Teriyaki sosu nedir?
Teriyaki sosu, Japon mutfağında kullanılan koyu kıvamlı, tatlı-tuzlu bir sostur.
Adını, et ya da sebzelerin bu sosla pişirilmesini ifade eden “teriyaki” sözcüğünden alır. Yiyeceklere hafif ekşimsi bir tat ve parlak bir görünüm verir; nitekim kelimenin tam karşılığı da buna yakındır: “parlak kaplama”.
Başlangıçta, farklı et türlerini glazelemek için kullanılan bir sıvıydı.
Teriyaki sosunun kökenleri
Teriyaki sosunu ilk hazırlayanlar gerçekten Japonlardı; ancak bu mutlaka Japonya’da olmadı.
Aslında birçok Japon, 1960’lı yıllarda mutfak geleneklerini de yanlarında götürerek Hawaii’ye göç etti. Taze ananas suyunu esmer şeker ve soya sosuyla karıştırarak ilk teriyaki sosunu ortaya çıkardılar!
O zamandan beri teriyaki sosunun kullanımı yaygınlaştı ve herkes için daha erişilebilir hale geldi. Artık taze ananas suyu yerine, daha kolay bulunan malzemeler kullanılıyor.
Pişirme tekniğine dair izler Japonya’da 17. yüzyıla kadar uzanır. O dönemde bile halk, balığı ızgaraya atmadan önce sosta marine ediyordu.
Teriyaki sosunun ana malzemeleri
Günümüzde teriyaki sosu dört temel malzemeyle hazırlanır: soya sosu, sake, şeker ve zencefil. Malzeme açısından bilenler için unagi sosuna oldukça yakındır.
Genellikle kıvam vermek için mısır nişastası da eklenir. Elbette tariften tarife değişebilir.
Daha az alkollü bir tarif isteniyorsa, sake yerine mirin kullanılabilir. Şeker de kimi zaman esmer şekerle değiştirilir.
Bizde ise bal ve sarımsak içeren, daha Batılı yorumlarına da rastlanır.
Teriyaki sosu nasıl saklanır?
Teriyaki sosunu evde hazırladıysanız, hava geçirmez bir kapta buzdolabında en fazla bir hafta saklayın.
Hazır alınan teriyaki sosu ise yine buzdolabında, yaklaşık bir yıla kadar saklanabilir. Daha uzun süre bekletildiğinde tadı bozulabilir.
Teriyaki sosu nasıl kullanılır?
Teriyaki sosu her şeyden önce bir marinattır. Tavuk, balık ve etle mükemmel uyum sağlar. Malzemeleri pişirmeden önce en az yarım saat bu sosta bekletin.
Vejetaryenler için de iyi haber: teriyaki sosu sebzeler, tofu ve mantarlarla da harika gider.
Marine ettiğiniz malzemeler artık her türlü pişirme yöntemine uygundur: ızgara, fırın, açık ateş… Daha kalın et parçaları için teriyaki sosunu yavaş pişiricide bile kullanabilirsiniz. Bu sayede etler yumuşacık ve lezzetli olur!
Tadını çok sevenler için teriyaki sosu, dip sos olarak da harikadır. Örneğin, temakilerinizi buna batırabilirsiniz.
Dana kıymasıyla da, temel malzemeleri benzer olduğu için barbekü sosu yerine kullanılabilir.
Eriştelere de çok yakışır; bu ikili özellikle Hindistan’da oldukça popülerdir. Son olarak, teriyaki sosunu salatalar için, özellikle de lahanayla çok iyi uyum sağlayan bir sos bazı olarak da kullanabilirsiniz; ortaya gerçekten mükemmel bir eşleşme çıkar!
Teriyaki sosu tarifi
Malzemeler
- 125 g az tuzlu soya sosu
- 120 ml su
- 1 yemek kaşığı mısır nişastası
- 4 yemek kaşığı mirin
Talimatlar
- Tüm malzemeleri küçük bir tencerede karıştırın. Kaynamaya bırakın, ardından ocağın altını kısın ve yaklaşık 4 dakika kısık ateşte pişirin. Ocaktan alıp soğumaya bırakın.
- Buzdolabında bir haftaya kadar saklayın.
