Chili tozu

Chili tozu nedir?

Chili tozu, tariflerinize hafif bir acılık katmanın en pratik yollarından biridir. Büyük ihtimalle zaten tanıdığınız birkaç baharatın aromatik bir karışımıdır.

Bu karışıma ‘chili tozu’ denir, çünkü genellikle chili con carne’yi tatlandırmak için kullanılır. Görünüşte kırmızı renkli ince bir tozdur. Acılık vermesi için az miktarda Cayenne biberi içerir; lezzetini ise başta kimyon ve sarımsak tozu olmak üzere kekik, paprika ve bazen tuz gibi diğer baharatlardan alır. 

Farklı chili tozu çeşitleri

Bu yazıda sözünü ettiğim şey gerçekten chili tozu (chili powder); bunu kesinlikle biber tozuyla (chile powder) karıştırmayın. Dikkat, İngilizce tariflerde bu iki terim birbirine çok ama çok benzer!

Chili tozu aslında birkaç baharattan oluşan bir karışımdır; içinde Cayenne biberi ya da paprika gibi bazı biber tozları da bulunur. Ancak gerçek bir chili tozunda, daha önce sözünü ettiğim ve karışımın acılığını dengeleyen diğer baharatlar da mutlaka yer alır (sarımsak, kimyon…). 

Genellikle chili tozu karışımında 1 ölçü Cayenne biberi tozuna karşılık 7 ölçü diğer baharat kullanılır. Bu da, aynı miktarda kullanıldığında Cayenne biberi tozunun chili tozundan sekiz kat daha acı olduğu anlamına gelir!

Bu gayet normal; çünkü Cayenne biberi tozu kurutulmuş acı biberlerden yapılır. Aynı şekilde paprika tozu da saf bir biber tozudur (burada çok tatlı bir biber kullanılır), ama yine yanında başka baharatlar bulunmaz. 

O yüzden dikkatli olun! Tarifinizde chili tozu yerine biber tozu kullanırsanız, yemeğiniz yakıcı derecede acı olur ve chili tozundaki diğer baharatların kattığı o hoş dengeyi yakalayamazsınız…

Chili tozunun tadı nasıldır?

Chili tozunda aranan o karakteristik tat, “Tex-Mex” olarak bilinen lezzettir. Bu lezzet, kimyon, sarımsak ve kekiğin aromalarını, içerdiği biber tozunun hafif ila orta şiddetteki acılığıyla birleştirir. Bazı karışımlarda tuz da bulunur; tarifin geri kalanını ayarlarken bunu aklınızda bulundurun.

Chili tozuyla nasıl yemek yapılır?

Chili tozu, hem etleri hem de sebzeleri tatlandırmak için kullanılabilir. Genel kural şu: bu baharat karışımını eklemek için en iyi an, diğer malzemeler bir araya gelip pişmeye başladığı andır. 

En klasik kullanım alanı elbette chili con carne; bunu zaten tahmin etmişsinizdir… Enchilada ya da taco gibi başka Latin Amerika esintili yemeklere de ekleyebilirsiniz. Et sevenler için, et parçalarını ızgaraya atmadan hemen önce chili tozuyla ovmak da harika bir seçenektir. Ama belki de size yeni bir fikir vereyim: çorbalarda ya da pişmiş fasulye gibi daha az “et ağırlıklı” yemeklerde de çok iyi sonuç verir. 

Daha da leziz bir dokunuş için chili tozu, ev yapımı atıştırmalıklarınızı da kolayca bir üst seviyeye taşır; örneğin kavrulmuş nohut ya da çıtır tortilla cipsleri.

Chili tozu yerine ne kullanılabilir?

Baharat çekmecenizde chili tozu yok mu? Her zamanki gibi: panik yapmayın. En iyi chili tozu, kendi hazırladığınız chili tozudur. Üstelik işiniz kolay; çünkü gerekli baharatların çoğu muhtemelen zaten elinizin altındadır. Bir sonraki bölümde kendi chili tozunuzu nasıl hazırlayabileceğinizi anlatıyorum. 

Kendi chili tozu karışımınızı hazırlamak istemiyorsanız ya da yapamıyorsanız, bu da sorun değil! Marketlerde satılan taco baharatı gibi benzer bir karışım da kullanabilirsiniz.

Aklınıza biber tozu kullanmak gelebilir ama ikisi arasındaki farkı unutmayın! Böyle yaptığınızda chili tozunun yalnızca acılığını elde edersiniz; o katmanlı baharat aromasını değil… Yine de bu yolu seçerseniz, miktarı sekiz kat azaltın; yoksa sonraki yarım saatte ağzınızdan ateş çıkabilir.

Kendi chili tozunu hazırlamak

Kendi chili tozunuzu hazırlamak son derece kolay. Yapmanız gereken tek şey, karışımı doğru oranlarda bir araya getirmek. En önemli iki bileşen kimyon ve sarımsak tozudur. Cayenne biberi ise karışıma gerekli acılığı verir. Damak zevkinize göre uyarlayabileceğiniz şu oranları öneriyorum:

Chili tozu nasıl saklanır?

Evde hazırladığınız chili tozundan artarsa, doğrudan hava geçirmez bir kapta saklayın. Hazır aldığınız chili tozunda olduğu gibi, serin, kuru ve ışıktan uzak bir yerde muhafaza edin. 

Saklama süresi değişebilir. Ev yapımı karışımı altı ay içinde tüketmenizi öneririm. Hazır ürün ise üç yıla kadar dayanabilir. Ancak her iki durumda da fazla bekletmeyin; aroması zamanla zayıflar.