Daha çok “bamya” olarak bilinen okra, aslında doğrudan Etiyopya’dan gelen tropikal bir çiçekli bitkidir. Pek çok türde olduğu gibi, çiçeği zamanla meyveye dönüşür. Ne var ki okra çoğu zaman bir sebze olarak tüketilir.
Tohum içeren bir kapsül şeklindedir. Onu bir fasulyeye benzetebiliriz. Tüpümsü biçimi nedeniyle yer yer Lady Finger (Hanım Parmağı) olarak da anılan bu bitki, genellikle sıcak ve nemli iklimlerde daha iyi gelişir. Zaten bu yüzden Nijerya, Mısır, Suudi Arabistan, Meksika, Florida gibi yerlerde bolca yetiştirilir…
Okra sıklıkla Karayip ya da Hint mutfağında; özellikle gumbo ve güveçlerde kullanılır. Yine de görüşleri epeyce ikiye bölen bir besindir. Çoğunlukla pişirildiğinde yapışkan bir hâl almasından dolayı eleştirilir. Bazıları ise tam tersine, ağızda bıraktığı bu ipeksi dokuyu çok sever.
Okranın kökenleri
Louisiana’daki adıyla okra, aynı zamanda “bamya” olarak da adlandırılır. Bu terim bazen daha geniş anlamda bamya bazlı çorba ve yemekleri de ifade eder. Afrika kökenli, daha doğrusu Etiyopya kökenli bir meyvedir. Okranın tarihi ve yayılışı hakkında çok az şey bilinse de, bu besinin Afrika’dan Amerika Birleşik Devletleri’ne uzanan uzun bir yol kat ettiği biliniyor.
Hindistan’dan Mısır’a kadar yayılan okra, hatta yolunu Arabistan’a kadar bulmuştur! Zaten okra tam da bu dönemde Kuzey Afrika’da yaygınlaştı. Daha sonra, yüzyıllar önce Amerika topraklarına ayak basan köleler ve sömürgeciler tarafından Kuzey Amerika’ya ihraç edildi.
Mutfakta okra
Okrayı pişirmek son derece kolaydır, bu da en büyük avantajlarından biridir. Onu hemen hemen istediğiniz gibi hazırlayabilirsiniz. Bununla birlikte, yapışkan bir tabakanın oluşmasını önlemek için bazı pişirme yöntemleri diğerlerinden daha uygundur.
Bu besin, ısındığında bir tür doğal kıvam artırıcıya dönüşen müsilaj içerir. Bu, bamya yemeklerinin hazırlanışı için çok pratik olsa da, Karayipler’de yapışkan etkiyi gidermek için okrayı paneleyip kızartmaktan ya da marine etmekten çekinilmez.
Seçim sizin: kızartılmış, ızgara, sotelenmiş, tavada kavrulmuş… Bazı şefler daha az sümüksü olması için onu pişirmeden önce sirkeye yatırır. Bazıları ise ızgara yaparak ya da sotelenerek çok yüksek sıcaklıkta pişirir. Onu pişirmenin pek çok yolu vardır.
Okranın tadı nasıldır?
Yumuşak ve bitkimsi; işte okra denince akılda kalan bu. Dokusu da en az tadı kadar kendine özgüdür: hızlı pişirildiğinde çıtır, yavaş pişirildiğinde yumuşaktır. Bir fikir vermesi açısından, okranın lezzeti bazen patlıcana ya da taze fasulyeye benzetilir.
Okranın farklı türleri
Tutkunlarının sevinçle karşılayacağı üzere, sayısız okra türü bulunur: Clemson Spineless, Annie Oakley, Baby Bubba Hybrid, Cajun Delight, Louisiana Green Velvet… Yine de yeşil bamya, Amerika Birleşik Devletleri’nde sağlam bir tercih olmaya devam ediyor. Kapsüllerin rengi, boyutu ve şekli türden türe değişir. Bazıları mor renkli, bazıları ise 2 metre yüksekliğe kadar ulaşabilir; tabağa enerji katmaya yeter de artar bile!
Okra nereden alınır?
Şurası kesin ki okra pek popüler bir meyve değil ve bu nedenle taze kapsüllerini bulmak bazen zor olabiliyor. Onu özel marketlerde bulma olasılığınız tabii ki daha yüksek, ancak çoğu zaman önceden kesilmiş ve dondurulmuş hâlde poşetlerde satıldığına da rastlanır.
Şans eseri taze okra bulursanız, taş gibi sert olmamak kaydıyla dokunulduğunda diri olmasına dikkat edin. Kabuğu canlı yeşil renkte olmalıdır. Onu en kolay mayıs ile eylül arasını kapsayan dönemde bulabilirsiniz. Şunu da belirtelim ki Amerika Birleşik Devletleri’nde marketler taze bamyayı genellikle yaz aylarında, mevsiminde olduğu zaman pound başına satar. Kış aylarında ithal edildiğinde ise daha pahalıdır.
Okra nasıl saklanır?
İyice paketlenmiş okra, buzdolabında 4 güne kadar saklanabilir. Pişireceğiniz sırada, daha pişirmeye başlamadan önce oda sıcaklığına gelmesini bekleyin. Daha uzun süre saklamak isterseniz, bir yıla kadar dondurabilirsiniz. Bunun için önce yıkamanızı, saplarını ayıklamanızı, kaynar suda haşlayıp ardından buzlu suya daldırmanızı, doğramanızı ve son olarak dondurucu poşetlerine koymanızı öneririm.
