Susam yağı, susam tohumlarından elde edilen ve Asya mutfağında çok beğenilen bir pişirme yağıdır. Ya preslenmiş tohumlardan ya da kavrulmuş tohumlardan yapılan birçok çeşidi vardır ve bunlar Çin mutfağında, Japon mutfağında, Kore mutfağında ve hatta Orta Doğu’da farklı şekillerde kullanılır.
Açık renkli susam yağı genellikle nötr bir pişirme yağı olarak kullanılırken, kavrulmuş susam yağı soslarda, çorbalarda ve diğer yemeklerde güçlü bir aroma olarak kullanılır.
Farklı susam yağı çeşitleri
Kavrulmuş susam yağı, koyu, siyah veya Asya susam yağı olarak da bilinir. Açık kahverengiden koyu kırmızımsı kahverengiye kadar değişen bu yağ, kavrulmuş susam tohumlarından yapılır ve aroması ile lezzeti oldukça güçlüdür.
Kavrulmuş susam yağı (Amazon’dan satın al)
Susam yağı genellikle bir bitiriş yağı olarak kullanılır ve sıcak ya da soğuk bir yemeğe fındıksı bir lezzet katar.
Genel bir kural olarak, kavrulmuş susam yağı ne kadar koyuysa lezzeti de o kadar güçlü olur.
Beyaz veya sade susam yağı olarak da adlandırılan açık renkli susam yağı, açık renktedir. “Çiğ” susam tohumlarından yapılır; bu da yüksek sıcaklıkta kullanılabilen ve daha hafif lezzetli bir yağ ortaya çıkarır.
Açık renkli susam yağı (Amazon’dan satın al)
Soğuk preslenmiş susam yağı, ısı veya kimyasal madde kullanılmadan üretilir. Saflığı nedeniyle değerlidir ve organik ürün satan mağazalarda bulunabilir.
Kavrulmuş susam yağını başka yağlarla birleştiren karışım yağlar da mevcuttur. Sonuç, daha az yoğun bir lezzete sahip daha ucuz bir alternatiftir, ancak yine de o güzel susam tadını verir
Susam yağıyla nasıl yemek yapılır?
Açık renkli susam yağı, biraz ayçiçek yağı veya bitkisel yağ gibi kullanılabilir. Benzer şekilde nötr bir lezzete sahip olduğu ve yüksek ısıya dayanabildiği için kızartmada veya kavurmada kullanılabilir.
Sote yapmak için kullanın ya da az çok nötr tatlı bir yağ gerektiren her yerde kullanın.
Kavrulmuş susam yağı ise en iyi düşük sıcaklıkta pişirmede ya da pişirmenin sonunda veya pişirmeden sonra eklenerek kullanılır. Ama yine de, kesin bir kural yok; örneğin Malezya usulü kızarmış domuz etimin marinasında yer alır
Siyah susam yağı, düşük veya orta ateşte pişirmek için kullanılabilir (kızartma için değil), ancak çok uzun süre ya da yüksek ateşte pişirilirse lezzetinin bir kısmını kaybetme eğilimindedir.
Bununla birlikte, dumanlanma noktası veya “smoke point” 232 derece ile oldukça yüksektir. Çorba ve sote gibi yemeklerin üzerine pişirildikten sonra gezdirmek için sıklıkla kullanılır. Salata soslarında, marinalarda ve soslarda kullanılabilir.
Susam yağının tadı nasıldır?
Açık renkli susam yağı nötr bir yağ lezzetine sahiptir ve herhangi bir yemekte kolayca kaybolur.
Kavrulmuş susam yağı, zengin ve fındıksı tadı nedeniyle beğenilir. Çok kendine özgü bir kavrulmuş susam aroması vardır ve tariflere büyük bir lezzet dokunuşu katar. Tarifteki diğer malzemeleri tamamen bastırma riskiyle karşılaşmamak için aşırı kullanmamaya dikkat edin.
Susam yağı nereden alınır?
Kavrulmuş susam yağı genellikle büyük süpermarketlerin Asya reyonunda bulunur. Çoğunlukla cam veya plastik şişelerde tek tek satılır, ancak bazen özellikle dökme gıda satan mağazalarda çok daha büyük ambalajlarda da bulunabilir.
Daha fazla seçenek için, genellikle açık renkli susam yağına sahip birkaç marka bulabileceğiniz bir Asya marketini ziyaret edin. %100 susamdan oluşan (karışım olmayan) bir yağ arayın ve kavrulmuş susam için, daha koyu bir renk genellikle daha güçlü bir lezzet anlamına gelir.
Susam yağı nasıl saklanır?
Susam yağı genel olarak çok uzun bir raf ömrüne sahiptir ve kapağı iyice kapatılmış orijinal şişesinde, serin ve karanlık bir yerde saklanabilir.
Açık renkli susam yağı en iyi oda sıcaklığında saklanır ve bir yıla kadar dayanır.
Kavrulmuş susam yağının raf ömrü biraz daha kısadır, ancak ideal koşullarda yine de birkaç ay dayanır.
Buzdolabında da saklanabilir, böylece ömrü uzar. Yağ soğuk olduğunda biraz daha koyu kıvamlı olur, ancak yine de çok kolay dökülür.
Susam yağı sağlıklı mıdır?
Tohumlar, susam bitkisinden (Sesamum indicum) gelir. Tohumların kendisi protein ve B vitaminleri açısından zengindir, ancak susam yağı protein ya da birçok temel vitamin ve mineral içermez.
Bununla birlikte, E vitamini ve fitosteroller dahil olmak üzere yağ asitlerini ve antioksidanları korur.
Susam yağının; kalp dostu sağlıklı yağlar sağlamak, iltihabı azaltmak ve cildi güneşten korumak gibi göz ardı edilemez sağlık faydalarına sahip olduğu düşünülür.
Susam yağının besin değeri
Bir yemek kaşığı susam yağı aşağıdaki bileşenleri içerir :
- Kalori: 120
- Protein : 0 gram
- Yağ: 14 gram
- Karbonhidrat: 0 gram
- Lif: 0 gram
- Şeker: 0 gram
Susam yağı ayrıca, her ikisi de çoklu doymamış yağlar olan omega-3 ve omega-6 yağ asitleri içerir. Bunların ikisi de, başta kalp hastalıkları ve kanser olmak üzere birçok hastalığın önlenmesine yardımcı olan temel yağ asitleridir. Ayrıca bağışıklık fonksiyonunun iyileştirilmesine de yardımcı olurlar.
Susam yağının faydaları
Susam yağı antioksidanlarla doludur. E vitamini ve fitosterollere ek olarak lignanlar, sesamol ve sesaminol içerir. Bu bileşikler, vücudunuzdaki serbest radikallerle savaşmaya yardımcı olur; bu da kronik hastalıklara yakalanma riskinizi azaltabilir.
Susam yağının olası sağlık faydaları şunlardır:
Kalp sağlığı
Susam yağı, çok dengeli bir omega-3, omega-6 ve omega-9 yağ asidi oranına sahiptir. Omega-3 ve omega-6 çoklu doymamışken, omega-9 yağ asitleri tekli doymamıştır. Literatür, bu sağlıklı yağları içeren bir beslenmenin kalp hastalığına yakalanma riskinizi azalttığını göstermektedir.
Bazı çalışmalar, susam yağı tüketiminin kalbinizi koruma konusunda rol oynayan LDL kolesterolünüzü ve trigliseritlerinizi düşürmeye yardımcı olabileceğini göstermektedir.
Azalan iltihap
Birçok kültür, susam yağını geleneksel tıpta anti-inflamatuar olarak kullanmıştır. Geleneksel Tayvan tıbbı, eklem ağrılarını, diş ağrılarını, kesikleri, sıyrıkları, adet öncesi krampları vb. tedavi etmek için onu kullanmıştır.
Daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulsa da, henüz başlangıç aşamasındaki bazı çalışmalar, susam yağının iltihap belirteçlerini düşürmede etkili olabileceğini göstermektedir.
Kan şekeri düzeyi
Susam yağı, kan şekerini düzenlemeye yardımcı olabilir. Bir çalışma, susam yağı alan yetişkinlerin açlık kan şekerinin (bir gece uyku sonrası kan şekeriniz) ve hemoglobin A1c değerlerinin de (son iki ila üç aydaki ortalama kan şekeriniz) azaldığını ortaya koymuştur.
