Mentsuyu, japoński sos do makaronu

Powiem od razu: to jeden z tych składników kuchni japońskiej, które zdecydowanie warto mieć w spiżarni. Nazywany także „tsuyu”, ten podstawowy sos przyprawowy wnosi do dania pełnię japońskich smaków. Prawdziwy ambasador japońskiego umami! 

Mentsuyu, co to właściwie jest? 

Mentsuyu to sos, który stanowi bazę wielu zup, bulionów i dań z makaronem. W tradycyjnej wersji jest to mieszanka sosu sojowego i mirinu, wzbogacona sake do gotowania, katsuobushi (suszone płatki bonito), odrobiną cukru i algami. 

„Mentsuyu” dosłownie oznacza po japońsku „sos do makaronu”. Trudno o bardziej trafną nazwę!

Dziś jednak jego zastosowanie jest znacznie szersze. Mentsuyu można używać do doprawiania właściwie każdego dania — właśnie na tym polega jego ogromna uniwersalność! 

Rodzaje mentsuyu

Ogólnie rzecz biorąc, sposób przygotowania pozostaje podobny. Sos sojowy, mirin i cukier gotuje się na wolnym ogniu, a następnie dodaje do mieszanki dashi, które pogłębia smak.

Warto wiedzieć, że wyróżnia się dwa główne rodzaje mentsuyu:

• sos gotowy do użycia oraz sos skoncentrowany. Ten pierwszy ma łagodniejszy smak i można go stosować bez rozcieńczania.
• Wersja skoncentrowana jest natomiast znacznie intensywniejsza w smaku i koniecznie trzeba ją rozcieńczyć wodą! 

Jak smakuje mentsuyu? 

W dużym skrócie mentsuyu to lekko słodkawy sos sojowy, łagodniejszy niż tradycyjny, czysty sos sojowy. Gotowanie na wolnym ogniu pomaga złagodzić dominującą słoność i wydobyć pozostałe aromaty. 

Niektóre wersje są oczywiście bardziej słone niż inne, choć w Japonii często preferuje się smak umiarkowanie słodki. To sos o delikatnie dymnych nutach, które zawdzięcza kombu i płatkom bonito. Nie sposób też pominąć jego charakterystycznego smaku umami. 

Jak gotować z mentsuyu? 

Pierwotnie mentsuyu stworzono do doprawiania dań z makaronem. Ponieważ jest bogate w umami, świetnie podbija smak potraw, do których się je dodaje. 

Duża zaleta: samo w sobie jest już pełne smaku. Możesz podawać je jako sos do tempury, dodać do miski ryżu albo wykorzystać w daniach z makaronem; soba, udon czy somen — wszystko tu pasuje! 

Jeśli wybierzesz wersję skoncentrowaną, pamiętaj, aby dobrze ją rozcieńczyć. Proporcje najczęściej podane są na butelce w zależności od rodzaju dania, ale możesz je bez problemu dostosować do własnych upodobań. 

Gdzie kupić mentsuyu? 

Bez trudu znajdziesz je w azjatyckich sklepach spożywczych. W zwykłych supermarketach pojawia się rzadziej, ale bardzo łatwo przygotujesz ten sos samodzielnie z kilku składników: alg konbu, mirinu, sosu sojowego, sake do gotowania i katsuobushi. Wystarczy gotować wszystko razem na wolnym ogniu — dokładne proporcje znajdziesz w przepisie poniżej.

Wypróbuj też mój przepis na sos do zimnego makaronu soba — to bardzo podobna alternatywa!

Jak przechowywać mentsuyu?

Wbrew pozorom mentsuyu nie ma bardzo długiego terminu przydatności po otwarciu… Sos gotowy do użycia jest delikatniejszy i zachowuje świeżość tylko przez kilka dni, natomiast wersję skoncentrowaną można przechowywać przez kilka tygodni. 

Aby jak najlepiej zachować jego smak i świeżość, trzymaj butelkę w chłodnym miejscu, najlepiej w lodówce.