İstiridye sosu, Çin mutfağında kullanılan zengin ve şurup kıvamında bir sostur. İstiridye özünden yapılır, ancak adına rağmen hiç de deniz ürünü tadında değildir.
Aksine, istiridye sosunun toprağımsı, hafif tatlı ve tuzlu bir tadı vardır. Kaynatılmış (karamelize olmuş) istiridye suyunun tuz ve şekerle karışımından oluşur; bazı versiyonlarda mısır nişastasıyla koyulaştırılmış soya sosu da bulunur.
İstiridye sosu, neredeyse siyaha çalan koyu kahverengi renkte ve yoğun bir kıvama sahiptir. Başlıca et, sebze ve erişte sotelerinde kullanılır. Bölgeler açısından bakıldığında Kanton, Tayland ve Vietnam mutfaklarında karşımıza çıkar.
İstiridye sosunun fiyatı genellikle soya sosununkinden biraz daha yüksektir, ancak maliyeti markaya göre değişebilir.
En iyi istiridye sosu markaları
Lee Kum Kee – En uygun fiyat

En kaliteli olmasa da, bu durum fiyatıyla ve tadının “gerçek” bir istiridye sosunun çok iyi bir taklidi olmasıyla telafi ediliyor; tariflerde aradaki farkı neredeyse anlamazsınız. Amazon’da buradan bulabilirsiniz.
Maekrua – İyi fiyat/performans oranı
Biraz daha yüksek olan fiyatı, burada “gerçek” malzemelerin yüksek bir oranda bulunmasıyla telafi ediliyor. Sonuç ise damak zevkimizi memnun edecek daha derin ve nüanslı bir tat! Amazon’dan buradan satın alabilirsiniz.
İstiridye sosu mu hoisin sosu mu?
Bu iki sosu birbirine karıştırmak mümkündür çünkü her ikisi de Kanton mutfağına aittir, kahverengi renktedir ve yoğun bir kıvama sahiptir.
Ancak Çin mutfağında farklı şekillerde kullanılırlar ve çok farklı malzemelerden oluşurlar. Hoisin sosu vegandır, çünkü sarımsak, beş baharat tozu, acı biber ve şekerle fermente edilmiş soya fasulyesinden yapılır.
Çin’in en popüler soslarından biridir ve örneğin tavuklu marul sarmaları gibi pek çok yemekte kullanılır; ayrıca Pekin ördeği sosunda da kullanılır.
İstiridye sosunun kullanım alanları
İstiridye sosu genellikle tek başına kullanılmaz. Diğer soslara eklenir ya da buharda pişmiş sebzelerin (Kanton mutfağında çoğunlukla Çin brokolisi) üzerine son dokunuş olarak gezdirilir. Ayrıca sa cha soslu dana eti gibi marinasyonlarda da kullanılır
İstiridye sosunu bir tarife katmanın en popüler yolu, sote yemekleri için hazırlanan bir sosun içinde kullanmaktır. Sosun kadifemsi dokusu sayesinde, eklendiği yiyecekler oldukça parlak ve cilalı bir görünüm kazanır.

İstiridye sosuyla nasıl yemek yapılır?
İstiridye sosuyla pişirirken, başlangıçta az miktarda kullanmak en iyisidir. Aroması çok güçlü olduğundan, fazla eklenirse bir yemekteki diğer tüm malzemelerin önüne geçebilir.

Bir sotenin parçası olduğunda, istiridye sosu genellikle mirin, soya sosu, pirinç sirkesi veya esmer şeker gibi diğer malzemelerle birleştirilir, ardından sebzelerle (örneğin soteli Çin lahanası veya soteli pak choi gibi) ve etle iyice kaplanması için kısa süre sotelenir. Örneğin uzun ömür erişteleri tarifinde.
İstiridye soslu birkaç tarif


İstiridye sosu nereden alınır?
İstiridye sosu normalde şişelerde satılır, ancak bazen kutuda da paketlenir. En popüler markalar Hop Sing Lung ve Lee Kum Kee’dir. Bunları süpermarketlerin uluslararası gıda reyonundaki Asya bölümünde, Asya marketlerinde ve çevrimiçi olarak burada Amazon’da bulabilirsiniz.
İstiridye sosu markalarının fiyatları oldukça değişkenlik gösterir; daha ucuz markaların malzeme listesini iyice okuyun çünkü karamel rengi ve başka katkı maddeleri içerebilirler. Daha düşük kaliteli soslar ayrıca daha balık tadında olacaktır.
Vejetaryen beslenme istiridye yemeye izin verse de, bazı kişiler kabuklu deniz ürünleri yemez; bu nedenle Lee Kum Kee gibi vejetaryen markalar istiridye yerine mantar kullanır ve tercih edilmelidir.

İstiridye sosunu saklama ve muhafaza etme
Açılmamış istiridye sosu kilerde bir yıl boyunca saklanabilir, ancak açıldıktan sonra şişedeki istiridye sosu buzdolabında muhafaza edilmelidir; orada altı aya kadar dayanabilir. Konserve istiridye sosu ise kapağı kapalı bir kavanoza aktarılmalı ve buzdolabında saklanmalıdır.
İstiridye sosu yerine kullanılabilecek alternatifler
Mükemmel bir alternatif yoktur. Bir seçenek hoisin sosu olabilir, ancak sonuç daha tatlı olacaktır. Ya da biraz balık sosu ve şeker.
