Sriracha sosu nedir?
Sriracha sosu, Tayland kökenli acı bir sostur. Fermente edilmiş biberler, sirke, sarımsak, şeker, tuz ve çeşitli baharatlardan oluşur. Kendine özgü tadı sayesinde son derece popülerdir; onu Tay, Çin ve Vietnam restoranlarının masalarında görmek hiç de şaşırtıcı değildir.
Aynı temel tariften türemiş olsalar da, birden fazla “sriracha” sosu vardır. Nitekim isim ve tarif tescilli olmadığından, örneğin Heinz gibi birçok marka kendi versiyonunu üretmiştir.
Ancak en ünlüsü, “Huy Fong Foods” tarafından satılan ve meşhur yeşil uçlu kırmızı şişesiyle tanınan sostur (bu uç, son derece acı olan bu sosu kolayca dozlamayı sağlar). Süpermarketlerde en kolay bulacağınız ürün de budur. Aynı marka ayrıca nefis bir sriracha mayonezi de üretir.
Sriracha sosunun kökeni
Temel tarif, Tayland’da Bangkok Körfezi kıyısındaki küçük bir sahil kasabası olan Si Racha’dan gelir. Söylendiğine göre, Si Racha sakini Thanom Chakkapak, deniz ürünlerini tatlandırmak için bu tarifi geliştirmiştir.
Daha sonra bu sosu satışa sundu ve kısa sürede yerel bir başarıya dönüştü. Üstelik bunu hak ediyordu: bu sos, aynı anda ekşi, tatlı ve tuzlu notalarıyla tüm Tay mutfağına eşlik etmek üzere tasarlanmıştı. Bu nedenle üretim yöntemi, tatların netliğini mümkün olduğunca koruyacak kadar hassastı ve sonuç gerçekten mükemmeldi!
Ancak Thanom Chakkapak‘ın sosu, bugün bildiğimiz versiyondan oldukça farklıydı… Bugün her yerde gördüğümüz sriracha sosunu ise David Tran’a borçluyuz; kendisi Vietnam Savaşı sırasında ABD’ye gelen Vietnamlı bir göçmendi. Piyasaya çeşitli soslar sundu ve sriracha bulamayınca bunu da ürün yelpazesine ekledi; bugün bildiğimiz başarı hikâyesi de böyle başladı.
Tay muadiliyle arasında, özellikle kıvam açısından, bazı farklar vardır: bu versiyon çok daha yoğundur.
Sriracha sosunun besin değerleri
Kapsaisin sayesinde pek çok faydası bulunsa da (biberlerde bulunan, antioksidan, anti-enflamatuvar hatta antikanser etkiler gösterebilen madde), sriracha sosu çok da sağlıklı sayılmaz.
Öncelikle ketçaba kıyasla yaklaşık 2 kat daha fazla sodyum içerir; bir çay kaşığında 100 miligram bulunur (ketçapta bu miktar 52 miligramdır). Ayrıca şeker oranı da benzer düzeydedir (bir çay kaşığında 1 gram). Yemekleri tatlandırmak için arada sırada az miktarda kullanıldığında çok büyük bir sorun olmaz, ama dikkatli olun; miktar hızla artabilir!
Sriracha mutfakta nasıl kullanılır?
Genel olarak sriracha sosu, Tay mutfağının vazgeçilmezlerinden biridir. Yemeklerin yanında küçük bir kaşık sos olarak, çeşni niyetine ya da dip sos olarak servis edilebilir. Balık, kızartmalar, deniz ürünleri ve Pad Thai ile mükemmel uyum sağlar.
Bir anekdotla bitirelim: sriracha sosu astronotlar arasında da oldukça popülerdir; hatta onu uzay istasyonuna bile götürürler. Gerçekten de yoğun acılığı, uzayda kalmanın beraberinde getirdiği tat alma kısıtlamalarıyla (örneğin koku kaybı ve burun tıkanıklığı) son derece uyumludur!
Sriracha sosu nereden alınır?
Bol seçenek istiyorsanız Asya marketlerine uğrayın! Aksi takdirde, birçok büyük süpermarketin Asya ürünleri bölümünde de bulabilirsiniz.
Daha kolayını isterseniz, buradan Amazon üzerinden satın alabilirsiniz.
Sriracha sosunun yerine ne kullanılabilir?
Evde yapmak istemiyor ve satın da almak istemiyorsanız, sriracha sosu yerine kullanabileceğiniz birkaç alternatif şunlardır:
- Sambal oelek
- Peri peri sosu
- Tatlı chili sosu
- Tabasco
- gochujang
Ev yapımı sriracha sosu tarifi
Malzemeler
- 4 yemek kaşığı bal
- 1 yemek kaşığı tuz
- 12 diş sarımsak
- 100 g çekirdekleri çıkarılmış, ince kıyılmış acı biber
- 275 ml pirinç sirkesi
- 1 yemek kaşığı açık soya sosu
Talimatlar
- Soyulmuş sarımsak dişlerini bir tencereye alın, üzerlerini hafifçe geçecek kadar su ekleyin ve orta ateşte kaynatın. İlk kabarcıklar görünür görünmez süzün ve akan soğuk suyun altında soğutun.
- Bu işlemi bir kez daha tekrarlayın.
- Sarımsağı çok ince dilimleyin ve acı biberle pirinç sirkesini bir tencerede birleştirin.
- Karışımı kaynatın. Kaynamaya başladıktan sonra 3 dakika bekletip ocaktan alın.
- Balı ve tuzu ekleyin. İyice karıştırın ve karışımı blenderdan geçirmeden önce 1 saat dinlendirin.
- Sosu tekrar kaynatın ve orta ateşte 15 dakika kadar çektirin.
- Sos tamamen soğuyunca soya sosunu ekleyip karıştırın. Hava almayan bir kavanozda, buzdolabında saklayın.
