“Çin sosisi” terimi, her biri belirli bir bölgeye özgü olan, Çin kökenli çeşitli sosisleri ifade eder. En ünlüsü, Kantonca’da kelime anlamıyla “kış doldurulmuş bağırsağı” ya da “mumlanmış bağırsak” anlamına gelen lap cheong veya lap chong (臘腸) adıyla bilinen Kanton sosisidir.
Simgesel hale gelen bu “lap cheong” adı, yalnızca farklı Çin sosislerini değil, aynı zamanda diğer Asya ülkelerine ait sosisleri de kapsayacak şekilde yayılmıştır. Bu makale, orijinal lap cheong’a, yani Kanton sosisine odaklanmaktadır.
Lap Cheong tam olarak nedir?
Basitleştirilmiş Çince’de la chang (腊肠) ve Vietnamca’da lap xuong olarak adlandırılan lap cheong, kıyılmış domuz etiyle doldurulmuş, kurutulmuş ve diğerlerinin yanı sıra shaoxing şarabı, şeker ve soya sosu gibi çeşitli baharatlarla tatlandırılmış bağırsaklardan oluşan bir sosistir.
Domuz eti ve domuz yağı genellikle sonbahar hasadı sırasında kıyılır ve baharatlanır, bağırsaklara doldurulur, ardından kış rüzgârında kurutulur; bunun sonucunda da karakteristik kırmızı ve beyaz rengiyle sıkı, yoğun ve nispeten yumuşak bir sosis ortaya çıkar.
Günümüzde lap cheong, birçok Asya ve Batı ülkesinde beğeniyle tüketilmektedir. Ayrıca domuz etini tavuk veya dana etiyle değiştirmek ve tarife farklı türde ciğerler eklemek de mümkündür.
Lap xuong sosisinin kökenleri
MS 544’te Jia Sixie tarafından kaleme alınan ilk Çin tarım ansiklopedisi Qimin Yaoshu’ya göre, lap cheong, MS 300 ile 500 yılları arasında Wei ve Jin hanedanlıkları döneminde ortaya çıkmış olabilir.
O dönemde, sosis yapma tekniğiyle Çin Yeni Yılı için etin korunmasına başlandı. Bu yöntem, yüzyıllar boyunca Çinliler tarafından korunmuş ve sürdürülmüştür.
1894 yılında, lap cheong’un günümüzdeki Kanton versiyonu, bir Kanton lapası restoranının sahibi tarafından icat edildi. Bu kişi, işletmesinden artan domuz eti ve domuz ciğeriyle bağırsakları doldurarak yenilik yaptı.
Lap cheong’un tadı nasıldır?
Lap cheong görünüş olarak İtalyan salamına benzese de, kullanılan malzemelere göre değişen kendine özgü bir lezzet sunar.
Tipik olarak bu Çin sosisi, tatlı ve tuzlu lezzetlerin bir bileşimini ve ayrıca sorgum ile gül şurubundan üretilen geleneksel bir Çin içkisi olan Mei Gui Lu Jiu’nun hoş kokusunu barındırır. Bu özel rakı, lap cheong’a kendine has ve karakteristik aromasını kazandırır.
Çin sosisi mutfakta nasıl kullanılır?
Lap cheong yalnızca Çin mutfağında değil, aynı zamanda Vietnam ve Tayland mutfaklarında da popüler bir malzemedir ve sayısız tarife dönüşür. Onu buharda pişirebilir, sote edebilir, tek başına ya da pirinçle birlikte tüketebilirsiniz. Sosisin yağı, pirince kremamsı bir doku ve lezzetli bir tat kazandırırken, aynı zamanda hoş bir tatlılık da katar.
Lap cheong’u kızarmış pirinç, erişte, çorba veya sote yemekleri gibi çeşitli yemeklere de katmak mümkündür. Fikir almak için buharda Çin sosisli pirinç ya da Çin sosisli kızarmış pirinç tariflerime göz atabilirsiniz. Onu elbette Kanton pirincinde de kullanacağız
Lap cheong, bazı ay keki ve Pia keki tariflerinde de yerini bulur. Kullanılan et aslında çiğ olduğundan, sosisi iyice pişirmeyi unutmayın.
Çin’de lap cheong yıl boyunca tüketilir; tüketimi şubat ayında artar. Birçok Çinli, onu Çin Yeni Yılı Bayramı’nda vazgeçilmez bir yiyecek olarak görür.
Çin sosisi nereden satın alınır?
Batı’da lap cheong’a internetten veya Asya marketlerinden kolayca ulaşılabilir. Burada çok çeşitli marka ve lezzet bulunur. En popülerleri arasında You Huy, Hoa Nam, Viet Hung gibi markaların Mei Gui Lu ve beş baharatlı sosisleri sayılabilir.
Otantik bir deneyim için, sosisin orijinal tadını sunan Mei Gui Lu’yu (Vietnamca’da Mai Que Lo) tercih edin. Ancak isterseniz, lap cheong’u evinizde de hazırlamanız tamamen mümkündür.
Çin sosisi nasıl saklanır?
İster ev yapımı ister mağazadan alınmış olsun, lap cheong’u buzdolabında veya derin dondurucuda saklamanız önerilir. Bu saklama yöntemi, sosisin kalitesini 3 ay ile bir yıl arasında değişen bir süre boyunca korur. Bununla birlikte, sosisi her zaman ambalajında belirtilen son kullanma tarihinden önce tüketmek en iyisidir.
Çin sosisi neyle değiştirilir?
Çok kendine özgü bir tada sahip olduğu için onu başka bir şeyle ikame etmek oldukça zordur. En iyi alternatif, fuet gibi yarı yumuşak bir sucuğu ya da Belçikalılar için “pipes ardennaises”i dilimleyip 5 baharat, şeker ve shaoxing şarabı karışımıyla marine etmektir
