กินที่ไหนดีในบาหลี? วารุง สตรีทฟู้ด และร้านที่ฉันแนะนำ

ที่บาหลี ผมได้กินอะไรที่มากกว่าสมูทตี้โบวล์ในฟีด Instagram ของคุณเยอะเลย ทั้งหมูหันย่างบนกะลามะพร้าวตั้งแต่รุ่งสาง ข้าวราดกับที่ใช้นิ้วชี้เลือกในวารุงของครอบครัว และอาหารทะเลปิ้งย่างริมหาดจิมบารัน นาซิจัมปูร์จานละ 25 000 IDR (ประมาณ 1.50 EUR) ที่นี่อาจน่าจดจำพอ ๆ กับเมนูชิมราคา 500 000 IDR (30 EUR) ในร้านอาหารไฟน์ไดนิ่งกลางทุ่งนา

นี่คือวารุงที่ผมไปกินมาในบาหลี แยกตามย่าน พร้อมเมนูที่ควรสั่ง ราคา และกับดักที่ควรเลี่ยง อย่างที่ผมอธิบายไว้ในคู่มือเที่ยวบาหลีฉบับครบถ้วนของผม ย่านที่คุณเลือกส่งผลโดยตรงต่ออาหารที่คุณจะได้กิน

• กินบาบีกูลิงที่ไหนดี?
• ไปบาหลีกินอะไรดี?
• อยากกินวารุง ควรเลือกย่านไหน?
• กินสตรีทฟู้ดที่ไหนดี?
• มื้อเย็นในบาหลีกินที่ไหนดี?
• กินอาหารทะเลที่ไหนดี?
• ดื่มกาแฟและกินบรันช์ที่ไหนดี?
• ราคาเท่าไร?
• กินอาหารในวารุงปลอดภัยไหม?
• คู่มือบาหลีอื่น ๆ ของผม

กินบาบีกูลิงที่ไหนดี?

บาบีกูลิงเป็นเมนูเด่นของอาหารบาหลี เขายัดไส้หมูทั้งตัวด้วยเครื่องแกงที่มีขมิ้น ผักชี ตะไคร้ และพริก แล้วค่อย ๆ ย่างด้วยฟืนหลายชั่วโมงจนหนังกรอบ ผมกินกับข้าว ลาวาร์ (ผักและเนื้อสับคลุกเครื่องเทศรสเผ็ด) ไส้กรอกเลือด และซัมบัลมาตาห์ที่เผ็ดดุเอาเรื่อง โดยทั่วไปเตรียมไว้จานละ 35 000 ถึง 50 000 IDR (2 ถึง 3 EUR)

กฎที่ผมจำขึ้นใจ แต่นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ไม่รู้คือ ให้กินบาบีกูลิงตอนมื้อกลางวัน ช่วงที่ดีที่สุดคือระหว่าง 11:00 ถึงเที่ยง หมูย่างกันตอนเช้า และวารุงเด็ด ๆ ก็ขายหมดตั้งแต่ช่วงบ่ายต้น ๆ ร้านที่เสิร์ฟตอนมื้อเย็นแทบจะแน่นอนว่าเอาของเหลือมาอุ่นจนแห้ง ถ้ากัดแล้วหนังไม่กรอบ แปลว่าคุณมาช้าไปแล้ว

ทีนี้มาพูดถึงกับดักนักท่องเที่ยวกัน Ibu Oka ในอูบุดอาศัยชื่อเสียงหลังจาก Anthony Bourdain มาเยือนมาหลายปีแล้ว ราคาสูงขึ้น ปริมาณน้อยลง และคุณภาพไม่สม่ำเสมอ Pak Malen ในเซมินยักก็เหมือนกัน ทั้งคู่ยังมีนักท่องเที่ยวต่อคิวยาว แต่คนท้องถิ่นกับชาวต่างชาติที่อยู่มานานไปกินที่อื่นกัน

บาบีกูลิงที่ผมชอบที่สุดในบาหลีคือที่ Babi Guling Pande Egi ใกล้เกียนยาร์ ร้านซ่อนตัวอยู่กลางทุ่งนา ไม่มีการบวกราคานักท่องเที่ยว สำหรับผมนี่คือร้านมาตรฐานในตอนนี้ ที่อูบุด ผมว่า Warung Babi Guling Gung Cung ทำได้ดีกว่า Ibu Oka ในราคาที่ถูกกว่ามาก ส่วนชังกู ผมแนะนำร้านที่คนท้องถิ่นกินกันอย่าง Warung Babi Guling Swari และ Warung Men Lari ที่เปเรเรนัน ลงไปทางใต้ใกล้จิมบารัน Babi Guling Karya Rebo ก็ทำได้ดีมาก และถ้าอยากได้ร้านท้องถิ่นจริง ๆ Warung Babi Guling Selingsing Cepaka เปิดช่วงดึกไปจนเช้ามืด แทบไม่เห็นลูกค้าต่างชาติเลย

ไปบาหลีกินอะไรดี?

ถ้าบาบีกูลิงเป็นราชา นาซิจัมปูร์ก็คืออาหารประจำวัน และเป็นมื้อกลางวันที่ผมชอบที่สุดในบาหลี ข้าวสวยพูนจานล้อมด้วยกับข้าวอย่างละนิดที่วารุงเตรียมไว้ตอนเช้า ทั้งไก่ฉีก เทมเป้ เต้าหู้ ปลาชิ้นเล็ก ซัมบัล ถั่วลิสง กรุปุก (ข้าวเกรียบกุ้ง) บางครั้งก็มีลาวาร์หรือสะเต๊ะลิลิต ผมว่าแบบบาหลีเผ็ดกว่าและใช้ขมิ้นมากกว่าแบบชวาที่พบตามที่อื่น ๆ ในอินโดนีเซีย ผมทำซัมบัลกินเองที่บ้านด้วย สูตรซัมบัลโอเล็กของผมอยู่ที่นี่

ผมสั่งแบบ « tunjuk » ซึ่งเป็นวิธีที่ถูกที่สุดและได้บรรยากาศท้องถิ่นที่สุด คุณเดินไปที่ตู้โชว์ ชี้สิ่งที่อยากกิน แล้วคนขายก็ตักทุกอย่างโปะบนจานข้าว เตรียมไว้ 20 000 ถึง 40 000 IDR (1.20 ถึง 2.50 EUR) ตามโปรตีนที่เลือกเพิ่ม ถ้าวารุงคิดเกิน 50 000 IDR สำหรับนาซิจัมปูร์ธรรมดา คุณน่าจะอยู่ในร้านสำหรับนักท่องเที่ยวแล้ว

เบเบ็กเบอตูตูเป็นอาหารสำหรับงานพิธีของบาหลี เป็ดทั้งตัวทาด้วยเครื่องแกงเข้มข้นที่เรียกว่า base genep ห่อใบตอง แล้วอบตุ๋นอย่างช้า ๆ นาน 12 ถึง 24 ชั่วโมงจนเนื้อล่อนจากกระดูก ตามธรรมเนียมเดิม เมนูนี้สงวนไว้สำหรับพิธีในวัดและโอกาสพิเศษ แบบที่ใช้ไก่คืออายัมเบอตูตู พบได้บ่อยกว่าและอร่อยไม่แพ้กัน ของร้าน Men Tempeh ที่กิลิมานุก (ปลายตะวันตกของบาหลี ใกล้ท่าเรือเฟอร์รี่ไปชวา) มีชื่อเสียงมาก และผมรู้สึกว่าเผ็ดจนแทบเจ็บปาก ถ้าอยากได้ใกล้ย่านท่องเที่ยวกว่านั้น ตลาดกลางคืนเกียนยาร์ก็มีแบบอร่อย ๆ ให้กิน

สะเต๊ะลิลิตคือสะเต๊ะแบบบาหลี ต่างจากเนื้อเสียบไม้กับซอสถั่วที่เจอทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มาก (ผมทำสะเต๊ะไก่แบบไทยกินที่บ้าน สูตรสะเต๊ะของผมอยู่บนเว็บไซต์) ใช้ปลาสับ โดยทั่วไปเป็นปลาแมกเคอเรลหรือทูน่า หรือใช้หมู ผสมกับมะพร้าว ใบมะกรูด และตะไคร้ แล้วพันรอบก้านตะไคร้ก่อนนำไปย่าง ผมว่ากินเป็นกับเคียงดีกว่าเป็นจานหลัก และแบบที่อร่อยที่สุดที่ผมเคยชิมอยู่ในตลาดกลางคืนกับในจานนาซิจัมปูร์ ทั้งปลาและหมูผมชอบทั้งคู่ Warung Liku และ Warung Ari ที่เดนปาซาร์เป็นร้านที่ไว้ใจได้ ส่วน Gourmet Sate House ในย่านกูตา-เลเกียนมีชุดชิมให้เลือกถ้าคุณอยากลองหลายแบบ

ลาวาร์คือผัก มะพร้าว และเนื้อสับละเอียดคลุกเครื่องเทศ (แบบดั้งเดิมบางครั้งใส่เลือดหมูดิบด้วย) ส่วน babi genyol เป็นซุปหมูรสเผ็ดที่มีกลิ่นเครื่องเทศใกล้เคียงบาบีกูลิง แต่วิธีทำต่างกันอย่างสิ้นเชิง และแทบไม่พบตามเส้นทางท่องเที่ยว Warung Babi Genyol Arta Nadi เป็นหนึ่งในร้านไม่กี่แห่งที่มีให้ลอง และผมก็ได้ชิมที่นั่น ส่วนของหวาน martabak manis (เรียกอีกอย่างว่า terang bulan) เป็นแพนเค้กหวานแผ่นหนาพับครึ่ง ใส่ไส้ช็อกโกแลต ชีส ถั่วลิสง หรือผสมทั้งหมดนี้ ผมซื้อมาจากรถเข็นตอนกลางคืน

ถ้าคุณเคยตระเวนกินในภูเก็ตมาแล้ว บาหลีจะให้ความรู้สึกคุ้นเคย ทั้งวัฒนธรรมสตรีทฟู้ดที่เข้มแข็ง มื้อเย็นอาหารทะเลริมชายหาด และการแบ่งอย่างชัดเจนระหว่างร้านสำหรับนักท่องเที่ยวกับร้านท้องถิ่นที่กินได้อร่อยกว่า สำหรับผม วารุงยิ่งเข้าถึงง่ายกว่าร้านริมทางในไทย ราคาถูกกว่าทุกด้าน และร้านอาหารวีแกนในชังกูกับอูบุดก็ไปไกลกว่าภูเก็ตมาก สิ่งที่สะดุดใจผมที่สุดคือเครื่องเทศ ที่บาหลีมีขมิ้น ข่า และตะไคร้ ส่วนอาหารไทยมีพริก มะกรูด และน้ำปลา กรุงเทพฯก็เป็นอีกเมืองหลวงด้านอาหารของเอเชีย และถ้าคุณชอบสตรีทฟู้ด นี่คือร้านที่ผมแนะนำสำหรับตะลุยกินในฮานอย ตั้งแต่เฝอไปจนถึงกาแฟไข่

อยากกินร้านวารุง เลือกย่านไหนดี?

วารุงเป็นหัวใจของการกินในบาหลี เป็นร้านเล็ก ๆ ที่ครอบครัวดูแลเอง เสิร์ฟอาหารอินโดนีเซียแบบโฮมเมดในราคาคนท้องถิ่น มีตั้งแต่โต๊ะพลาสติกใต้หลังคาสังกะสี ไปจนถึงร้านอาหารเต็มรูปแบบที่มีสวน อาหารของวารุงดี ๆ มักอร่อยกว่าร้านสำหรับนักท่องเที่ยวระดับกลาง แต่จ่ายเพียงเสี้ยวเดียว

หลักง่าย ๆ ของผมคือ ไปเซมินยักสำหรับมื้อเย็น ชังกูสำหรับบรันช์ และอูบุดถ้าคุณอยากกินอาหารบาหลีแบบดั้งเดิมที่สุดบนเกาะ อูบุดซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดอาหารบาหลีและคาเฟ่สายสุขภาพ รวมถึงเขตเกียนยาร์ที่มีตลาดขายอาหารชนิดที่นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ไม่เคยได้รู้จัก มีตัวเลือกแบบท้องถิ่นแท้ ๆ มากที่สุดในระยะที่เดินหรือขี่สกู๊ตเตอร์ไปได้ ส่วนซานูร์เงียบสงบกว่า แต่มีตัวเลือกน้อยกว่า ผมลงรายละเอียดแต่ละย่านไว้ในคู่มือเลือกที่พักในบาหลีของผม

ชังกู

ที่ Warung Bu Mi วารุงที่เป็นที่รู้จักที่สุดในหมู่นักท่องเที่ยวที่มาชังกู ผมไปต่อคิวช่วงมื้อเที่ยงที่คนแน่นที่สุด มี nasi campur ให้เลือกหลากหลาย ครัวสะอาดและมองเห็นได้ และลูกค้าหมุนเวียนมากพอให้อาหารสดใหม่อยู่เสมอ Warung Varuna ซึ่งอยู่ใกล้หาดบาตูโบลองมากกว่า ปรุงรสเข้มข้นกว่า และผมว่าอร่อยกว่า Bu Mi ทั้ง 2 ร้านเหมาะสำหรับเริ่มลองกินวารุง ส่วน Warung Sika คุ้มค่ากับการเดินไปอีกนิด ผมได้นั่งกินข้าวมองทุ่งนาใจกลางชังกูในราคาถูกมาก เป็นวิวที่หายากขึ้นเรื่อย ๆ เพราะสิ่งปลูกสร้างกำลังกลืนพื้นที่นาไปทีละแปลง Warung Jawa Bu Sri ทำอาหารชวา รสหวานกว่าและเผ็ดน้อยกว่า ช่วยเปลี่ยนรสชาติจากอาหารบาหลีที่พบในเมนูส่วนใหญ่

อูบุด

Warung Makan Bu Rus เป็นวารุงที่ผมชอบที่สุดในอูบุด บรรยากาศร่มรื่นด้วยต้นไม้ มี nasi campur ขึ้นชื่อ และเป็ดกรอบที่ทำให้ผมยอมเดินทางข้ามเมืองไปกิน Sun Sun Warung เล็กกว่า เป็นร้านครอบครัว และเสิร์ฟอาหารบาหลีแบบโฮมเมดในราคาถูกมาก ที่ Warung Biah Biah อาหารจานเล็กแบบทาปาสทำให้ผมได้ชิม 5 หรือ 6 อย่างโดยไม่ต้องเลือกกินแค่จานเดียว

คำแนะนำที่ใช้ได้จริงของผมคือ เดินออกห่างจากพระราชวังอูบุดและตลาดสัก 10 ถึง 15 นาที พอพ้นเขตท่องเที่ยว วารุงจะถูกลง คนน้อยลง และมักอร่อยขึ้นด้วย ถ้ากำลังเลือกย่านพัก อ่านคู่มือของผมเรื่องพักที่ไหนในอูบุดให้ได้เพลิดเพลินกับอาหารของเมืองได้เลย

เซมินยัก

อาหารท้องถิ่นราคาถูกในเซมินยักหายากกว่าย่านท่องเที่ยวอื่น ๆ แต่ก็ยังมีอยู่ Warung Murah (ชื่อแปลตรงตัวว่า “วารุงราคาถูก”) เป็นตัวเลือกที่ไว้ใจได้สำหรับ nasi campur ในราคาคนท้องถิ่น ที่ Warung Nia ผมสั่งซี่โครงหมูและสะเต๊ะที่ทำให้ร้านนี้โด่งดัง และสำหรับผม ที่นี่คุ้มค่ากว่า Naughty Nuri’s ร้านที่มีชื่อเสียงกว่าและอยู่เลยไปอีกหน่อย ส่วน Warung Kolega ทำ nasi campur แบบชวาที่ช่วยเปลี่ยนรสชาติได้อย่างน่าประทับใจ

ซานูร์

Warung Mak Beng มีชื่อเสียงมากและไม่มีเมนูให้เลือก ผมนั่งลง แล้วทางร้านก็ยกปลาทอด ซุปหัวปลา ข้าว และซัมบัลที่ทำให้ผมได้เปิดโลกมาให้ มีเท่านี้ ในราคาประมาณ 35 000 IDR (2 EUR) Warung Mak Beng ทำแบบนี้มาหลายสิบปีแล้ว และยังคงรูปแบบเดิมไม่เปลี่ยน

ในย่านเดียวกัน Warung Men Weti เป็นร้านอาหารเช้าระดับตำนาน แต่ควรไปก่อน 8:00 เพราะอาหารหมดเร็ว Warung Kecil เล็กมากแต่สะอาด มี nasi campur ที่ผสานอาหารแบบวารุงเข้ากับการจัดจานที่ประณีตขึ้นอีกนิด

เดนปาซาร์

เดนปาซาร์ เมืองหลวงของบาหลี เป็นเมืองที่นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มองข้าม แต่ผมกลับเจออาหารวารุงที่อร่อยที่สุดบนเกาะที่นี่ Warung Wardani เป็นร้านแรกที่เปิดทางให้ผม เป็นวารุง nasi campur ที่พิถีพิถันขึ้นเล็กน้อย มีข้าวพร้อมกับหลายอย่างในจานเดียวให้ชิมอาหารบาหลีจานสำคัญได้ โดยไม่ต้องเดาเหมือนเวลาชี้เลือกอาหารที่เคาน์เตอร์แบบ tunjuk ตลาดของเมืองนี้ โดยเฉพาะตลาดบาดุง ก็มีอาหารที่หาไม่ได้ในย่านท่องเที่ยวเช่นกัน

ไปกินสตรีทฟู้ดที่ไหนดี?

ตลาดกลางคืนเกียนยาร์

ถ้าคุณจะไปตลาดในบาหลีแค่แห่งเดียว ให้เลือกตลาดเกียนยาร์ ซึ่งเป็นตลาดที่ผมชอบที่สุด ที่นี่อยู่ห่างจากอูบุดประมาณ 30 นาทีด้วยสกู๊ตเตอร์หรือรถยนต์ และเป็นที่ที่ครอบครัวชาวบาหลีมากินมื้อเย็นกันจริง ๆ ตอนผมไป มีหมูย่างทั้งตัววางโชว์อยู่ตามแผงขายบาบีกูลิง sate lilit ส่งเสียงฉ่าบนเตาถ่าน ส่วน ayam betutu ก็ถูกแกะออกจากใบตอง ตลาดยังขาย kue (ขนมเค้กแบบดั้งเดิม) และ jajanan pasar (ของกินเล่นตามตลาด) ที่แทบไม่เห็นในเมนูร้านอาหารด้วย

ราคาตายตัว ไม่ต้องต่อรอง และทุกอย่างปรุงสดใหม่ต่อหน้าคุณ บรรยากาศเป็นท้องถิ่น เสียงดัง และเรียบง่าย ไม่มีอะไรปรุงแต่ง ต่างจากทัวร์ชิมอาหารที่จัดวางทุกอย่างไว้อย่างดี และผมว่านี่แหละคือเหตุผลที่อาหารที่นี่อร่อยกว่า

ตลาดบาดุงและตลาดกุมบาซารี เดนปาซาร์

ตลาดที่ใหญ่ที่สุดในบาหลีเป็นตลาดสดในตอนกลางวัน (ผักผลไม้ เครื่องเทศ ดอกไม้ เนื้อสัตว์) แล้วเปลี่ยนเป็นแหล่งสตรีทฟู้ดช่วงบ่ายแก่ ๆ เตรียมใจไว้หน่อย กลิ่นแรง พื้นเปียก ทางเดินแคบ และผมว่าที่นี่วุ่นวายจริง ๆ ผมเดินข้ามสะพานไปยังตลาดกุมบาซารีและโซนสตรีทฟู้ดของที่นั่น ลองมองหา lumpia (ปอเปี๊ยะเสิร์ฟกับซอสพริกเขียว), es daluman (เครื่องดื่มเย็นใส่วุ้นเฉาก๊วย เหมาะจะจิบสลับกับอาหารเผ็ด) และ nasi campur ห่อกระดาษสีน้ำตาล ซึ่งผมยืนกินตรงนั้นเลย กฎที่ใช้ได้ทุกที่ก็ใช้ได้ที่นี่เช่นกัน หาแผงที่มีคนท้องถิ่นต่อคิวยาวที่สุด แล้วไปต่อคิวด้วยเลย

ตลาดกลางคืนซานูร์ (ตลาดสินธุ)

ถ้าคุณรู้สึกว่าเกียนยาร์หนักไป และตลาดบาดุงก็เกินรับไหว ตลาดกลางคืนซานูร์เป็นจุดเริ่มต้นที่ดี สะอาดกว่า เล็กกว่า แพงกว่าเล็กน้อย และคุ้นเคยกับลูกค้าต่างชาติ ผมว่าสะเต๊ะแพะที่นี่อร่อยไว้ใจได้ ส่วนแผง martabak manis ก็ทำแพนเค้กหวานสอดไส้ได้ดี ที่นี่เป็นตลาดกลางคืนแห่งแรกที่ผมแนะนำ ถ้าคุณยังอยู่ระหว่างปรับตัวกับอาหารท้องถิ่น

มื้อเย็นในบาหลีไปกินที่ไหนดี?

สำหรับมื้อเย็น เซมินยักโดดเด่นกว่าที่อื่นบนเกาะ เพราะมีร้านอาหารคุณภาพทั้งไฟน์ไดนิ่งและอาหารนานาชาติรวมตัวกันหนาแน่นที่สุด

มื้อเย็นในเซมินยัก

Bambu เป็นร้านแรกที่ผมแนะนำเสมอสำหรับมื้อเย็นโรแมนติก ร้านสร้างอยู่บนชานลอยเหนือผิวน้ำ แสงไฟนุ่มสลัว และเมนูที่ได้แรงบันดาลใจจากอาหารอินโดนีเซียก็อร่อยสม่ำเสมอ ส่วน Sardine อยู่ในบรรยากาศที่ไม่น่าเชื่อว่าจะมีท่ามกลางสิ่งปลูกสร้างของเซมินยัก หันหน้าเข้าหานาที่ยังทำนาอยู่และยังไม่ถูกไถทิ้ง ผมว่าอาหารทะเลของที่นี่คุ้มกับราคา La Lucciola คือบาหลีแบบเก่าที่ผมชอบ ร้านอิตาเลียนริมชายหาด ช่วงพระอาทิตย์ตกที่ทอดยาว และบรรยากาศสบาย ๆ ที่ร้านใหม่ ๆ ในเซมินยักส่วนใหญ่ยอมแลกไปกับความสวยงามแบบ Instagram

Merah Putih ทำอาหารอินโดนีเซียสมัยใหม่ในพื้นที่ที่มีสถาปัตยกรรมอลังการ Mama San มีอาหารเอเชียฟิวชันที่ครอบคลุมหลากหลายกว่า ส่วน Naughty Nuri’s ซึ่งไม่มีอะไรเป็นบาหลีดั้งเดิมเลย เสิร์ฟซี่โครงหมูบาร์บีคิวและมาร์ตินีรสแรงมาตั้งแต่ก่อนเซมินยักจะเป็นย่านยอดนิยม ที่นี่เป็นร้านระดับตำนาน ซี่โครงของร้านนี้อร่อยที่สุดบนเกาะไหม? สำหรับผม ยังถกกันได้ ผมว่าซี่โครงของ Warung Nia คุ้มค่ากว่า แต่บรรยากาศของที่นี่ทำให้คนกลับมาอีก

ร้านอาหารในอูบุด

Hujan Locale นำสูตรอาหารอินโดนีเซียแบบดั้งเดิมมาปรับให้ประณีตขึ้น โดยไม่ลบรสชาติที่ทำให้อาหารเหล่านั้นน่าสนใจ สำหรับผม ที่นี่เป็นจุดเริ่มต้นที่ดีที่สุดในการรู้จักอาหารอินโดนีเซียสมัยใหม่ในอูบุด ที่ Pica South American Kitchen ผมว่าสเต๊กและเซบิเช่ทำได้ยอดเยี่ยม แม้จะไม่ได้เกี่ยวข้องกับบาหลีเลย ควรจองล่วงหน้า โดยเฉพาะมื้อเย็น ส่วน Moksa เป็นร้านอาหารจากพืชที่ชนะใจแม้แต่คนรักเนื้อตัวยง ผมว่าอาหารสร้างสรรค์โดยไม่ปรุงแต่งเกินจำเป็น และแนวคิด “จากฟาร์มสู่จาน” ของที่นี่ก็เป็นสิ่งที่ร้านยึดถือจริงจัง

กินอาหารทะเลที่ไหนดี?

อ่าวจิมบารันคือจุดหมายในบาหลีสำหรับมื้อเย็นอาหารทะเลแบบเท้าสัมผัสทราย แนวคิดเรียบง่ายและเหมือนกันในร้านอาหารราว 10 ร้านที่เรียงรายริมชายหาด คุณเลือกปลา กุ้ง ปลาหมึก ปู หรือล็อบสเตอร์จากแผงน้ำแข็ง ทางร้านจะชั่งน้ำหนักแล้วนำไปย่างบนกะลามะพร้าว จากนั้นคุณก็นั่งกินที่โต๊ะบนหาดทรายระหว่างชมพระอาทิตย์ตก

มื้อเย็นสำหรับ 2 คน มีปลาย่าง กุ้ง ข้าว ผัก และเครื่องดื่มอีกเล็กน้อย โดยทั่วไปอยู่ที่ 400 000 ถึง 700 000 IDR (24 ถึง 42 EUR) แพงเมื่อเทียบกับวารุง แต่ถือว่าสมเหตุสมผลกับปริมาณอาหารและบรรยากาศ คุณภาพปลาโดยรวมดีทุกร้านริมชายหาด สิ่งที่ทำให้แต่ละร้านต่างกันจึงเป็นซัมบัลและความสดของอาหารบนแผง

ไปช่วงพระอาทิตย์ตกนะ ผมไปถึงประมาณ 17:30 และได้โต๊ะดีโดยไม่ต้องจอง พอราว 18:30 คนเริ่มเต็มชายหาดและบางร้านก็เริ่มไม่รับลูกค้าเพิ่ม เลือกไปวันธรรมดาจะคนน้อยกว่า ร้านใหญ่ ๆ อย่าง Menega อาจให้ความรู้สึกเหมือนโรงงานรับนักท่องเที่ยวในช่วงไฮซีซัน ส่วนร้านเล็ก ๆ ทางใต้ของอ่าวเงียบสงบกว่าและบริการดีกว่า

ดื่มกาแฟและกินบรันช์ที่ไหนดี?

ที่อูบุด นอกจากวารุงแล้ว ยังมีวัฒนธรรมคาเฟ่เพื่อสุขภาพที่ได้รับอิทธิพลจากนานาชาติ เติบโตขึ้นรอบชุมชนคนเล่นโยคะและรักสุขภาพ ชังกูซึ่งกลายเป็นเมืองหลวงแห่งบรันช์และอาหารจากพืช มีร้านอาหารวีแกนต่อพื้นที่ตารางกิโลเมตรมากกว่าที่อื่นในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และมีวัฒนธรรมบรันช์ที่สูสีกับเมืองไหน ๆ ในออสเตรเลีย

ถ้าคุณกินมังสวิรัติหรือวีแกน บาหลีน่าจะเป็นเกาะที่หาของกินง่ายที่สุดในอินโดนีเซีย อาหารดั้งเดิมมีเทมเป้ เต้าหู้ ผัก และมะพร้าวอยู่มากแล้ว แม้แต่ในวารุงทั่วไป คุณก็จัดนาซีจัมปูร์แบบไม่มีเนื้อสัตว์ได้ แค่ชี้เลือกกับข้าวผัก เทมเป้ เต้าหู้ และซัมบัล ร้านอาหารวีแกนและมังสวิรัติโดยเฉพาะกระจุกตัวอยู่ที่ชังกูและอูบุด มีมากพอให้คุณกินอาหารจากพืชล้วนได้หลายสัปดาห์โดยไม่ซ้ำร้าน

มีเรื่องที่ต้องระวัง อาหารบาหลีหลายจานมีกะปิ (terasi) หรือน้ำซุปไก่ผสมอยู่โดยที่มองไม่เห็น ถ้าคุณกินวีแกนอย่างเคร่งครัด ให้บอกตอนสั่งอาหารในวารุง ร้านวีแกนโดยเฉพาะจะให้ข้อมูลส่วนผสมอย่างชัดเจน แต่ในวารุงแบบดั้งเดิม ซัมบัลอาจมีกะปิ และน้ำซุปอาจไม่ได้ทำจากพืช

คาเฟ่ในอูบุด

สำหรับผม Suka Espresso ชงกาแฟดีที่สุดในอูบุด และบรันช์สไตล์ออสเตรเลียที่ผมกินที่นี่ก็สู้ร้านในเมลเบิร์นได้สบาย Pison เป็นคู่แข่งชิงตำแหน่งกาแฟดีที่สุดในย่านนี้ ในบรรยากาศที่สบาย ๆ กว่า Watercress คือร้านสำหรับอาหารเช้าแบบอังกฤษเต็มชุดแท้ ๆ มีไข่ เบคอน ขนมปังปิ้ง และกาแฟดี ๆ เมื่อคุณอยากพักจากมื้อข้าว Yellow Flower Cafe ซ่อนอยู่บนเนินเขาเปเนสตานันเหนือใจกลางอูบุด เป็นร้านประเภทที่ไม่มีใครแนะนำก็คงหาไม่เจอ ทางขึ้นชัน แต่วิวคุ้มค่า และผมว่าอาหารเรียบง่ายแต่ทำได้ดี

บรันช์ในชังกู

The Shady Shack คือร้านวีแกนคลาสสิกรุ่นบุกเบิก มีโบวล์ฮัลลูมี เบอร์เกอร์ขนุน และสมูทตี้โบวล์ ในบรรยากาศสบาย ๆ ท่ามกลางต้นไม้ ที่แม้แต่คนไม่สนใจอาหารวีแกนเลยก็ยังกินอย่างเอร็ดอร่อย I Am Vegan Babe เลือกแนวทางตรงข้ามกับ Moksa โดยทำอาหารจังก์ฟู้ดวีแกนอย่างเต็มตัว ทั้งเบอร์เกอร์ แพนเค้กจัดเต็มท็อปปิง เบอร์ริโต และเฟรนช์ฟรายส์ Crate Cafe เป็นร้านบรันช์ยุคแรก ๆ ของชังกู และยังคงคุ้มค่าที่สุดสำหรับอาหารตะวันตก ให้จานใหญ่และมีลูกค้าประจำเหนียวแน่น ช่วงสุดสัปดาห์อาจต้องต่อคิวนาน Milk and Madu เหมาะกับครอบครัว Mason เหมาะกับมื้อเย็นมากกว่าบรันช์ เพราะเมนูมื้อเย็นพิถีพิถันกว่า ส่วน Secret Spot เชี่ยวชาญวาฟเฟิลและของหวานวีแกน

ค่าอาหารเท่าไหร่?

บาหลียังเป็นหนึ่งในจุดหมายที่กินดีได้ในราคาถูกที่สุดของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ถ้าคุณกินตามร้านที่คนท้องถิ่นกินกัน ในวารุงทั่วไป เตรียมไว้ 20 000 ถึง 40 000 IDR (1.20 ถึง 2.50 EUR) สำหรับนาซีจัมปูร์ 35 000 ถึง 50 000 IDR (2 ถึง 3 EUR) สำหรับบาบีกูลิงพร้อมข้าวและเครื่องเคียง 1 จาน และ 35 000 IDR สำหรับอาหารครบมื้อที่ Warung Mak Beng ในซานูร์ มาร์ตาบักมานิสจากรถเข็นราคา 10 000 ถึง 25 000 IDR (0.60 ถึง 1.50 EUR) ตอนที่ผมอยู่ที่นั่น ผมกินอิ่มครบ 3 มื้อต่อวันด้วยเงินไม่ถึง 100 000 IDR (6 EUR) โดยกินแต่วารุงและสตรีทฟู้ด คู่มืองบประมาณและคำแนะนำในการเดินทางของผมแจกแจงค่าใช้จ่ายในแต่ละวันไว้แล้ว

ราคาต่างจากร้านสำหรับนักท่องเที่ยวอย่างมาก ลองเทียบกับบรันช์ตะวันตกในคาเฟ่ที่ชังกู (80 000 ถึง 150 000 IDR หรือ 5 ถึง 9 EUR) อาหาร 1 มื้อในร้านระดับกลางสำหรับนักท่องเที่ยว (150 000 ถึง 300 000 IDR หรือ 9 ถึง 18 EUR) หรือมื้อเย็นไฟน์ไดนิ่งในเซมินยัก (500 000 IDR ขึ้นไป หรือ 30 EUR ขึ้นไป)

เคล็ดลับกินประหยัดของผมคือมองหาตู้กับข้าวแบบ “tunjuk” ผมตามคนส่งอาหาร GoJek ไปยังร้านที่พวกเขากินมื้อกลางวัน คุณก็ลองทำแบบเดียวกัน เดินออกจากถนนท่องเที่ยวสายหลักอย่างน้อย 10 นาที เลือกกินมื้อหลักตอนกลางวัน ซึ่งเป็นช่วงที่อาหารสดที่สุดและถูกที่สุด และระวังวารุงที่เมนูภาษาอังกฤษใหญ่กว่าเมนูภาษาอินโดนีเซีย

ที่อูบุด ผมใช้เวลาช่วงเช้าเรียนทำอาหาร เป็นหนึ่งในวิธีที่ดีที่สุดในการเข้าใจอาหารบาหลี และเป็นหนึ่งในกิจกรรมยอดนิยมของเกาะ คลาสทำอาหารหลายแห่งในย่านนี้เริ่มจากการไปตลาดท้องถิ่นเพื่อซื้อวัตถุดิบ ผมได้เรียนทำ base genep (เครื่องแกงพื้นฐาน) อาหารอย่าง sate lilit และ lawar รวมถึงของหวาน ใช้เวลาประมาณ 4 ถึง 5 ชั่วโมง รวมเดินตลาดและกินอาหารครบมื้อจากทุกอย่างที่คุณทำ ในราคา 300 000 ถึง 500 000 IDR (18 ถึง 30 EUR) ผมแจกแจงตัวเลือกที่ดีที่สุดไว้ในคู่มือกิจกรรมและสิ่งที่น่าทำในบาหลี

กินในวารุงปลอดภัยไหม?

อาการป่วยจากอาหารในบาหลีเกิดขึ้นบ่อยจนมีชื่อเรียกเฉพาะว่า “Bali belly” แต่ลดความเสี่ยงได้ด้วยนิสัยง่าย ๆ ไม่กี่อย่าง กฎที่ผมไว้ใจที่สุดคือกินในวารุงที่ลูกค้าเยอะ ลูกค้าหมุนเวียนมากหมายถึงอาหารเพิ่งปรุงไม่นาน วารุงที่ว่างเปล่าหมายถึงนาซีจัมปูร์วางอยู่ในตู้มาหลายชั่วโมงแล้ว และนั่นคือช่วงที่แบคทีเรียเพิ่มจำนวน

อาหารที่ต้ม ทอด หรือย่างต่อหน้าคุณปลอดภัย ผลไม้หั่นไว้แล้วจากแผงลอยเสี่ยงกว่า เพราะอาจล้างด้วยน้ำประปาและวางทิ้งไว้สักพัก หลีกเลี่ยงกะหล่ำปลีดิบซอยที่เสิร์ฟคู่กับอาหารบางจาน และถ้านาซีจัมปูร์ในตู้ดูแห้งหรือมีผิวแข็ง ให้เดินไปร้านถัดไป

เรื่องน้ำแข็ง (ผมพูดถึงไว้ในคู่มือสุขภาพและคำแนะนำในการเดินทางด้วย) คำตอบง่ายมาก น้ำแข็งหลอดที่มีรูตรงกลางซึ่งผลิตจากโรงงานนั้นปลอดภัย ส่วนน้ำแข็งที่ทุบจากก้อนใหญ่จนรูปร่างไม่สม่ำเสมอน่าไว้ใจน้อยกว่า วารุงหรือร้านอาหารที่เปิดเป็นหลักแหล่งใช้น้ำแข็งที่ปลอดภัย

ด้านสุขอนามัย ให้ฆ่าเชื้อที่มือหลังจับเงินและก่อนกินอาหาร ธนบัตรอินโดนีเซียไม่สะอาด ในวารุงที่เรียบง่ายมาก ๆ ผมสั่ง “bungkus” (ซื้อกลับ ห่อกระดาษหรือใส่ถุง) เพื่อเลี่ยงปัญหาเรื่องความสะอาดของภาชนะ และคุณจะพกช้อนส้อมของตัวเองไปด้วยก็ได้

คู่มือบาหลีอื่น ๆ ของผม

สำหรับวางแผนส่วนที่เหลือของทริป ผมเขียนเรื่องเที่ยวบาหลีทำอะไรดี ชายหาดที่สวยที่สุดในบาหลี พักที่ไหนดีในบาหลี และเตรียมตัวเที่ยวบาหลี ซึ่งมีทั้งเรื่องงบประมาณ วีซ่า และฤดูกาล ถ้าคุณเลือกอูบุดเป็นฐานที่พัก อ่านพักที่ไหนดีในอูบุดด้วย ทุกอย่างรวบรวมไว้ในคู่มือเที่ยวบาหลีฉบับครบถ้วนของผม