasemin pirincini pişirmenin en iyi yolu buharda pişirme, yani emdirme yöntemidir.
Yasemin pirinci nasıl pişirilir?
Küçük bir öneri: fazla nişastayı gidermek için pirinci pişirmeden önce daima soğuk suyla yıkayın. Ardından yıkama suyunu boşaltın. Pişirme için bir ölçü pirince iki ölçü su kullanın. Tencerenin kapağını kapatın ve kaynamaya bırakın.
Son olarak ateşi kısın ve su tamamen çekilene kadar birkaç dakika kaynamaya bırakın. Pişirmeyi durdurun ve birkaç dakika daha dinlendirin… Khõ hai dja! (Afiyet olsun!)
Yasemin pirincinin tadı
Yasemin pirinci genellikle oldukça yavan olsa da yine de tatlı ve fındıksı bir tadı vardır. Pişerken, tereyağlı patlamış mısır ile mis kokulu çiçeklerin karışımı olarak tarif edebileceğim bir koku yayar.
Pişirildikten sonra dokusu hafif ve yumuşaktır. Asya’da veya Orta Doğu’da kullanılan baharatlarla çok iyi uyum sağlar. Zaten pirincin tadını belirleyecek olan da baharatlamadır.
Yasemin pirincinin ikameleri
Yasemin pirincinin en iyi ikamesinin, sıkça kıyaslandığı basmati pirinci olduğunu söyleyebilirim. Tadı, aroması ve dokusu yasemin pirincinden farklı olsa da tanesi ve kokusu onunla benzerlikler taşır. Ayrıca kahverengi pirinç, beyaz pirinç ve yabani pirinçle de değiştirilebilir.
