Swoim cytrusowym smakiem nieco przypomina pieprz syczuański lub pieprz Timut… Pieprz sansho jest, podobnie jak jego cytrynowi kuzyni, nieodłącznym elementem kuchni japońskiej, i to od zarania dziejów. Gwarantowana egzotyka na talerzu!
Pieprz sansho – co to takiego?
Pieprz sansho, czyli zanthoxylum piperitum, jest w rzeczywistości fałszywym pieprzem, podobnie jak większość owoców pochodzących z rodzaju Zanthoxylum. Jest to jagoda rosnąca w gronach na ciernistym krzewie należącym do rodziny rutowatych.
Zbiera się również liście i kwiaty, oprócz samego nasiona sansho. Często porównuje się je zresztą do pieprzu syczuańskiego lub pieprzu Timut ze względu na podobieństwo ich palet aromatycznych. We wszystkich tych odmianach odnajdujemy ten sam, bardzo charakterystyczny aromat świeżych cytrusów.
Jagodę sansho zbiera się zwykle zieloną, czyli przed dojrzeniem, a następnie suszy się ją w miejscu osłoniętym od słońca przez dwa dni. Później wystawia się ją na słońce, aż pęknie i odsłoni zawarte w niej nasiono. To jedyna część, której się nie spożywa, ponieważ jest twarda i gorzka.
Skąd pochodzi pieprz sansho?
Pieprz sansho to przyprawa, którą uprawia się w Japonii od ponad 3000 lat. Po japońsku „sansho” oznaczałoby „pieprz górski”, ponieważ jego krzew rośnie na terenach górskich i wulkanicznych. Dziś jagody uprawiane są głównie na wyspie Honsiu, w prefekturze Wakayama, na południe od Kobe.
Już w epoce Jomon (od -15 000 do -300 lat przed n.e.) wykorzystywano liście sansho, jego kwiaty i jagody. Przez długi czas przyprawa ta była używana jako symbol ofiary składanej bogom podczas ceremonii religijnych. Stosowano ją również do konserwowania mięs i ryb. Mówi się, że pieprz sansho stał się jednym z najbardziej cenionych aromatów Japonii, obok czarnego czosnku… Aż po kulturę popularną (w Dragon Ball Z – nic wam to nie mówi?).
Jaki smak ma pieprz sansho?
Pieprz sansho, podobnie jak wiele odmian jagód pochodzących z rodzaju Zanthoxylum, ma zapach świeżych cytrusów. Jeśli chodzi o sansho, jego aromat porównuje się do aromatu trawy cytrynowej. Do tego smaku dochodzą nuty drzewne i mentolowe, które nadają przyprawie uczucie świeżości, nie wspominając oczywiście o wyraźnym, pieprznym charakterze.
Smak pieprzu sansho zależy od stopnia jego dojrzałości; zielony sansho, zbierany w maju, jest bardziej cytrynowy niż czerwony sansho, zbierany po okresie letnim, który z kolei ma nuty grejpfruta.
Poza tymi walorami aromatycznymi pieprz sansho znany jest również ze swoich właściwości znieczulających. Jedna jagoda w ustach i zaczniecie odczuwać jej drętwiące działanie, podobne do słynnego chińskiego „Mala” pieprzu syczuańskiego czy pieprzu Timut.
Jakie są właściwości prozdrowotne pieprzu sansho?
Oprócz tego, że jest smaczny, pieprz sansho jest przede wszystkim dobry dla zdrowia. Bogaty w przeciwutleniacze, witaminy i minerały, jest często wykorzystywany w medycynie tradycyjnej ze względu na swoje właściwości przeciwzapalne i wspomagające trawienie. Przypisuje mu się również właściwości tonizujące i afrodyzjakalne.
Jak używać pieprzu sansho w kuchni?
Pierwotnie jagoda sansho służyła jako środek konserwujący. Posypywano nią zmielonej produkty, które chciano zachować na dłużej. W Japonii nadal jest często wykorzystywana w kuchni. Często łączy się ją z unagi-don, czyli węgorzem w sosie teriyaki podawanym z białym ryżem, z sashimi lub z bulionami.
Ze względu na cytrynowy charakter pieprz sansho doskonale komponuje się z potrawami z ryb i skorupiaków. W Japonii pieprz sansho jest również często używany do przyprawiania wołowiny z Kobe (z której zresztą pochodzi sam pieprz!). Tym samym świetnie pasuje również do mięs, takich jak wieprzowina czy kaczka. Niech jednak nie ogranicza was to w waszych kulinarnych eksploracjach.
Pieprz sansho można z powodzeniem wykorzystać w przepisach na desery, zwłaszcza te na bazie czekolady. Szczególnie dobrze komponuje się też z owocami. Ponieważ jego smak jest podobny do pieprzu syczuańskiego, można nim go zastąpić we wszystkich przepisach
Jak przechowywać pieprz sansho?
Podobnie jak większość przypraw, pieprz sansho można przechowywać przez kilka lat, jeśli zachowamy odpowiednie nawyki. Trzymajcie więc swój pieprz w hermetycznym pojemniku, z dala od światła.
Gdzie można kupić pieprz sansho?
W przeciwieństwie do swoich kuzynów z Syczuanu i Timut, pieprz sansho nie jest tak łatwo dostępny w supermarketach. Z drugiej strony oferuje go wiele stron internetowych, podobnie jak wyspecjalizowane sklepy spożywcze.
