Sesamzaad wordt nu al meer dan 4000 jaar gebruikt, dus het spreekt voor zich dat het een vooraanstaande plek in ons dagelijks leven heeft veroverd; en met alle culinaire en culturele rijkdom die daarbij hoort, van de Verenigde Staten tot Azië!
Wat is sesamzaad eigenlijk?
Het sesamzaad zelf is afkomstig van de sesamplant, een kruidachtige plant die het hele jaar door groeit (botanische naam Sesamum Indicum). Laat je niet misleiden: de bloemen, in de vorm van gele, roze, paarse of witte klokjes, lijken sterk op vingerhoedskruid. Deze produceren peulen met de beroemde, afgeplatte en dus eetbare zaadjes, die afhankelijk van de variëteit ook in verschillende kleuren voorkomen.
De sesambladeren zijn ook eetbaar. Ze worden vaak als bijgerecht gebruikt in de Koreaanse keuken, maar het zijn uiteraard de zaadjes die het vaakst worden gegeten. De schil rondom het zaad wordt vaak verwijderd, omdat die een bittere smaak heeft. Zo verkrijg je het sesamzaad. Het is eigenlijk een eenvoudig en goedkoop teeltgewas, vandaar het succes.
De zaadjes worden ook gebruikt voor de productie van sesamolie. In dat geval worden de zaden geperst. Je kunt ze ook roosteren om er sesampasta van te maken, die overigens in sommige desserts wordt gebruikt, bijvoorbeeld in moelleux van zwarte sesam met matcha-glazuur! Deze pasta kan ook als vervanger voor pindakaas dienen.
Waar komt sesamzaad vandaan?
De aromatische plant die het sesamzaad draagt, komt uit de tropische en subtropische gebieden van Afrika en Azië. Hij wordt al meer dan 4000 jaar geteeld en heeft zich vervolgens op grote schaal verspreid naar China, Egypte, India, Japan… Men zegt dat het winnen van sesamolie zelfs teruggaat tot 900, of zelfs 700 voor Christus in het oosten van Turkije. In China zou men het al minstens 2000 jaar gebruiken.
Verschillende historische documenten beschrijven het sesamzaad overigens als een volwaardig onderdeel van zuiveringsrituelen. En zelfs als een symbool van onsterfelijkheid bij begrafenisceremonies in meerdere culturen. Tijdens oorlogsperiodes dienden ze om soldaten te bevoorraden, die toen behoefte hadden aan krachten.
Welke soorten sesamzaad zijn er?
Er bestaan verschillende variëteiten sesamzaad: rood, bruin, zwart, wit of zelfs goudkleurig… Elk heeft zijn eigen bijzonderheid. Wit sesamzaad is de meest delicate van de variëteiten. Het wordt vaak gebruikt in patisserie en bakkerij, maar het kan in alle gerechten worden gebruikt waarvoor sesam nodig is.
De andere variëteiten worden daarentegen gebruikt vanwege hun meer of minder krachtige aroma, zoals zwarte sesam, of vanwege hun oliegehalte, zoals bruine sesam. Toch worden ze meer gekozen om hun esthetische waarde dan om de smaakmeerwaarde die ze aan een gerecht toevoegen.
Hoe smaakt sesamzaad?
Sesamzaad heeft een smaak die in de buurt komt van die van hazelnoot of amandel. Een smaak die overigens wordt versterkt wanneer ze geroosterd zijn. Uiteraard hangt alles af van de variëteit. De witte zijn delicater en zachter dan de andere. De zwarte zouden daarentegen voller, intenser en bitterder zijn.
Wat zijn de gezondheidsvoordelen van sesamzaad?
Sesamzaad is bijzonder rijk aan vitaminen, eiwitten, mineralen en antioxidanten. Reden te meer om er een paar zaadjes over je gerecht te strooien.
Ze worden ook veel gebruikt voor het maken van bepaalde medicijnen, zo veelzeggend is het! Ze zijn op veel manieren erg goed voor de gezondheid. Het eten van sesamzaad helpt om het cholesterolgehalte te verlagen, infecties te bestrijden en diabetes te behandelen. Let er wel op dat sesamzaad ook een allergeen vormt voor een aantal mensen.
Hoe gebruik je sesamzaad in de keuken?
Over het algemeen wordt aangeraden om het sesamzaad te roosteren om de smaken te versterken. Je kunt ze ofwel droog roosteren op het fornuis ofwel in de oven. Op het fornuis verspreid je gewoon een gelijkmatige laag zaadjes in een droge pan en bak je ze, af en toe roerend op middelhoog tot laag vuur, tot ze goudbruin worden. Dit is een snellere methode, het duurt ongeveer 5 minuten.
Een andere methode: verspreid de zaadjes op een ovenplaat en rooster ze op 180 °C gedurende 8 tot 15 minuten, af en toe roerend.
Als je je sesamzaad als kruiderij gebruikt, kun je het strooien over je roerbakgerechten, je salades en je soepen. Ze brengen die subtiele rookachtige toets in groentegerechten, op vis, op vlees (zoals kipballetjes), op dim sum, op rijst of noedels.
Ze kunnen ook worden verwerkt in bereidingen met pasta of over brood worden gestrooid. Ze worden eveneens gebruikt in de bereiding van desserts, zoals Tang Yuan of Bánh Cam bijvoorbeeld. Een perfect receptidee voor dit einde van het jaar!
Hoe bewaar je sesamzaad?
Sesamzaad moet luchtdicht worden bewaard op een koele en droge plaats. Zo kun je het ongeveer 3 maanden bewaren. Als je besluit om ze in de koelkast te bewaren, houd je ze nog eens 3 maanden langer. Ingevroren blijven ze een jaar goed. Sesamolie blijft jarenlang goed zonder ranzig te worden.
Waar kun je sesamzaad kopen?
Je vindt vrijwel altijd sesamzaad in de meeste supermarkten. Je kunt het ook vinden in gespecialiseerde winkels, los of al verpakt. Ik raad je aan om het, als je de gelegenheid hebt, in kleine hoeveelheden te kopen, gezien de houdbaarheid.
