Een plak Spam, gelakt met soja en suiker, op een blok Japanse rijst gelegd en omwikkeld met nori, de Hawaïaanse snack bij uitstek.
Op een strand in Waikiki, onder in een schooltas of in het handschoenenkastje voor een lange autorit is de Spam musubi de snack die je zonder nadenken pakt. De plak varkensvlees is gelakt en glanzend, met geroosterde randjes die licht kraken als je erin bijt.
Daaronder zit de nog lauwe rijst stevig aangedrukt, en de strook nori houdt alles bij elkaar in je hand. Een zoete hap, een zoute hap, en je bent alweer aan de tweede begonnen.
Wat is een Spam musubi?
Een Spam musubi is een blok witte rijst met daarop een plak Spam die eerst wordt aangebraden en daarna gelakt met sojasaus en suiker, het geheel omwikkeld met een strook nori. Spam is varkensvlees in blik dat het Amerikaanse bedrijf Hormel in 1937 op de markt bracht. De rijst is Japanse kortkorrelige rijst, dezelfde als sushirijst, kleverig genoeg om zijn vorm te behouden. Je eet hem met je handen, warm of op kamertemperatuur.
Musubi komt van het Japanse omusubi, de andere naam voor onigiri, die Japanse immigranten naar Hawaï meebrachten. Het vel nori heeft hij gemeen met maki, alleen wordt de rijst hier tot een blok gevormd in plaats van opgerold.
Ontstaan in het naoorlogse Hawaï
Tijdens de Tweede Wereldoorlog verscheept het Amerikaanse leger miljoenen blikken Spam naar de Stille Oceaan. Op Hawaï is de visserij op open zee aan banden gelegd en wordt vers vlees schaars. Het blikvlees, dat zonder koelkast goed blijft, vindt zijn weg naar de keukens van de bewoners en blijft daar na de oorlog, naast de rijst van families van Japanse afkomst.
De versie die in een vorm wordt geperst en met nori wordt omwikkeld, raakt begin jaren tachtig ingeburgerd. Barbara Funamura, diëtiste en bedrijfsleider van restaurant Joni-Hana in Lihue, op het eiland Kauai, wordt vaak genoemd als degene die hem op de kaart zette. Haar eerste musubi waren driehoekig, daarna stapte het restaurant over op een rechthoekige vorm, precies zo groot als een plak Spam.
Tegenwoordig vind je Spam musubi overal in de archipel, van strandkraampjes tot buurtsupers. Bij 7-Eleven Hawaii, dat de snack sinds 1994 verkoopt, gaan er per winkel gemiddeld 200 per dag over de toonbank, tegenover een stuk of vijftig hotdogs. Op Hawaï gaan jaarlijks zo’n zeven miljoen blikken Spam doorheen, per inwoner ongeveer zestien keer zoveel als in de rest van de Verenigde Staten.
De belangrijkste ingrediënten van Spam musubi
Spam Classic van Hormel blijft de standaard, en de zoutarme variant werkt net zo goed, want de sojasaus brengt al zout mee. Je vindt Spam vooral in de Aziatische supermarkt; in de gewone supermarkt kun je zonder problemen Délice de Jambon van Tulip gebruiken. Voor de rijst heb je Japanse rondkorrelige rijst nodig, rijk aan zetmeel, die kleeft maar toch zacht blijft. Langkorrelige rijst zoals basmati of jasmijnrijst valt uit elkaar zodra je hem uit de vorm haalt.
Voor het glazuur heb je maar twee ingrediënten nodig, in gelijke delen: sojasaus en suiker, die karamelliseert zodra hij de koekenpan raakt. Een scheutje mirin of oestersaus zorgt voor meer glans zonder de balans te veranderen. Geroosterde nori omsluit het geheel en geeft een zilte zeesmaak.
Op Hawaï bestrooien veel mensen de rijst met furikake, met daarin sesamzaadjes en stukjes zeewier. Een dunne omelet in de stijl van tamagoyaki, tussen de rijst en de Spam gelegd, levert de ontbijtversie op, de Spam and egg musubi.
Technische tips voor een goede Spam musubi
Bak de Spam aan tot de randen goudbruin zijn en lak hem pas daarna: een bleke plak die net uit het blik komt, smaakt anders. Laat de rijst lauw worden voordat je de musubi samenstelt, want de stoom van gloeiend hete rijst maakt de nori zacht, waardoor die uiteindelijk scheurt. Druk stevig aan, zonder de korrels te pletten.
Zonder musubivorm voldoet het lege blik Spam, goed afgewassen en bekleed met huishoudfolie, uitstekend. Per stuk in folie gewikkeld zijn de musubi makkelijk mee te nemen, en je eet ze nog dezelfde dag op.
Ingrediënten
Geglaceerde Spam
- 1 blik Spam (340 g)
- 2 eetlepels sojasaus licht
- 2 eetlepels suiker
Samenstellen
- 1.5 kg rondkorrelige rijst Japanse, gewicht na het koken (ongeveer 600 g ongekookte rijst)
- 3 vellen nori
- 1 musubivorm, of het lege blik Spam (zie Notities)
Instructies
Geglaceerde Spam
- Snijd de Spam in 8 plakken.1 blik Spam
- Meng de sojasaus en de suiker in een kom.2 eetlepels sojasaus, 2 eetlepels suiker
- Leg de plakken Spam in één laag in een koekenpan, op middelhoog vuur.
- Bak ze aan elke kant 1 minuut goudbruin.
- Giet het mengsel van sojasaus en suiker over de Spam.
- Laat de saus in de Spam trekken terwijl die indikt en licht karamelliseert.
- Bak nog 2 minuten verder: de Spam moet een beetje krokant zijn en goed bedekt met saus.
- Zet het vuur uit en leg de Spam apart op een bord.
Samenstellen
- Snijd elk vel nori in drie lange repen.3 vellen nori
- Zet de musubivorm in het midden van een reep nori.1 musubivorm,
- Schep met een rijstspatel rijst in de vorm, tot ongeveer 2,5 cm hoog.1.5 kg rondkorrelige rijst
- Druk de rijst stevig aan met de aandrukker van de vorm, zonder hem te pletten: de rijst moet compact genoeg blijven om niet uit elkaar te vallen wanneer je de musubi optilt.
- Leg een plak Spam op de rijst.
- Haal de vorm eraf.
- Vouw de reep nori om de rijst en de Spam.
- Herhaal dit met de rest van de rijst en de overige plakken Spam.
