Trawa cytrynowa – co to takiego?

Trawy cytrynowej nie sposób przeoczyć podczas parnych letnich nocy. Gdy komary tylko czekają na najmniejszą szparę w oknie, olejek eteryczny z trawy cytrynowej bywa prawdziwą tajną bronią w walce z nimi.

Wyjątkowo aromatyczna trawa cytrynowa jest nie tylko świetnym środkiem odstraszającym te małe szkodniki, ale też składnikiem, który warto mieć pod ręką, jeśli próbujesz swoich sił w kuchni tajskiej lub wietnamskiej! 

Czym właściwie jest trawa cytrynowa? 

Jak nietrudno się domyślić, trawa cytrynowa to aromatyczne zioło o cytrynowym zapachu, pozyskiwane z łodyg rośliny o tej samej nazwie.

W wielu regionach świata wykorzystuje się ją zarówno w medycynie tradycyjnej, jak i w kuchni. Rośnie głównie w ciepłych, wilgotnych strefach; to bardzo popularne zioło aromatyczne w krajach o klimacie tropikalnym, zwłaszcza w Azji Południowo-Wschodniej.

Typowa dla kuchni tajskiej, często pojawia się też w kuchni indonezyjskiej, lankijskiej i indyjskiej. Jeśli szukasz nuty świeżości, a zarazem lekkiej pikantności, której brakuje twojemu daniu, trawa cytrynowa najpewniej będzie strzałem w dziesiątkę!

W kuchni trawa cytrynowa może być świeża albo suszona. Najlepiej używać jej na świeżo, bo wnosi do potraw żywszy, bardziej złożony aromat — na przykład do dań smażonych w woku!

Suszona trawa cytrynowa też ma jednak swój urok, zwłaszcza jeśli lubisz lekko drzewne nuty. Możesz dodawać ją do dań duszonych, w których zdąży się nawodnić i oddać swój aromat, na przykład do zup i bulionów! 

Pochodzenie trawy cytrynowej

Dokładne pochodzenie trawy cytrynowej nie jest pewne, ale uznaje się, że wywodzi się z tropikalnej Azji, zwłaszcza z Tajlandii, a także z Kambodży i Wietnamu.

W Azji Południowo-Wschodniej trawy cytrynowej używano przez stulecia zarówno w kuchni, jak i w medycynie tradycyjnej — ze względu na jej właściwości aromatyczne i lecznicze. Dziś jest też szeroko uprawiana w Afryce, w Ameryce Środkowej i w Ameryce Południowej, gdzie sprzyja jej klimat.

Z czasem jej popularność rozprzestrzeniła się na inne regiony świata i dziś trawa cytrynowa jest powszechnie używana w wielu kuchniach, nawet w Europie! 

Smak trawy cytrynowej

Trawa cytrynowa ma delikatnie cytrynowy smak, z subtelną nutą imbiru i limonki. To właśnie ona nadaje daniom tajskim tę egzotyczną świeżość, którą tak lubimy.

Orzeźwiająca i ziołowa trawa cytrynowa dodaje potrawom lekkiej ostrości i pięknie je podkręca — sprawdza się choćby w daniach z makaronem albo z rybą. Można łączyć ją zarówno ze składnikami surowymi, jak i gotowanymi. Warto pamiętać, że zwykle zaleca się parzyć ją przez około 10 minut, aby wydobyć maksimum aromatu i smaku. 

Różnica między trawą cytrynową a cytryną

Choć łączy je cytrynowy aromat, trawa cytrynowa i cytryna to dwie zupełnie różne rośliny o odmiennym smaku.

Cytryna jest owocem cytrusowym o chropowatej skórce oraz soczystym, kwaśnym miąższu, natomiast trawa cytrynowa to zioło aromatyczne w postaci smukłych łodyg z długimi, szerokimi liśćmi.

Trawa cytrynowa ma łagodny, lekko cytrynowy smak i zapach. Cytryny używa się często po to, by dodać potrawom kwasowości, na przykład w marynatach do mięsa. Można ją też dodawać do sosów, takich jak kecap manis, albo do tajskich winegretów, żeby wyostrzyć ich smak.

Trawa cytrynowa służy natomiast przede wszystkim do aromatyzowania potraw: zup, curry i innych azjatyckich dań mięsnych. 

Właściwości trawy cytrynowej

Trawie cytrynowej przypisuje się wiele korzystnych właściwości zdrowotnych, głównie za sprawą jej zastosowań w medycynie tradycyjnej.

Jest między innymi dobrym źródłem przeciwutleniaczy. Ma też właściwości przeciwzapalne, dzięki czemu może wspierać łagodzenie bólu stawów i mięśni.

To jednak nie wszystko: trawa cytrynowa wspomaga również trawienie, pomagając przy dolegliwościach żołądkowych i nudnościach, a dzięki działaniu uspokajającemu i kojącemu może też sprzyjać lepszemu snowi.

Poza właściwościami leczniczymi trawa cytrynowa ma także inne zalety, zwłaszcza kosmetyczne. Chętnie wykorzystuje się ją ze względu na orzeźwiający, kojący zapach, a także właściwości antyseptyczne i nawilżające. 

Jak używać trawy cytrynowej?

Trawa cytrynowa jest szeroko stosowana w kuchni azjatyckiej, bo nadaje potrawom cytrynowo-ziołowy aromat. Odpowiednio przygotowana potrafi naprawdę odmienić danie. Można używać jej na różne sposoby — od naparów po curry, więc wybór jest spory. 

Przede wszystkim usuń włóknistą zewnętrzną warstwę i pokrój delikatny środek w cienkie plasterki albo drobną kostkę. Jeśli używasz suszonej trawy cytrynowej, najlepiej zmiel ją na proszek — później będzie łatwiejsza w użyciu.

Do naparów — czy to w zupach takich jak bo kho, bulionach, czy napojach — wystarczy dodać wcześniej pokrojone plasterki albo proszek z trawy cytrynowej do wrzącej wody i parzyć przez 10–15 minut.

Do marynat do mięsa lub ryb po prostu wymieszaj posiekaną trawę cytrynową z pozostałymi składnikami, takimi jak czosnek, imbir, sok z cytryny czy oliwa z oliwek… Marynuj co najmniej 30 minut przed smażeniem, pieczeniem albo grillowaniem mięsa lub ryby.

Trawa cytrynowa świetnie łączy się z wieprzowiną i kurczakiem; mój kurczak z trawą cytrynową to jedno z ulubionych dań czytelników strony. Pasuje też do sałatek, ryżu i makaronu. W przypadku curry (na przykład tajskiego tom kha), sosów i gulaszy podsmaż trawę cytrynową przez kilka minut na gorącym oleju, zanim dodasz pozostałe składniki przepisu.

Warto tylko pamiętać, żeby nie przesadzić z ilością trawy cytrynowej: jej intensywny aromat potrafi szybko zdominować pozostałe składniki. Co za dużo, to niezdrowo!

Czym zastąpić trawę cytrynową? 

Jeśli nie masz pod ręką trawy cytrynowej, z pomocą przychodzi kilka dobrze znanych zamienników. W wielu daniach może ją zastąpić imbir. Ma podobny charakter, choć jest bardziej wyrazisty i ostrzejszy.

Inna opcja to skórka z limonki. Choć jest łagodniejsza i bardziej cytrusowa, nadal doda potrawie świeżości, którą znajdziemy także w trawie cytrynowej.

Nie masz żadnego z tych składników? Kapary — słone i wyraziste — mogą uratować niektóre sosy i marynaty.

Możesz też sięgnąć po inne aromatyczne zioła o mocnym zapachu, takie jak tymianek, lawenda, rozmaryn czy bazylia… Oczywiście aromat będzie zupełnie inny, ale świeżości potrawie nie zabraknie.

Pamiętaj jednak, że każdy z tych zamienników ma smak inny niż trawa cytrynowa, dlatego dodawaj je w małych ilościach i próbuj na bieżąco, aby nie zdominować potrawy aromatem. 

Gdzie kupić trawę cytrynową? 

Trawę cytrynową znajdziesz w wielu supermarketach (i jest ich coraz więcej!) oraz w azjatyckich sklepach spożywczych. Można ją też kupić w sklepach ze zdrową i ekologiczną żywnością.

Dostępna jest w różnych formach: świeża, suszona, w proszku albo w całych łodygach. Jeśli trudno ci ją znaleźć stacjonarnie, zawsze możesz zamówić ją online u dostawców specjalizujących się w składnikach kuchni azjatyckiej. 

Jak przechowywać trawę cytrynową? 

Wszystko zależy od tego, w jakiej formie masz trawę cytrynową. Świeżą trawę cytrynową przechowuj w lodówce, w szczelnym woreczku, przez około 1–2 tygodnie.

Możesz ją także zamrozić. Wystarczy owinąć kawałki trawy cytrynowej folią aluminiową i włożyć je do szczelnego woreczka w zamrażarce. W tej formie zachowa aromat przez około 6 miesięcy.

Suszoną trawę cytrynową albo trawę cytrynową w proszku przechowuj w szczelnym pojemniku, w suchym i ciemnym miejscu, przez 6–12 miesięcy.