สแปมมุสุบิ

สแปมหั่นแผ่นเคลือบโชยุและน้ำตาล วางบนข้าวญี่ปุ่นอัดก้อนแล้วพันด้วยสาหร่ายโนริ ของว่างที่เป็นเอกลักษณ์ของฮาวายอย่างแท้จริง

ไม่ว่าจะบนชายหาดไวกีกี ในก้นกระเป๋านักเรียน หรือในช่องเก็บของหน้ารถก่อนออกเดินทางไกล สแปมมุสุบิก็คือของว่างที่หยิบติดมือไปโดยไม่ต้องคิดมาก หมูหั่นแผ่นเคลือบซอสเป็นเงาวาว ขอบจี่จนเกรียมให้สัมผัสกรอบนิด ๆ เมื่อกัดลงไป

ด้านล่างเป็นข้าวอุ่น ๆ อัดแน่นอยู่ทรง มีแถบสาหร่ายโนริพันไว้ให้ถือกินได้สะดวก คำหนึ่งหวาน อีกคำเค็ม เผลอแป๊บเดียวก็หยิบชิ้นที่สองมากินแล้ว

สแปมมุสุบิคืออะไร ?

สแปมมุสุบิคือข้าวขาวอัดเป็นก้อนสี่เหลี่ยม วางทับด้วยสแปมหั่นแผ่นที่จี่แล้วเคลือบด้วยโชยุและน้ำตาล จากนั้นพันทั้งหมดด้วยสาหร่ายโนริหนึ่งแถบ สแปมคือเนื้อหมูกระป๋องที่บริษัทฮอร์เมลของสหรัฐอเมริกาเริ่มวางจำหน่ายในปี 1937 ข้าวที่ใช้เป็นข้าวญี่ปุ่นเมล็ดสั้นชนิดเดียวกับข้าวซูชิ ซึ่งเหนียวพอที่จะจับตัวอยู่ทรง ใช้มือหยิบกินได้ทั้งตอนร้อนและที่อุณหภูมิห้อง

มุสุบิมาจากคำภาษาญี่ปุ่นว่าโอมุสุบิ ซึ่งเป็นอีกชื่อหนึ่งของโอนิกิริที่ชาวญี่ปุ่นอพยพนำเข้ามาในฮาวาย ใช้สาหร่ายโนริแผ่นเหมือนกับมากิ แต่ต่างกันตรงที่นำข้าวมาอัดเป็นก้อนสี่เหลี่ยมแทนการม้วน

ถือกำเนิดในฮาวายยุคหลังสงคราม

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง กองทัพสหรัฐฯ ส่งสแปมหลายล้านกระป๋องมายังแถบแปซิฟิก ที่ฮาวายมีการจำกัดการออกประมงนอกชายฝั่ง และเนื้อสดก็หายาก อาหารกระป๋องที่เก็บได้โดยไม่ต้องแช่ตู้เย็นจึงเข้ามาอยู่ในครัวของชาวบ้าน และยังคงอยู่ต่อหลังสงคราม คู่กับข้าวของครอบครัวเชื้อสายญี่ปุ่น

รูปแบบที่ใช้พิมพ์อัดแล้วพันสาหร่ายโนริเริ่มแพร่หลายในช่วงต้นทศวรรษ 1980 บาร์บารา ฟุนามูระ นักกำหนดอาหารและผู้จัดการร้านโจนี-ฮานาในเมืองลีฮูเอ บนเกาะคาไว มักได้รับการกล่าวถึงว่าเป็นผู้ที่นำอาหารชนิดนี้มาขายในร้าน มุสุบิรุ่นแรกของเธอเป็นรูปสามเหลี่ยม ต่อมาร้านจึงเปลี่ยนมาใช้พิมพ์สี่เหลี่ยมผืนผ้าที่มีขนาดพอดีกับสแปมหั่นแผ่น

ปัจจุบันหาซื้อได้ทั่วหมู่เกาะ ตั้งแต่แผงขายอาหารริมชายหาดไปจนถึงร้านสะดวกซื้อ เซเว่นอีเลฟเว่นฮาวายซึ่งขายสแปมมุสุบิมาตั้งแต่ปี 1994 มียอดขายเฉลี่ยสาขาละ 200 ชิ้นต่อวัน เทียบกับฮอตดอกประมาณห้าสิบชิ้น ฮาวายบริโภคสแปมราวเจ็ดล้านกระป๋องต่อปี คิดเป็นปริมาณต่อคนประมาณสิบหกเท่าของพื้นที่อื่น ๆ ในสหรัฐอเมริกา

ส่วนผสมหลักของสแปมมุสุบิ

สแปม คลาสสิกของฮอร์เมลยังคงเป็นตัวเลือกมาตรฐาน ส่วนสูตรลดเกลือก็ใช้ได้ดีไม่แพ้กัน เพราะโชยุให้ความเค็มอยู่แล้ว ส่วนใหญ่หาซื้อได้ตามร้านขายวัตถุดิบเอเชีย ; หากซื้อในซูเปอร์มาร์เก็ต ก็ใช้เดลีซ เดอ ฌ็องบงของทิวลิปแทนได้ไม่มีปัญหา สำหรับข้าว ต้องใช้ข้าวญี่ปุ่นเมล็ดกลมที่มีแป้งสูง หุงแล้วเกาะตัวกันแต่ยังนุ่ม ข้าวเมล็ดยาวอย่างบาสมาติหรือข้าวหอมมะลิจะร่วนแตกเมื่อแกะออกจากพิมพ์

ซอสเคลือบใช้ส่วนผสมเพียงสองอย่างในปริมาณเท่ากัน : โชยุและน้ำตาล ซึ่งจะกลายเป็นคาราเมลเมื่อสัมผัสกระทะ เติมมิรินหรือซอสหอยนางรมเล็กน้อยจะช่วยให้เงางามขึ้นโดยไม่เสียสมดุลรสชาติ ส่วนสาหร่ายโนริย่างใช้พันรอบทั้งหมดและช่วยเพิ่มกลิ่นรสทะเล

ที่ฮาวาย หลายคนนิยมโรยฟูริคาเกะที่มีเมล็ดงาและสาหร่ายชิ้นเล็ก ๆ ลงบนข้าว หากสอดไข่เจียวแผ่นบางแบบทามาโกะยากิไว้ระหว่างข้าวกับสแปม ก็จะได้เมนูมื้อเช้าที่เรียกว่าสแปมแอนด์เอ้กมุสุบิ

เทคนิคทำสแปมมุสุบิให้อร่อย

จี่สแปมจนขอบเป็นสีเหลืองทองก่อนเคลือบซอส : สแปมสีซีดที่เพิ่งนำออกจากกระป๋องให้รสชาติไม่เหมือนกัน พักข้าวให้คลายร้อนจนพออุ่นก่อนประกอบ เพราะไอจากข้าวร้อนจัดจะทำให้สาหร่ายโนรินิ่มและฉีกขาดในที่สุด กดข้าวให้แน่นโดยไม่บดเมล็ดข้าวจนเละ

หากไม่มีพิมพ์มุสุบิ ใช้กระป๋องสแปมเปล่าที่ล้างสะอาดแล้วรองด้วยฟิล์มถนอมอาหารแทนได้ดีทีเดียว ห่อมุสุบิด้วยฟิล์มทีละชิ้นจะช่วยให้พกพาสะดวก และควรกินให้หมดภายในวันเดียว