คูลันโตร (Culantro) ซึ่งมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Eryngium foetidum เป็นสมุนไพรเขตร้อนที่มีถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกาและหมู่เกาะแคริบเบียน มันคล้ายกับผักชีในแง่ของกลิ่นและรสชาติ แต่แตกต่างกันที่ใบยาวและหยักเป็นซี่ฟันเลื่อย รสชาติที่เข้มข้นและความสามารถในการนำไปปรุงในระหว่างการประกอบอาหารทำให้มันมีเอกลักษณ์ไม่เหมือนใคร (โดยปกติแล้วผักชีจะไม่ใส่ในระหว่างการปรุง แต่ใส่เป็นเครื่องตกแต่ง) คูลันโตรถูกนำมาใช้กันอย่างแพร่หลายในอาหารแคริบเบียน อาหารอเมริกากลาง อเมริกาใต้ และอาหารเอเชีย เช่น อาหารไทย หรืออาหารเวียดนาม
คูลันโตรคืออะไร?
คูลันโตร หรือผักชีใบยาว เติบโตเป็นกอแบบดอกกุหลาบคล้ายกับผักกาดหอม และสามารถสูงได้ประมาณ 30 ซม. โดยใบสามารถกว้างได้ถึง 5 ซม. คูลันโตรอยู่ในวงศ์ Apiaceae จึงเป็นญาติกับแครอท ขึ้นฉ่าย ผักชี และพาร์สนิป มันถูกนำมาใช้ในการประกอบอาหารด้วยรสชาติที่เข้มข้น และใช้ในการแพทย์แผนโบราณ คูลันโตรมีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนของทวีปอเมริกาและหมู่เกาะแคริบเบียน ซึ่งแตกต่างจากผักชีที่มีถิ่นกำเนิดในแถบลุ่มทะเลเมดิเตอร์เรเนียน
คูลันโตร เทียบกับ ผักชี
แม้จะเป็นญาติกันในเชิงพฤกษศาสตร์ แต่คูลันโตรและผักชีมีลักษณะภายนอกที่แตกต่างกันมาก คูลันโตรมีใบยาวที่เรียงตัวเป็นกอแบบดอกกุหลาบ ในขณะที่ผักชีมีใบกลมเล็ก คูลันโตรเป็นพืชสองปี ซึ่งต่างจากผักชีที่เป็นพืชปีเดียว ในแง่ของรสชาติและกลิ่น คูลันโตรมีความฉุนแรงกว่าผักชีมาก
รสชาติของคูลันโตร
คูลันโตรมีรสชาติฉุนและขมเล็กน้อย คล้ายกับผักชี แต่เข้มข้นกว่าและมีกลิ่นซิตรัส บางคำบรรยายบอกว่ามีกลิ่นเหมือนแมลงตัวเหม็นที่ถูกบี้หรือเหมือนเรือด รสชาติที่เข้มข้นนี้อาจเป็นเรื่องที่ทำให้ความเห็นแตกต่างกัน แต่มันก็เพิ่มมิติพิเศษให้กับเมนูอาหารต่าง ๆ
คูลันโตรในการทำอาหาร?
ใบของคูลันโตรเป็นส่วนที่นิยมนำมาใช้ในการประกอบอาหารมากที่สุด คูลันโตรสามารถนำไปใช้ได้ในเกือบทุกเมนูที่ใช้ผักชี แม้ว่าเมื่อนำมาใช้แทนผักชีจะต้องใช้ในปริมาณที่น้อยกว่าก็ตาม ในบางสูตรของก๋วยเตี๋ยวเฝอเวียดนาม บทบาทของผักชีและคูลันโตรจะสลับกัน คือเราจะนำผักชีไปต้มและใส่คูลันโตร (ngo gai) เป็นเครื่องตกแต่งแทน
นอกจากนี้ยังถูกนำมาใช้ในลาบเนื้อดิบไทย ซึ่งช่วยเพิ่มความสดชื่นอันแสนอร่อย
ซื้อคูลันโตรได้ที่ไหน?
คูลันโตรหาได้ยากกว่าผักชี โดยเฉพาะอย่างยิ่งนอกแถบแคริบเบียนและละตินอเมริกา เราจะหาซื้อได้ง่ายกว่าตามตลาดสินค้านำเข้านานาชาติ คูลันโตรยังเป็นสมุนไพรที่ปลูกได้ค่อนข้างง่าย และเมล็ดพันธุ์ของมันก็มีจำหน่ายอย่างกว้างขวาง
การเก็บรักษาคูลันโตร
คูลันโตรสดควรห่อด้วยกระดาษซับน้ำ จากนั้นเก็บไว้ในตู้เย็นในถุงพลาสติกหรือภาชนะที่ปิดสนิท ควรล้างและซับใบให้แห้งก่อนนำไปปรุงอาหาร และเมื่อเก็บอย่างเหมาะสมจะสามารถเก็บไว้ได้ประมาณหนึ่งสัปดาห์
