Masz na blacie wczorajszy chleb bezglutenowy? Strata daje mu drugie życie i zamienia go w delikatną śniadaniową zapiekankę z warzywami, jajkami i roślinną śmietanką. Wierzch pięknie się rumieni, środek pozostaje ścięty, ale miękki, a każda kostka chleba chłonie masę zamiast trafiać do kosza.
Możesz przygotować ją na śniadanie albo brunch. Ten przepis znajdziesz wśród moich wytrawnych przepisów bez glutenu.

Bezglutenowa strata bez laktozy – co to właściwie jest?
Strata to wytrawna zapiekanka na bazie chleba, jajek i dodatków takich jak ser, mleko, mięso albo warzywa. W tej wersji nie ma glutenu ani laktozy: używa się chleba bezglutenowego, mleka owsianego, roślinnej śmietanki i tartego sera bez laktozy.
To, co naprawdę ją wyróżnia, to czas namaczania przed pieczeniem. Chleb wchłania mieszankę jajek i śmietanki, a potem robi się miękki, niemal kremowy – gdzieś pomiędzy zapiekanką a wytrawnym puddingiem. To także bardzo praktyczne danie, które możesz przygotować wcześniej, a rano po prostu upiec na śniadanie albo brunch.
Dla pełnej precyzji odmierzaj wszystkie składniki w gramach.
Szef kuchni Rommel Reyes i wczorajsze pieczywo
W swojej wersji szef kuchni Rommel Reyes sięga po bezglutenowe pieczywo z poprzedniego dnia. Mogło stracić trochę lekkości, ale tutaj to żaden problem, bo przed pieczeniem nasiąknie mlekiem owsianym i jajkami.
Właśnie do tego służy strata: pozwala wykorzystać resztki pieczywa zamiast je wyrzucać. To proste danie, zbudowane wokół tego, co już masz pod ręką.
Główne składniki
Pieczywo to podstawa tego dania. Pokrój je w małą kostkę, żeby dobrze rozłożyło się w naczyniu i równomiernie wchłonęło masę. Nie ma tu sztywnej zasady: sprawdzi się każde pieczywo bezglutenowe, zwłaszcza to z poprzedniego dnia.
Masa składa się z mleka owsianego, jajek, roślinnej śmietanki, soli, pieprzu, czosnku w proszku, cebuli w proszku i gałki muszkatołowej. Dokładnie wszystko wymieszaj przed wlaniem, żeby jajka i przyprawy dobrze się połączyły.
Jeśli chodzi o warzywa, świetnie sprawdzą się pomidorki koktajlowe przekrojone na pół, zielona i żółta papryka pokrojona w kostkę, cebula posiekana dość grubo oraz natka pietruszki. Nic nie jest tu narzucone: możesz zastąpić je tym, co lubisz najbardziej, na przykład brokułem, marchewką, groszkiem albo kukurydzą. Jeśli chcesz dodać jeszcze więcej warzyw, sięgnij też po szpinak lub pieczarki.
Tarty ser bez laktozy dodaje się między warstwy, a potem także na wierzch. Jeśli chcesz, żeby danie było bardziej sycące, dodaj również wędzone tofu albo płatki owsiane. W kwestii przypraw możesz pozostać przy wersji podstawowej albo urozmaicić całość odrobiną wędzonej papryki lub mieszanką włoskich ziół.

Wskazówki techniczne i błędy, których warto unikać
Zacznij od pokrojenia pieczywa w małą kostkę. Przygotuj też wszystkie dodatki jeszcze przed składaniem: pomidorki koktajlowe przekrojone na pół, pokrojoną paprykę i cebulę oraz grubo posiekaną natkę pietruszki. Ponieważ danie układa się warstwami, wcześniejsze przygotowanie wszystkiego pozwala uniknąć chaosu.
Rozgrzej piekarnik do 175°C. Użyj naczynia do zapiekania o wymiarach 23 x 33 cm albo trzech mniejszych naczyń, a następnie natłuść je, smarując pędzelkiem lub spryskując olejem.
Następnie układaj stratę warstwami, naprzemiennie dodając pieczywo i warzywa, zaczynając od warstwy pieczywa na dnie. Między kolejne warstwy dodawaj cienką warstwę tartego sera, a potem zalej całość masą. Na koniec posyp wierzch dodatkową porcją sera i wstaw do piekarnika.
Po wlaniu masy odstaw całość na co najmniej 10 minut. Ten czas naprawdę ma znaczenie: pieczywo zaczyna chłonąć płyn jeszcze przed pieczeniem, a potem robi to dalej w piekarniku, dzięki czemu strata zyskuje charakterystyczną, zwartą, a jednocześnie delikatną konsystencję.
Piecz przez około 35–40 minut. Najlepszym wskaźnikiem jest dobrze zarumieniony wierzch i ścięty środek. Jeśli nie masz pewności, bardzo lekko potrząśnij naczyniem: jeśli środek wciąż delikatnie się rusza, piecz jeszcze kilka minut.
Podawaj stratę na gorąco. A jeśli chcesz odejść od podstawowej wersji, zachowaj ten sam sposób układania warstw i dopasuj składniki do tego, co masz w kuchni.

W tej samej kategorii znajdziesz wszystkie moje przepisy bez glutenu.
Przepis opracował szef kuchni Rommel Reyes. Jego pracę znajdziesz na Instagramie, w newsletterze na Substacku i na kanale YouTube.

Składniki
- 300 g jajek bez skorupek, 5 dużych jajek
- 500 g mleka owsianego
- 150 g śmietanki kremówki bez laktozy
- 5 g soli
- 2 g mielonego czarnego pieprzu
- 3 g czosnku w proszku
- 5 g cebuli w proszku
- 2 g gałki muszkatołowej w proszku
- 400 g bezglutenowego pieczywa pokrojonego w kostkę
- 250 g tartego sera bez laktozy
- 100 g zielonej papryki pokrojonej w kostkę
- 100 g żółtej papryki pokrojonej w kostkę
- 150 g pomidorków koktajlowych przekrojonych na pół
- 1 duża cebula posiekana
- 50 g natki pietruszki posiekanej
Instrukcje
Przygotowanie
- Pokrój pieczywo w drobną kostkę.

- Przekrój pomidorki koktajlowe na pół, posiekaj papryki i cebulę, a natkę pietruszki posiekaj z grubsza.
- Dokładnie wymieszaj mleko owsiane, jajka, śmietankę kremówkę, gałkę muszkatołową, czosnek w proszku i cebulę w proszku.

- Rozgrzej piekarnik do 175°C.
- Przygotuj naczynie do zapiekania o wymiarach 23 × 33 cm lub trzy małe naczynia do pieczenia, spryskane tłuszczem w sprayu albo wysmarowane olejem.
- Układaj na przemian warstwy pieczywa i warzyw, zaczynając od pieczywa na dnie naczynia.

- Między warstwami dodawaj cienką warstwę tartego sera.
- Zalej pieczywo masą jajeczno-śmietankową i odstaw na co najmniej 10 minut, aby dobrze nasiąkło.
- Przed pieczeniem posyp wierzch tartym serem.
- Piecz stratę przez około 35–40 minut, aż wierzch się zarumieni, a środek się zetnie.
- Jeśli nie masz pewności, delikatnie potrząśnij naczyniem.
- Jeśli środek nadal się trzęsie, piecz jeszcze kilka minut.
- Podawaj na ciepło.