Bali, Güneydoğu Asya’daki çoğu destinasyondan farklı kurallarla işliyor: inceliklerle dolu bir vize süreci, on dakikalık yol için seni bir saat bekletebilen trafik, scooter kullanan turistleri hedef alan polisler ve Kuta yakınlarında el çabukluğu numaralarıyla Las Vegas’taki bir sihirbazı bile etkileyecek döviz büroları.
İşte fiyatlarla birlikte pratik tavsiyelerim. Gezilecek yerler ve rotalar içinse kapsamlı Bali gezi rehberim devreye giriyor.
- Bali seyahatine hazırlık: hangi vize gerekli, nasıl gidilir?
- Ne kadara mal olur?
- Bali’de ulaşım nasıl sağlanır?
- Tatilin tadını çıkarmak için nerede kalmalı?
- Bali’de ödeme nasıl yapılır?
- Güvenli mi?
- Hangi dolandırıcılıklara dikkat etmeli?
- Hangi SIM kart ve uygulamalar kullanılmalı?
- Ne zaman gitmeli, valize ne koymalı?
- Bali hakkındaki diğer rehberlerim
Bali seyahatine hazırlık: hangi vize gerekli, nasıl gidilir?
Fransızlar dahil çoğu ülkenin vatandaşları Ngurah Rai Havalimanı’nda varışta vize (VOA) alabiliyor: 30 gün için 500.000 IDR (yaklaşık 30 EUR / 35 USD). Bu süre, yerel bir göçmenlik bürosunda bir defaya mahsus 30 gün uzatılabiliyor.
Uzatma işlemi için büroya üç kez gitmen gerekiyor (pasaportunu teslim etmek, biyometrik veriler için geri gelmek, pasaportunu almak). Kuta/Legian’daki Bali Visas, Legal Legends veya Komala Visa gibi aracılar, 25 ila 45 EUR ek ücret karşılığında bunu tek ziyarete indiriyor: yola çıkmadan önce 60 gün kalacağını biliyorsan verdiğin her rupiye değer.
En önemli tavsiyem: yola çıkmadan önce resmî siteden (molina.imigrasi.go.id) çevrimiçi e-VOA başvurusu yap. Ben e-VOA’mla otomatik geçiş kapılarını kullandım ve görevli bankosuna uğramadım; kapılar arızalandığında bile (olabiliyor), ödemen zaten işlenmiş olduğundan iki kuyruğun ilkini atlıyorsun.
Sahte siteler bu portalı taklit edip iki kat ücret alıyor: URL’nin sonu .go.id ile bitmeli. Fransız banka kartlarıyla ödeme bazen takılıyor, bu durumda başka bir tarayıcı veya kart dene.
Paris-CDG’den direkt uçuş yok: en yaygın aktarma noktaları Singapur, Kuala Lumpur, Bangkok ve Doha. Genellikle Singapore Airlines ile Singapur, Qatar Airways ile Doha veya Emirates ile Dubai üzerinden uçuluyor. Gidiş-dönüş biletler sezona göre 500 ila 900 EUR tutuyor. Paris-aktarma noktası ve aktarma noktası-Bali biletlerini ayrı almak bazen daha ucuza geliyor, ama önce bagaj transferini kontrol et.
Ngurah Rai Uluslararası Havalimanı (DPS), adanın güney ucunda, Kuta yakınında bulunuyor (Kuta’da havalimanına yakın konaklama rehberime bakabilirsin). E-VOA ile pasaport kontrolü, kapılardaki beklemeye bağlı olarak 15 ila 30 dakika sürüyor; e-VOA olmadan bir saat veya daha fazlasını hesaba kat.
Gelen yolcu salonunda, her yabancıya “Taksi! Taksi!” diye bağıran şoförlerden oluşan bir duvarı aştım. İlk söyledikleri fiyatlar çoğu zaman saçma: 300.000 tutması gereken yolculuk için 1 milyon IDR.
Benim çözümüm: Klook veya Booking.com üzerinden önceden ayarlanan, sabit fiyatlı, pazarlıksız ve elinde adının yazılı olduğu bir tabela tutan şoförlü transfer (Ubud’a yaklaşık 300.000-400.000 IDR, yani 18-25 EUR). Grab de çalışıyor, ama otoparktaki “Grab Lounge” noktasına yürümen gerekiyor. Ayrıca yoğun saatlerdeki fiyat artışı, tasarruf avantajını ortadan kaldırabiliyor.
Ne kadara mal olur?
Bence Bali’nin çok ucuz olduğu algısını güncellemek gerekiyor: Canggu, Seminyak ve Uluwatu‘da fiyatlar 2019’dan bu yana neredeyse ikiye katlandı ve Canggu adanın fiyatları en hızlı artan bölgesi oldu. Yine de günlük 45 EUR ile hâlâ rahat bir tatil yapabilir, 90 EUR ile havuzlu villa kategorisine geçebilirsin.
| Bütçe seviyesi | Günlük maliyet (tek kişi) | Konaklama | Yeme içme | Ulaşım |
|---|---|---|---|---|
| Sırt çantalı gezgin | 22-30 EUR | Hostelde yatakhane (5-9 EUR/gece) | Yalnızca yerel warunglar (1-1,50 EUR/öğün) | Scooter kiralama |
| Orta bütçe | 45-70 EUR | Özel oda veya aile yanında konaklama (18-27 EUR/gece) | Yerel warunglar ve Batı tarzı kafeler | Scooter + ara sıra Grab |
| Konforlu | 90-135+ EUR | Havuzlu özel villa (35-45 EUR/gece) | Restoranlar (27 EUR/gün) | Özel şoför |
Bir çift için uçuşlar hariç 12 güne 1.800 EUR ayır, yani kişi başı günlük yaklaşık 75 EUR: özel konaklama, yerel yemekler ve restoran öğünleri, aktiviteler ve ulaşım dahil.
Bali’de scooter kiralamak günlük 70.000-100.000 IDR (4-6 EUR), yerel bir warungda yemek 15.000-25.000 IDR (1-1,50 EUR) tutuyor. Batı tarzı bir kafede kahve dahil yemek 100.000 IDR’yi (6+ EUR) aşıyor, bir saatlik Bali masajı ise 100.000-150.000 IDR (6-9 EUR) tutuyor. Bir beach club’da şezlong kullanmak için 1 ila 3 milyon IDR (60-180 EUR) asgari harcama gerekiyor.
Bintang birası ucuz, ithal yüksek alkollü içkiler ve şarap ise ağır vergiler yüzünden pahalı: alkol içiyorsan yerel birayı tercih et, kokteylleri ara sıra gideceğin beach club’a sakla.
Benim tüyom: turistik güneyden uzaklaş. Amed, Lovina ve Sidemen’de fiyatlar hâlâ pandemi öncesine yakın. Amed‘de pirinç tarlası manzaralı bir bungalovun geceliği yalnızca 14 EUR olabiliyor. Bütçen kısıtlı mı? Ulaşım kolaylığı için ilk veya son günlerini güneyde, tatilin büyük bölümünü ise kuzeyde ya da doğuda geçir.
Neredeyse hiç para harcamadan güzel yemek yemek, benim için Bali’nin gerçek keyiflerinden biri: bir warungda nasi goreng veya mie goreng 1-1,50 EUR tutuyor ve bana çoğu zaman Batılılara yönelik bir kafedeki 7 EUR’luk versiyonundan daha lezzetli geliyor. İşin sırrı müşteri sirkülasyonunun yüksek olması; bu da taze malzeme ve beklememiş yemek demek.
Öğle saatinde yerel halkla dolup taşan yerleri aradım: menü yalnızca Endonezceyse ve plastik sandalyeler birbirinden farklıysa doğru yerdesin. Bu yemekleri evde de yapıyorum. Nasi goreng tarifim ve mie goreng tarifim, diğer Endonezya mutfağı tariflerimle birlikte sitede. Önerdiğim adresler ise Bali’de düşük bütçeyle yemek yeme rehberimde.
Bali’de nasıl ulaşım sağlanır?
Scooter, dolaşmanın en hızlı yolu: özellikle Canggu’nun ve Ubud merkezinin trafikle tıkanan yollarında, arabayla 45 dakika süren bir yolculuk scooter ile 10 dakika sürüyor.
Ama ciddi bir pürüz var: motosiklet ehliyetin (Fransa’nın A veya A2 sınıfı ehliyeti yeterli) ve motosiklet kullanma yetkisi belirtilmiş bir Uluslararası Sürücü Belgen (PCI) olmalı. Yola çıkmadan önce ANTS sitesinden veya valilikten PCI başvurusu yap (ücretsiz, birkaç hafta sürüyor): bazı işletmeler ne derse desin, Bali’de yasal bir belge alamazsın.
Geçerli bir PCI ve motosiklet ehliyeti olmadan, seyahat sigortan bir kazadan sonra neredeyse kesin olarak hiçbir tazminat ödemeyecek. Binlerce avroyu bulan sağlık masraflarıyla karşılaşabilirsin: Bali’deki turistlerin başına en sık gelen mali felaket bu.
Burada sürüş öğrenmeye kalkma: trafik kaotik, yollarda kum, çukurlar ve sokak köpekleri var. “Bali dövmeleri” (baldırdaki egzoz yanıkları, ön kollardaki sıyrıklar) belli bir turist tipinin alametifarikası; hiç motosiklet kullanmadıysan, aylar öncesinden yaşadığın yerde ders al ya da scooter fikrinden vazgeç.
Güvenilir kiralama şirketleri arasında Bikago (sigorta dahil, online rezervasyon, daha pahalı), Ubud bölgesindeki Bali Bike House ve Varuna var. Kiralamaya telefon tutacağı ve temiz bir kaskın dahil olduğunu kontrol et.
Yola çıkmadan önce Grab ve Gojek’i yükledim; fiyatları değişiyor, bu yüzden her yolculukta karşılaştır. Grab, uluslararası banka kartlarını daha kolay kabul ediyor; Gojek ise motosiklet taksiler (GoRide) ve yemek teslimatı (GoFood) için genellikle daha ucuz.
GoRide ve GrabBike ekonomik seçenekler: trafikte araçların arasından süzülen bir sürücünün arkasında oturarak, sürüş riskini üstlenmeden scooter hızından yararlanıyorsun. Yolculuk başına minimum ücret yaklaşık 20.000 IDR (1,20 EUR), yoğun saatlerde daha fazla.
Canggu’da, Ubud merkezinde, Uluwatu Tapınağı yakınında ve havalimanının gelen yolcu bölümünde yerel taşımacı grupları (bazen “taksi mafyası” deniyor) Grab ve Gojek’in yolcu almasını yasaklıyor. Buralara giren sürücüler karşı karşıya gelme riski taşıyor. Çözüm: araç çağırmadan önce turistik merkezin dışına doğru 200-300 metre yürü ve sürücü isterse öne otur; böylece uygulamadan araç çağırmış bir yolcuya daha az benzersin. Bluebird taksilerinin resmi uygulaması MyBluebird, bu bölgelerin çoğunda çalışıyor; yerel gruplar genellikle geleneksel taksilere karışmıyor.
Tapınak ziyaretleri ve geziler için özel şoför, rahat ve stressiz seçenek: araba ve benzin dahil, 10 saatlik tam gün 600.000-800.000 IDR (35-50 EUR); Ubud-Lovina gidiş dönüş gibi uzun bir rota içinse 1 milyon IDR’ye (60 EUR) kadar çıkıyor.
500.000 IDR’den az isteyen şoförlere dikkat et: genellikle seni komisyon aldıkları turist tuzaklarına (kahve plantasyonları, gümüş atölyeleri, “geleneksel sanat galerileri”) yönlendirerek gelirlerini tamamlıyorlar. Sonuçta görmek istediğin yerlerden çok mağazalarda vakit geçiriyorsun. Seni dolandırmadan, istediğin yere götüren bir şoföre 700.000+ IDR ödemek bence paranın karşılığını almak demek.
Doğrulanmış şoförler, sabit fiyat ve müşteri hizmetleri için Klook üzerinden rezervasyon yap. Ona öğle yemeği ısmarla ya da yemeği için 50.000 IDR ver; hizmet iyiyse günün sonunda bahşiş de bırak.
Nusa Penida, Nusa Lembongan ve Gili Adaları, Bali gezisine genellikle günübirlik veya birkaç günlük duraklar olarak ekleniyor. Tekneler Padang Bai’den (daha kısa geçiş, yaklaşık 1 saat 30 dakika) veya Sanur’dan (daha uzun, 3 saat+, ama Bali’nin güneyindeki otellere daha yakın) kalkıyor.
Blue Water Express ve Eka Jaya gibi işletmeler geçiş için 600.000-700.000 IDR (35-42 EUR) alıyor; limanların yakınındaki stantlar ise adı sanı bilinmeyen, daha küçük, daha eski ve bakımı daha kötü teknelere yaklaşık 250.000 IDR’ye (15 EUR) bilet satıyor. Deniz dalgalıyken bu fark bir güvenlik meselesine dönüşüyor. Miden sağlam olsa bile tekneye binmeden 30 dakika önce deniz tutmasına karşı bir tablet al: özellikle ekim ile nisan arasında yolculuk sarsıntılı geçebilir.
Gezinin tadını çıkarmak için nerede kalmalı?
Konaklayacağın yer tüm seyahatini etkiliyor. Canggu, dijital göçebelerin ve sörfçülerin merkezi, fiyatlar da en yüksek seviyede; iç kesimlerde, pirinç teraslarıyla çevrili Ubud, kültür ve tapınak gezileri için daha uygun; Seminyak ise daha iyi restoranlarıyla hem şıklık hem de fiyat açısından Canggu’nun bir basamak üzerinde.
Sanur sakin, yürüyerek gezilebilir; aileler ve ileri yaştaki ziyaretçiler tarafından seviliyor. Scooter olmadan sabır ve doğru bir konaklama noktası gerekiyor. Sanur’un sokakları düz, sahil boyunca benim de yürüdüğüm bir yaya yolu var. Ubud merkezindeki restoranlara ve mağazalara da yürüyerek ulaşılabiliyor, yani ikisi de hiçbir araca ihtiyaç duymadan gayet rahat geziliyor.
Canggu ve Seminyak’ta Grab arabaları ve GoRide motosiklet taksileriyle idare edebilirsin, ama trafikte bekleyip duracaksın. Falez manzaraları ve beach club’larıyla Uluwatu’da ise herhangi bir yere gitmek için scooter veya şoför gerekiyor. Bali’de nerede kalacağını seçmene yardımcı olan rehberimde her bölgeyi karşılaştırıyorum, ayrıca Ubud’a özel bir rehberim de var.
Bali’de ödemeler nasıl yapılır?
Nakit hâlâ kral: birçok warung, pazar tezgâhı ve küçük dükkân kart kabul etmiyor, bu yüzden yanında daima Endonezya rupisi bulundur. Banknotlar yüksek değerli (50.000 ve 100.000 IDR’lik olanlar yaygın), sıfırların sayısına alışmak da birkaç gün sürüyor.
Paramı banka şubelerinin içindeki ATM’lerden çektim (BCA, BNI, Mandiri). Sokakta tek başına duranlardan, özellikle turistik bölgelerde rastgele duvarlara monte edilmiş olanlardan kaçın: kart kopyalama cihazları bilinen bir sorun. Kartını takmadan önce okuyucuyu hafifçe salla; gevşek veya fazla kalın görünüyorsa başka bir yere git.
İşlem başına masrafları azaltmak için daha seyrek, daha yüksek tutarlarda para çek; kartının bloke olmaması için bankana haber ver ve yedek olarak ikinci bir kart getir.
Bence döviz büroları Bali’nin en büyük turist tuzağı ve adanın en ustaca işleyen dolandırıcılığı. Kuta, Legian ve Seminyak’taki camlı bürolar, piyasa kurundan gerçekten daha iyi kurlar ilan ediyor: ilk alarm işareti bu, çünkü dürüst bir işletme dövizi alış fiyatının altında satamaz.
Çalışan, dürüstlüğünü gösterircesine rupilerini yavaşça, banknot banknot sayıyor. Sonra numara başlıyor. Banknotları üst üste koyarken tezgâha hafifçe vuruyor veya bastırıyor ve bir kısmını bir aralığa ya da gizli bir çekmeceye kaydırıyor; ya da desteyi bir zarfa katlayarak koyarken birkaç banknotu el çabukluğuyla aşırıyor. Bazen ikinci bir kişi, dikkatini bir anlığına dağıtmak için sana bir soru soruyor: saydığından %20 ila %30 daha az parayla ayrılıyorsun.
Altın kural: para cebine girmeden önce ona dokunan son kişi sen olmalısın. Sen saydıktan sonra çalışan desteye tekrar dokunursa işlem iptal, oradan ayrıl. En iyisi yine banka ATM’leri; nakit bozdurmak için gerçek bir binada bulunan, yeşil “PVA Berizin” amblemli bir “yetkili döviz bürosu” seç ve kaldırımdaki camlı kabinlerden uzak dur.
Bahşiş isteğe bağlı ve memnuniyetle karşılanıyor. Turistik bölgelerdeki restoranların çoğu servis ücreti ekliyor; warung’da ise para üstünü (birkaç bin rupi) bırakmak hoş bir jest. Tam günün ardından şoföre 50.000-100.000 IDR (3-6 EUR), masaj yapan kişiye ise seans ücretine ek olarak 20.000-50.000 IDR vermek yaygın.
Güvenli mi?
Seyahat sigortamı uçağa binmeden önce yaptırdım, bu konuda taviz vermem. Avrupa Sağlık Sigortası Kartı (CEAM) Endonezya’da hiçbir şeyi karşılamıyor: özel bir sigortaya ihtiyacın var. Chapka, ACS veya Allianz Travel gibi sigorta şirketlerinin Asya seyahatlerine uygun paketleri var.
Poliçenin motosiklet kazalarını kapsayıp kapsamadığını ve hangi koşullarda kapsadığını kontrol et: çoğu, geçerli bir motosiklet ehliyeti ve Uluslararası Sürücü Belgesi istiyor. Aksi halde hastane masrafı sana kalır; ameliyat gerektiren kırıklarda bu tutar rahatlıkla 5.000-10.000 EUR veya daha fazla olabilir.
“Bali belly” (gezgin ishali), genellikle ilk günlerde pek çok ziyaretçiyi etkiliyor. Şişe su iç, yol kenarındaki küçük tezgâhların buzlarından kaçın (restoranların ve oturmuş warungların kullandıkları fabrikalardan gelir ve genellikle güvenlidir), müşteri sirkülasyonu yüksek, kalabalık warunglarda yemek ye ve ellerini sık sık yıka. Yine de başına gelirse Bali’deki herhangi bir eczanede birkaç sente satılan oral rehidrasyon tuzlarıyla sıvı kaybını gider: çoğu vaka 24 ila 48 saatte düzelir.
Yola çıkmadan 4 ila 6 hafta önce uluslararası bir aşı merkezine veya aile hekimine danış: Bali için hepatit A ve tifo aşıları yaygın olarak öneriliyor. Sokak köpeklerinin sayısı düşünüldüğünde kuduz aşısını da değerlendirmeye değer. Fransa’da bunu üniversite hastanelerinin (CHU) uluslararası aşı merkezleri yapıyor. Önceden aşılanmadıysan aşısız bir köpeğin ısırması, acilen temas sonrası tedavi gerektirir; yani hızla bir hastane bulman gerekir.
Özellikle kırsal kesimlerde ve tapınakların çevresinde çok sayıda sokak köpeği var. Çoğu gündüzleri uysal olsa da geceleri bazen bölgelerini korumaya çalışıyorlar: onlara dokunma, onları besleme, yanlarına yaklaşma. Scooter kullanırken bir köpek üzerine koşarsa ani manevra yapma (pek çok turist bu yüzden kaza yapıyor): hızını ve yönünü koru, genellikle duracaktır. Isırılırsan yarayı hemen en az 15 dakika boyunca sabun ve suyla temizle ve temas sonrası kuduz tedavisi için hastaneye git.
Hangi dolandırıcılıklara karşı dikkatli olmalı?
Bali güvenli bir destinasyon ama turistleri hedef alan, iyi işleyen bir dolandırıcılık düzeni var. Risk yalnızca maddi: bunlardan haberdar değilsen cüzdanını boşaltırlar.
Bazı taksi şoförleri taksimetrelerinin “bozuk” olduğunu iddia edip genellikle taksimetre ücretinin 3 ila 5 katı sabit bir fiyat öneriyor. Güvenilir şirket Bluebird (kuş logosu, üniformalı şoförler, çalışan taksimetreler), ancak benzer renklere ve küçük ayrıntılarda farklılaşan logolara sahip sahte Bluebird taksileri de var. MyBluebird uygulamasını kullan veya binmeden önce fiyatın sabitlendiği Grab ve Gojek’ten şaşma.
Bali’nin en büyük ve en önemli tapınağı Besakih’te, girişteki ısrarcı çığırtkanlar içeri girmek için rehber tutman gerektiğini söylüyor. Bu doğru değil: biletimi resmî gişeden aldım ve rehbersiz girdim. Aynı senaryo, daha az ısrarla da olsa, küçük tapınaklarda da tekrarlanıyor. Nelerin gerekli olduğu konusunda yetkili olan her zaman resmî gişe.
Bazı tapınaklarda, resmî gişenin dışında bekleyen çığırtkanlar sarong veya kutsama karşılığında “bağış” istiyor. Pirinç tarlalarından geçen bazı patikalarda ise doğaçlama kurulmuş geçiş noktalarında, aslında halka açık olan bir yol için bağış talep ediliyor. Resmî giriş ücreti resmî gişede ödenir; ne kadar ısrar ederlerse etsinler, geri kalan her şey isteğe bağlıdır.
Lempuyang’da, Agung Dağı’nı çerçeveleyen tapınak kapıları olan “Cennet Kapıları”nın meşhur fotoğrafını çektirmek, 2 saniyelik bir fotoğraf için 2 ila 3 saat sıra beklemek demek. Fotoğrafı Instagram’da bu kadar kusursuz gösteren sudaki “yansıma” ise fotoğrafçının makinenin altında tuttuğu bir ayna. Beklemeye değip değmeyeceğine sen karar ver.
Tur şoförleri Kintamani’de Batur Dağı’na bakan açık büfe restoranlara bayılıyor: manzara gerçekten güzel olsa da yemekler pahalı ve vasat (ısıtıcı lambaların altında saatlerdir bekleyen soğuk büfe yemekleri). Aynı yanardağ manzarası için Kintamani’nin sırt yolundaki küçük kafelerden birini seçtim; hem daha iyi hem daha ucuz. Şoförün buradan komisyon almıyor, bu yüzden bunları hiç önermiyor.
Polis kontrolleri (“operasi” deniyor) birçok turisti şaşırtıyor: Kuta, Seminyak ve Canggu’nun ana yollarında ve Sunset Road boyunca polis scooter kullanan her yabancıyı durduruyor. Her şeyin tamamsa (geçerli ehliyet, Uluslararası Sürücü Belgesi, başında kask, üzerinde tişört) genellikle tek kelime etmeden geçmeni işaret ediyorlar.
Bir şey eksikse polis memuru bir “cezadan” söz ediyor. Gerçek cezada mavi bir ceza tutanağı ve duruşma tarihi olur; orada nakit ödeme yapmak ise rüşvettir. Sakince pazarlık edersen genellikle 50.000-200.000 IDR (3-12 EUR), paniklemiş veya varlıklı görünürsen 500.000-1.000.000 IDR’ye kadar çıkabilir.
Yaygın bir yöntem, yalnızca 50.000-100.000 IDR koyduğun ayrı bir cüzdan taşımak ve memura tüm paran buymuş gibi göstermek. Sana ödeme yapmanı tavsiye etmiyorum, yalnızca orada gerçekte neler olduğunu anlatıyorum.
Hangi SIM kartı ve hangi uygulamalar?
Telkomsel, diğer operatörlerin çekmediği Nusa Penida ve Gili Adaları dahil, Bali’de en iyi kapsama alanına sahip. SIM kartını varışta havalimanından (hemen internet erişimi, ama yaklaşık iki kat fiyat) veya şehirdeki küçük bir telefon dükkânından (yarı fiyatına, kayıt için pasaportunla) alabilirsin; kartın etkinleştiğinden emin olmak için dükkândan ayrılmadan önce onay SMS’ini bekle.
Fransa’daki hattının (Free, SFR, Orange, Bouygues) dolaşım ücretleri Endonezya’da pahalı ve çoğu tarife Güneydoğu Asya’yı kapsamıyor: yerel bir SIM veya eSIM çok daha ucuza geliyor.
Telefonun eSIM uyumluysa ve operatör kilidi yoksa Airalo ve Nomad’ı öneriyorum. eSIM’imi uçağa binmeden önce ayarladım ve iner inmez internetim vardı: yerel fiziksel SIM kartlardan biraz daha pahalı, ama benim için kayıt işlemiyle uğraşmamak ve ilk dakikadan itibaren internete bağlı olmak fiyat farkına değer.
WiFi kalitesi çok değişken: dijital göçebelerin tercih ettiği Canggu ve Ubud’daki kafelerde ve ortak çalışma alanlarında genellikle güvenilir ve hızlı, ancak ucuz konaklama yerlerinde ve kırsaldaki pansiyonlarda yavaş veya kesintili olabiliyor. Uzaktan çalışıyorsan konakladığın yerin WiFi bağlantısına güvenme: iyi bir internet paketi olan yerel SIM’in veya eSIM’in senin B planın.
Altı uygulama temel ihtiyaçlarını karşılıyor: ulaşım ve yemek için Grab ve Gojek, taksi için MyBluebird, Google Maps (uçuşundan önce Bali’nin çevrimdışı haritasını indir), şoförler, oteller ve tur operatörleriyle iletişim için WhatsApp ve e-postalarını karıştırmadan poliçe numarana ve acil durum iletişim bilgilerine ulaşmak için seyahat sigortanın uygulaması.
Ne zaman gitmeli, valize neler koymalı?
Bali’de iki mevsim var: kurak mevsim (nisandan ekime) ve yağışlı mevsim (kasımdan marta). Aralarındaki fark önemli, ama hiçbiri gitmene engel değil.
Bana göre nisan ve mayıs ideal zaman: yağmurlar bitmiş, kalabalık henüz makul düzeyde, fiyatlar da yüksek sezonun altında. Hazirandan ağustosa kadar süren yüksek sezonda hava en güzel halinde (güneşli, nem düşük, Ubud’da akşamlar serin), ama kalabalık ve fiyatlar hızla artıyor. Seminyak ve Uluwatu’da otel fiyatları ara sezona göre %30 ila %50 yükseliyor. Eylül ve ekim, nisan ve mayısa benziyor: hava harika, kalabalık azalıyor, fiyatlar daha düşük.
Kasım, ara sıra görülen sağanaklarla sakin başlıyor. Aralık ise daha şiddetli yağmurları ve Noel ile yılbaşı yoğunluğunu getiriyor; yani havaya rağmen yüksek sezon fiyatları geçerli. Ocak ve şubat en yağışlı aylar (her öğleden sonra sağanak, daha yüksek nem, bazı açık hava etkinliklerinde aksamalar), ama sabahları hava genellikle açık. Yağmur nadiren bütün gün sürüyor ve martta hava kurumaya başlıyor.
Yağışlı mevsimin büyük avantajı fiyatlar: konaklama fiyatları her yerde %30 ila %50 düşüyor, tapınakları ve pirinç teraslarını çok daha az kişiyle paylaşıyorsun.
Nyepi bayramında (Bali Yeni Yılı, genellikle martta) adada hayat 24 saatliğine duruyor: uçuş yok, trafik yok, elektrik yok, otelinden çıkmak yasak. Hazırlıklıysan bambaşka bir deneyim; seyahatinin ortasına denk gelirse konakladığın yerde yiyecek ve oyalanacak bir şeyler bulundur, çünkü başka hiçbir yer açık olmayacak.
Her tapınakta dizlerin ve omuzların kapalı olması gerekiyor: bir sarong ya da en azından uzun bir şal lazım. Birçok tapınak girişte ödünç veriyor, ama bunlar genellikle önceki ziyaretçiden nemli kalmış oluyor. Ben kendi sarongumu getirdim, hem daha hijyenik oldu hem de bir sıraya daha girmekten kurtuldum. Uzun ve hafif bir sarong katlandığında neredeyse hiç yer kaplamıyor.
Kasım ile mart arasında yanına az yer kaplayan bir yağmur pançosu ya da su geçirmez bir ceket al: öğleden sonraki şiddetli sağanaklar 1 ila 2 saat sürüp diniyor. Neredeyse bedavaya gelen, ağırlığı da yok denecek kadar az olan bir panço, scooter üzerindeyken ya da iki tapınak arasında giderken sırılsıklam olmanı önlüyor. Su geçirmez telefon kılıfları veya elektronik eşyalar için kilitli poşetler de kapladıkları küçük yere değiyor.
Listemin geri kalanı: resif dostu güneş kremi (SPF 50), tekrar kullanılabilir su şişesi (turistik bölgelerde dolum noktaları yaygın), DEET içeren sivrisinek kovucu, sıyrıklar için antiseptik içeren küçük bir ilk yardım çantası, günlük kullanım için parmak arası terlik ve ayrıca tapınak merdivenlerinde ve pirinç tarlalarının kaygan patikalarında iyi tutunan kapalı ayakkabı ya da su sandaletleri, sabahın erken saatlerindeki tapınak ziyaretleri ve kırsal bölgelerdeki elektrik kesintileri için de kafa lambası veya el feneri.
Bali için diğer rehberlerim
Bali ve Tayland’ı aynı seyahatte birleştiriyorsan, Bangkok ve Phuket seyahatine hazırlık önerilerim de büyük ölçüde aynı ilkelere dayanıyor (scooter güvenliği, araç çağırma uygulamaları, dolandırıcılıklara karşı dikkatli olmak). Vietnam’a devam ediyorsan Hanoi seyahatine hazırlık rehberimi oku. Geri kalan her şey için kapsamlı Bali gezi rehberimle başla.
