Yasai Itame – Japon Usulü Sebze Sotesi

Kolay, hızlı ve restorandakinden daha lezzetli geleneksel bir Japon sote tarifi

Çok uğraştıran, fazla sofistike tariflerle baş etmek istemeyenler için Yasai Itame harika bir orta yol. Sade olmasına rağmen, Japon mutfağından gelen bu tarif son derece lezzetli, doyurucu ve söz veriyorum, ağır da değil!

Yasai Itame nedir? 

Japoncada “yasai” kelimesi kelimenin tam anlamıyla “sebze”, “itame” ise “sote” demektir. Adından da anlaşılacağı gibi Yasai Itame, tavada sotelenmiş bir avuç sebzeden oluşan bir yan yemek olarak kabul edilir.

İçinde havuç, şeker bezelye, Çin lahanası, soya filizi… Ama aynı zamanda ince dilimlenmiş domuz eti de bulunur. Yani teknik olarak bu bir vejetaryen yemek değildir; yine de elbette vejetaryen versiyonları da vardır. 

Japonya’da Yasai Itame sevilen, ev tipi bir yemektir. En büyük avantajı ise çok fazla malzeme gerektirmemesidir. Üstelik mutfakta saatler geçirmeniz de gerekmez.

Tavaya birkaç sebze, sake, soya sosu ve mirinle hazırlanan bir marinada bulanmış et parçaları, biraz da çeşni ekleyin… hepsi bu kadar. 

Çoğu zaman dolabın dibinde ya da buzdolabında ne kaldıysa o kullanılır; tıpkı Kanton usulü pilav ya da yakimeshi yaparken olduğu gibi.

Yasai Itame’nin kökeni nedir? 

Yasai Itame’nin tam kökenini kesin olarak belirlemek zor; yine de bu yemek “itamemono” kategorisine girer. Zaten yemeğin adındaki “itame” ön eki de buradan gelir.

Aslında “itamemono”, kökeni Japonya’ya değil Çin’e dayanan bir pişirme yöntemine verilen addır; wok yemekleri ve sotelerin öncüsü de Çin mutfağıdır.

Dolayısıyla Yasai Itame’nin iki kültürün birleşiminden doğmuş bir yemek olduğunu söyleyebiliriz; yani Çin mutfağında ortaya çıkmış, ardından Japon mutfağı tarafından benimsenip uyarlanmıştır. Tıpkı ramen, gyoza, yakisoba ya da chashu domuzu gibi.

Bu yemeğin 1950’lerde Japon evlerinde ve yemekhanelerinde popüler hâle geldiği söylenir. Chukadon ya da Chanpuru gibi başka birçok yemekte de durum aynıdır… 

Yasai Itame’nin başlıca malzemeleri

Domuz eti: daha önce de söylediğim gibi, bu yemeğin pek çok farklı versiyonu vardır. Bazılarında tavuk, bazılarında dana eti, hatta kimi zaman karides kullanılır. Hatta tamamen vejetaryen hazırlayanlar da vardır. Ben ise daha lezzetli bulduğum için domuz etini tercih ediyorum.

Zencefil: sarımsakla birlikte zencefil, yemeğe aromatik ve hafif keskin bir dokunuş katar. Daha ilk anda yemeği mis gibi kokutur ve ona Çin mutfağını hatırlatan o karakteristik tadı verir. 

Havuç: yemeğe hoş bir tatlılık katar. Hem renk hem de lezzet açısından çok iyi bir tamamlayıcıdır.

Şeker bezelye: açıkçası bu, yemeğin yıldız sebzelerinden biridir. Asya mutfağında bu kadar sık kullanılmasının da bir sebebi var. Narin, hafif tatlı ve bu tür sotelere son derece yakışan bir sebzedir. 

Çin lahanası: klasik beyaz lahanaya güzel bir alternatiftir. Ondan daha yumuşak ve daha çıtırdır; ayrıca yemeğe ferah bir dokunuş katar. 

Soya filizi: Çiğ de pişmiş de kullanılsa yemeğe kıtırlık katar. Bu çok yönlülüğü, özellikle Yasai Itame gibi tariflerde onu son derece değerli kılar. 

Mirin: marinadın vazgeçilmezidir. Tat olarak sakeye biraz benzese de kendine has hoş bir tatlılık verir.

Sake: Japon mutfağının temel ürünlerinden biri olan sake, hem içilen hem de yemeklerde kullanılan bir pirinç şarabıdır. Çiçeksi notalara sahip kadifemsi bir tadı vardır ve mirinden biraz daha az tatlıdır. 

Açık soya sosu: Yasai Itame gibi sebze soteleri için idealdir.

Susam yağı: çeşni olarak kullanılır ve hafif kavrulmuş, fındıksı bir aroma verir. Ancak diğer tatları bastırmaması için ölçülü kullanmak gerekir. 

İstiridye sosu: bu tarifte kullanılan diğer soslara göre biraz daha koyu kıvamlıdır. Bu sayede hem bağlayıcılık sağlar hem de hoş bir tatlı-tuzlu denge katar. 

Başarılı bir Yasai Itame için ipuçları

İyi bir Yasai Itame hazırlamak için tüm malzemelerinizi ve çeşnilerinizi önceden hazırlamanızı tavsiye ederim.

Sote, çok hızlı ilerleyen bir pişirme tekniğidir; ortasında durup sebze doğramaya ya da et dilimlemeye kalkarsanız bir malzemeyi fazla pişirme, hatta yakma riskiniz olur. Kısacası, hazırlığınızı baştan yapın. 

Ayrıca malzemelerinizi önceden yıkayın ve üzerlerindeki nemi iyice alın; aksi hâlde sebzeler pişerken çıtırlıklarını kaybeder.

Mutfak kaynakları

Temel olarak Just One Cookbook’taki tarifi aldım; ancak çeşnilendirmeyi ve marinadı epey değiştirdim.