{"id":146248,"title":"Bali’yi gezmek: kapsaml\u0131 rehberim","modified":"2026-10-07T11:03:07+02:00","plain":"\u00c7o\u011fu insan\u0131n Bali konusunda yapt\u0131\u011f\u0131 ilk hata, aday\u0131 tek bir destinasyon gibi g\u00f6rmek. Yakla\u015f\u0131k bir Frans\u0131z ili b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki bu adada, Uluwatu'nun falezlerindeki s\u00f6rf noktalar\u0131ndan Ubud'un yukar\u0131s\u0131ndaki pirin\u00e7 teraslar\u0131na, kuzeydo\u011fu k\u0131y\u0131s\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck bal\u0131k\u00e7\u0131 k\u00f6y\u00fc Amed'den Canggu'nun brunch ve plaj kul\u00fcb\u00fc atmosferine kadar birbirinden \u00e7ok farkl\u0131 onlarca yer ke\u015ffettim. Adan\u0131n dillere destan trafi\u011fi, bu yerleri haritada g\u00f6r\u00fcnd\u00fcklerinden \u00e7ok daha uzak k\u0131l\u0131yor. \u0130\u015fte ilk seyahatin i\u00e7in temel bilgiler ve Bali'nin en g\u00fczel plajlar\u0131, nerede yemek yenir, aktiviteler ve geziler, vize ve b\u00fct\u00e7e ile b\u00f6lge b\u00f6lge nerede kal\u0131n\u0131r konulu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 rehberlerim.\n\n\n\n\nBali'yi gezmek i\u00e7in hangi b\u00f6lgeyi se\u00e7meli?\n\nNe zaman gitmeli?\n\nBali'de hangi tap\u0131naklar\u0131 g\u00f6rmeli?\n\nBali'de pirin\u00e7 tarlalar\u0131 nerede g\u00f6r\u00fcl\u00fcr?\n\nBali'de hangi plajlar\u0131 se\u00e7meli?\n\nBali'de ne yap\u0131l\u0131r?\n\nBali'de ne yenir?\n\nNas\u0131l gidilir ve ada i\u00e7inde nas\u0131l ula\u015f\u0131m sa\u011flan\u0131r?\n\nG\u00fcvenli mi?\n\nBali i\u00e7in di\u011fer rehberlerim\n\n\n\n\nBali'yi gezmek i\u00e7in hangi b\u00f6lgeyi se\u00e7meli?\n\n\n\nEndonezya tak\u0131madalar\u0131ndaki 17.000'den fazla adadan biri olan Bali, bat\u0131da Cava (d\u00fcnyan\u0131n en kalabal\u0131k adas\u0131) ile do\u011fuda Lombok aras\u0131nda yer al\u0131yor. Geni\u015fli\u011fi yakla\u015f\u0131k 140 km, kuzeyden g\u00fcneye uzunlu\u011fu ise 80 km. Da\u011fl\u0131k i\u00e7 kesimlerinde, Balili Hindular\u0131n kutsal sayd\u0131\u011f\u0131 ve son olarak 2017-2018'de patlayan aktif yanarda\u011f Agung Da\u011f\u0131 (3.031 m) y\u00fckseliyor. Turizm g\u00fcney k\u0131y\u0131s\u0131nda yo\u011funla\u015f\u0131rken kuzey ve do\u011fu nispeten sakin kal\u0131yor.\n\n\n\nEn i\u015fe yarar tavsiyem, 2 veya 3 konaklama noktas\u0131 se\u00e7ip oralarda kalman. \u00c7\u00fcnk\u00fc 1 veya 2 g\u00fcnde bir otel de\u011fi\u015ftirmek yorucu ve Google Maps'te 40 dakika g\u00f6r\u00fcnen 30 km'lik bir yol, yo\u011fun saatlerde 2 saat s\u00fcrebiliyor: 7 g\u00fcnde 5 destinasyon, arabada ge\u00e7en bir seyahat demek. Benim kombinasyonum klasik: Ubud (k\u00fclt\u00fcr, tropik orman, pirin\u00e7 tarlalar\u0131) ve g\u00fcneyde bir sahil b\u00f6lgesi (Uluwatu, Seminyak veya Canggu). 3. konaklama noktas\u0131n\u0131 ancak 10 g\u00fcn ve \u00fczeri seyahatlerde ekliyorum.\n\n\n\n7 ila 10 g\u00fcnl\u00fck rotam s\u0131ras\u0131yla Ubud, Sanur \u00fczerinden Nusa Lembongan'da 2 gece, ard\u0131ndan Uluwatu veya Seminyak'tan olu\u015fuyor. 7 g\u00fcn\u00fcn varsa Nusa Adalar\u0131'n\u0131 atla veya Ubud'u 2 geceye indir. Daha fazla zaman\u0131n varsa Sidemen, Munduk veya Amed'de (dal\u0131\u015f i\u00e7in) 2 gece ekle.\n\n\n\nUbud\n\n\n\nPirin\u00e7 tarlalar\u0131 ve tropik ormanlarla kapl\u0131 vadilerin ortas\u0131nda, trafi\u011fe g\u00f6re havaliman\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 90 dakika uzakl\u0131ktaki Bali'nin k\u00fclt\u00fcr merkezi, ilk konaklama noktamd\u0131. Ubud Saray\u0131'ndaki dans g\u00f6sterileri, Kutsal Maymun Orman\u0131, Campuhan S\u0131rt\u0131, pirin\u00e7 tarlalar\u0131 ve su tap\u0131naklar\u0131 i\u00e7in buray\u0131 se\u00e7tim. Geziler aras\u0131nda Jl. Raya Ubud'daki pazar\u0131 ke\u015ffet, Bali masaj\u0131 (genelde saati 100.000-200.000 IDR, yani 6-12 \u20ac) veya \u00e7o\u011funlukla pazar ziyaretini de i\u00e7eren bir yemek kursu ay\u0131rt. Merkez, \u00f6zellikle ana yol Jl. Raya Ubud \u00e7ok s\u0131k\u0131\u015f\u0131k. Bu y\u00fczden Ubud'da nerede kal\u0131n\u0131r konulu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 rehberimden yararlanarak Nyuh Kuning'de (hemen g\u00fcneyde, Maymun Orman\u0131'na y\u00fcr\u00fcme mesafesinde sakin bir k\u00f6y) veya Penestanan'da (bat\u0131da, sanat\u00e7\u0131 toplulu\u011funun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, yollar\u0131 daha sakin bir yer) 3 ila 4 gece kalman\u0131 \u00f6neririm.\n\n\n\nUluwatu ve Bukit Yar\u0131madas\u0131\n\n\n\nEn g\u00fcneydeki Bukit Yar\u0131madas\u0131, adan\u0131n en g\u00fczel plajlar\u0131na ev sahipli\u011fi yap\u0131yor: Padang Padang, Bingin, Dreamland ve gizli koylar. Beyaz kum, turkuaz su ve falezler, insanlar\u0131n hayalindeki \u201cBali plaj\u0131\u201d tam da buras\u0131. Kuta veya Seminyak'taki ger\u00e7eklikten \u00e7ok farkl\u0131. Uluwatu ayn\u0131 zamanda adan\u0131n en iyi s\u00f6rf b\u00f6lgesi; tap\u0131na\u011f\u0131 ve g\u00fcn bat\u0131m\u0131ndaki Kecak ate\u015f dans\u0131 da burada. Geni\u015f bir alana yay\u0131lan, tepeli ve ger\u00e7ek bir yaya merkezi olmayan b\u00f6lgeyi scooter veya Grab ile gezebilirsin. Bingin Plaj\u0131'n\u0131n yukar\u0131s\u0131na kurulmu\u015f ekonomik pansiyonlardan falez kenar\u0131ndaki l\u00fcks tatil tesislerine kadar konaklama se\u00e7enekleri var. Buraya 2 ila 4 gece ay\u0131r.\n\n\n\nSeminyak\n\n\n\nKuta'n\u0131n \u015f\u0131k ve \u00fcst d\u00fczey alternatifi; iyi restoranlara, kokteyl barlar\u0131na, butiklere ve y\u00fczmekle g\u00fcn bat\u0131m\u0131n\u0131 izlemek i\u00e7in uygun, iri taneli gri kumlu uzun bir plaja sahip. Bali'nin y\u00fcr\u00fcyerek gezmeye en uygun b\u00f6lgelerinden birinde, ana caddesi Jl. Kayu Aya'y\u0131 (Eat Street) ba\u015ftan sona dola\u015ft\u0131m. Ziyaret\u00e7i kitlesi Canggu'ya g\u00f6re daha ya\u015fl\u0131 ve daha varl\u0131kl\u0131. Kuta'n\u0131n kaosu veya Canggu'nun influencer atmosferi olmadan restoranlar ve gece hayat\u0131 i\u00e7in benim tercihim buras\u0131.\n\n\n\nCanggu\n\n\n\nBali'nin dijital g\u00f6\u00e7ebe ve Instagram ba\u015fkenti; \u00e7ok zengin bir kafe ortam\u0131, Finns ve The Lawn gibi plaj kul\u00fcpleri, Batu Bolong ve Echo Beach'te yeni ba\u015flayanlara uygun s\u00f6rf olanaklar\u0131 sunuyor. Enerjisini ve yemek \u00e7e\u015fitlili\u011fini sevdim ama bence Canggu a\u015f\u0131r\u0131 yap\u0131la\u015fm\u0131\u015f, trafi\u011fi yo\u011fun (\u00f6zellikle tek ana yol olan Jl. Batu Bolong'da) ve Bali'ye \u00f6zg\u00fc ger\u00e7ek ya\u015famdan kopuk. \u0130yi yemek ve sosyalle\u015fmek i\u00e7in beklentileri kar\u015f\u0131l\u0131yor; ger\u00e7ek Bali i\u00e7in ba\u015fka yere git.\n\n\n\nSanur\n\n\n\nDo\u011fu k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Sanur, de\u011feri pek bilinmeyen bir se\u00e7enek: sahil boyunca yakla\u015f\u0131k 5 km'lik ta\u015f d\u00f6\u015feli bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yolu, resifin korudu\u011fu sakin ve s\u0131\u011f su, huzurlu bir yerel atmosfer ve uzun s\u00fcredir burada ya\u015fayan daha ya\u015fl\u0131 yabanc\u0131larla ailelerden olu\u015fan bir ziyaret\u00e7i kitlesi. Nusa Lembongan, Nusa Penida ve Gili Adalar\u0131'na giden s\u00fcrat tekneleri, Ubud'dan yakla\u015f\u0131k 1 saat uzakl\u0131ktaki buradan kalk\u0131yor. Ben de Lembongan'a giderken buraya u\u011frad\u0131m. Restoran say\u0131s\u0131 daha az, gece hayat\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131, plaj dar ve gelgit \u00e7ekildi\u011finde yosunlarla kaplan\u0131yor. Ama adalara kolay eri\u015fim sa\u011flayan sakin bir konaklama noktas\u0131 olarak daha iyisini bulmak zor.\n\n\n\nKuta\n\n\n\nKuta i\u00e7in tavsiyem tek kelime: uzakla\u015f. Adan\u0131n 1970'lerde geli\u015fen ilk turizm b\u00f6lgesinde \u0131srarc\u0131 sat\u0131c\u0131lar, kalitesiz hediyelik e\u015fyalar, kalabal\u0131k bir plaj ve bu listedeki ba\u015fka hi\u00e7bir yerde rastlamad\u0131\u011f\u0131m tekinsiz bir atmosfer var. Burada kalman\u0131n tek gerek\u00e7esi, sabah erken u\u00e7u\u015fundan \u00f6nceki son gece i\u00e7in havaliman\u0131na yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 (Ngurah Rai International, teknik olarak Kuta'n\u0131n hemen yan\u0131ndaki Tuban'da). Yine de burada kalacaksan Kuta'da nerede kal\u0131n\u0131r konulu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 rehberimi oku.\n\n\n\nSidemen\n\n\n\nBuras\u0131 Ubud'un 20 y\u0131l \u00f6nceki, trafik s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131 ve turist otob\u00fcsleri gelmeden \u00f6nceki hali: Bali'nin do\u011fusunda, Ubud'dan yakla\u015f\u0131k 90 dakika uzakl\u0131kta, az say\u0131da konukevi ve \u00e7ok az Bat\u0131l\u0131 turistin bulundu\u011fu k\u00fc\u00e7\u00fck bir vadi. \u201cYap\u0131lacak\u201d pek bir \u015fey yok, \u00e7ekicili\u011fi de burada. Ben pirin\u00e7 tarlalar\u0131nda y\u00fcr\u00fcd\u00fcm. Burada yemek kursuna kat\u0131labilir veya yerel tap\u0131naktaki bir t\u00f6reni izleyebilirsin. Burada 2 gece ge\u00e7irmek insana kendini yenilenmi\u015f hissettiriyor.\n\n\n\nMunduk, Amed ve Lovina\n\n\n\nAdan\u0131n orta-kuzey kesimindeki da\u011flarda yer alan Munduk daha serin (geceleri bazen ceket gerekiyor). Kahve plantasyonlar\u0131 ve \u015felalelerle \u00e7evrili ve Ubud'dan arabayla yaln\u0131zca yakla\u015f\u0131k 2 saat uzakl\u0131kta olmas\u0131na ra\u011fmen g\u00f6zlerden uzak hissettiriyor. Kuzeydo\u011fu k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Amed, hemen yak\u0131n\u0131ndaki Tulamben'de bulunan USS Liberty bat\u0131\u011f\u0131yla Bali'nin dal\u0131\u015f ve \u015fnorkelle y\u00fczme i\u00e7in en iyi b\u00f6lgesi. Kuzey k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Lovina ise hi\u00e7bir zaman tam anlam\u0131yla y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7memi\u015f, sabah\u0131n erken saatlerindeki yunus g\u00f6zlem turlar\u0131yla tan\u0131nan, rahat atmosferli eski bir turizm merkezi. B\u00f6lgelere g\u00f6re konaklama \u00f6nerilerimi Bali'de nerede kal\u0131n\u0131r konulu kapsaml\u0131 rehberimde bulabilirsin.\n\n\n\nNe zaman gitmeli?\n\n\n\n\u0130klim tropikal, y\u0131l boyunca ortalama 27 ila 30 \u00b0C. Nisan ile ekim aras\u0131 kurak, kas\u0131m ile mart aras\u0131 ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 ve her zaman nemli. Ubud ve Munduk \u00e7evresindeki da\u011flar ise \u00f6zellikle geceleri belirgin bi\u00e7imde daha serin. Benim k\u0131sa cevab\u0131m may\u0131s, haziran veya eyl\u00fcl. Bu aylar kurak, \u00fcstelik Avrupal\u0131lar\u0131n yaz, Avustralyal\u0131lar\u0131n k\u0131\u015f tatiline \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 temmuz-a\u011fustos d\u00f6nemindeki kalabal\u0131klar ve \u015fi\u015firilmi\u015f fiyatlar yok.\n\n\n\nKurak mevsimde ya\u011fmur nadir, nem de daha katlan\u0131l\u0131r oluyor. Ama temmuz ve a\u011fustos korkun\u00e7 trafik s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 (normalden de beter, gerisini sen d\u00fc\u015f\u00fcn), daha pahal\u0131 konaklamalar\u0131 ve t\u0131kl\u0131m t\u0131kl\u0131m tap\u0131naklar\u0131 beraberinde getiriyor. Tek se\u00e7ene\u011fin buysa her \u015feyi \u00e7ok \u00f6nceden ay\u0131rt. Ekim iyi bir orta yol, \u00e7o\u011fu zaman h\u00e2l\u00e2 kurak, kalabal\u0131klar ve fiyatlar da azal\u0131yor. T\u0131pk\u0131 sezon ba\u015f\u0131ndaki nisan gibi.\n\n\n\nYa\u011fmur mevsimi san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar k\u00f6t\u00fc de\u011fil. B\u00fct\u00fcn g\u00fcn ya\u011fmur ya\u011fmas\u0131 nadir, genellikle a\u00e7\u0131k bir sabah ile ak\u015fam aras\u0131nda, \u00f6\u011fleden sonra bir ila iki saatlik yo\u011fun bir sa\u011fanak oluyor. Fiyatlar d\u00fc\u015f\u00fcyor (bazen %30 ila %50), turist say\u0131s\u0131 azal\u0131yor ve suyla dolu pirin\u00e7 tarlalar\u0131 g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc yans\u0131t\u0131yor. Ama bat\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131ndaki plajlarda (Kuta, Seminyak, Canggu) \u00f6zellikle ocak ve \u015fubatta ak\u0131nt\u0131lar\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 plastik \u00e7\u00f6pler birikiyor, do\u011fudaki plajlar ise daha temiz kal\u0131yor.\n\n\n\nBali'nin sessizlik g\u00fcn\u00fc Nyepi, mart ay\u0131na denk geliyor (tarihi Bali takvimine g\u00f6re her y\u0131l de\u011fi\u015fiyor). 24 saat boyunca ada duruyor: hi\u00e7bir u\u00e7ak inmiyor veya kalkm\u0131yor, kimse kald\u0131\u011f\u0131 yerden \u00e7\u0131km\u0131yor, \u0131\u015f\u0131klar s\u00f6n\u00fcyor, bo\u015f sokaklarda geleneksel muhaf\u0131zlar (pecalang) devriye geziyor. \u00d6nceki ak\u015fam k\u00f6ylerde gamelan ve maytap sesleri e\u015fli\u011finde, k\u00e2\u011f\u0131t hamurundan yap\u0131lm\u0131\u015f devasa iblisler olan ogoh-ogoh'larla ge\u00e7it t\u00f6renleri d\u00fczenleniyor. Bu ge\u00e7it t\u00f6renini g\u00f6rmeye de\u011fer, \u0131\u015f\u0131k kirlili\u011fi olmayan gecede de y\u0131ld\u0131zlar ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Ama b\u00fct\u00fcn bir g\u00fcn otelden \u00e7\u0131kam\u0131yorsun.\n\n\n\n\u0130yili\u011fin k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 zaferinin 10 g\u00fcn boyunca kutland\u0131\u011f\u0131 Galungan ve Kuningan y\u0131lda iki kez tekrarlan\u0131yor (Bali takvimi 210 g\u00fcn). Adaklarla s\u00fcslenmi\u015f y\u00fcksek bambu direkler olan penjor'lar t\u00fcm yollar\u0131 s\u00fcsl\u00fcyor, tap\u0131naklar da en hareketli g\u00fcnlerini ya\u015f\u0131yor. Baz\u0131 i\u015fletmeler kapansa ve \u015fof\u00f6r ayarlamak zorla\u015fsa da g\u00fczel bir d\u00f6nem.\n\n\n\nBali'de hangi tap\u0131naklar\u0131 g\u00f6rmeli?\n\n\n\nD\u00fcnyan\u0131n M\u00fcsl\u00fcman \u00e7o\u011funluklu en b\u00fcy\u00fck \u00fclkesi Endonezya'da, Bali n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k %87'si Hindu. Buradaki Hinduizm, Hindu, Budist ve daha eski animist gelenekleri harmanlayan kendine \u00f6zg\u00fc bir inan\u00e7. Adada 20.000'den fazla tap\u0131nak (pura) oldu\u011fu tahmin ediliyor. Bir d\u00fckk\u00e2n\u0131n giri\u015findeki adak sunumundan, ba\u015flar\u0131nda adaklar ta\u015f\u0131yan beyaz giyimli insanlar\u0131n yolu bir saatli\u011fine kapatt\u0131\u011f\u0131 alaya kadar, neredeyse her g\u00fcn bir t\u00f6rene rastlad\u0131m. Bence adan\u0131n ruhu bu.\n\n\n\n\u00c7i\u00e7ek, pirin\u00e7 ve bazen bir sigara ya da \u015fekerle doldurulmu\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6rg\u00fc sepetler olan canang sari'ler, tanr\u0131lara sunulan adaklar. Her sabah kald\u0131r\u0131mlarda, kap\u0131 e\u015fiklerinde, tezg\u00e2hlarda, hatta yolun ortas\u0131nda yenileniyorlar. Yanl\u0131\u015fl\u0131kla bile olsa \u00fczerlerine asla basma, etraflar\u0131ndan dola\u015f: bence uyulmas\u0131 gereken en \u00f6nemli k\u00fclt\u00fcrel kural bu.\n\n\n\nBir t\u00f6ren ve adaklar\u0131: rastlarsan izlemek i\u00e7in zaman ay\u0131r.\n\n\n\nTap\u0131naklarda omuzlar\u0131n\u0131 \u00f6rt, dizlerini de beline ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n bir sarong ile kapat. \u00c7o\u011fu tap\u0131nak giri\u015fte sarong kiral\u0131yor veya \u00f6d\u00fcn\u00e7 veriyor. Geleneksel olarak regl olan kad\u0131nlardan i\u00e7eri girmemeleri isteniyor, bu kural \u00e7o\u011fu giri\u015fte yaz\u0131l\u0131. Plajlar d\u0131\u015f\u0131nda, k\u00f6ylerde ve yerle\u015fim b\u00f6lgelerinde daha kapal\u0131 giyin. Pazara veya yerel bir warung'a mayoyla ya da \u00fcst\u00fc \u00e7\u0131plak gitmek sayg\u0131s\u0131zl\u0131k say\u0131l\u0131yor.\n\n\n\nPara, para \u00fcst\u00fc ve yiyecek dahil her \u015feyi sa\u011f elinle veya iki elinle verip al (sol el kirli kabul ediliyor). Hesapta anla\u015fmazl\u0131k \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, \u015fof\u00f6r gecikti\u011finde veya rezervasyonda yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lma oldu\u011funda, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda asla sesini y\u00fckseltme. Bali k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde sakinli\u011fe de\u011fer veriliyor, g\u00fcl\u00fcmseyerek kibarca \u201chay\u0131r, te\u015fekk\u00fcrler\u201d demek \u00f6fkelenmekten daha \u00e7ok i\u015fe yar\u0131yor. Bir t\u00f6ren alay\u0131 yolu kapatt\u0131\u011f\u0131nda \u015fof\u00f6r\u00fcme neler oldu\u011funu sordum. Ba\u015fl\u0131ca tap\u0131naklardan \u00fc\u00e7 ila be\u015fini g\u00f6rmek fazlas\u0131yla yeterli: i\u015fte benim se\u00e7tiklerim ve uzak durdu\u011fum iki yer.\n\n\n\nUluwatu Tap\u0131na\u011f\u0131 (Pura Luhur Uluwatu)\n\n\n\nG\u00fcneybat\u0131 ucunda, 70 metrelik bir u\u00e7urumun tepesindeki bu tap\u0131nak muhtemelen Bali'nin en \u00e7ok foto\u011fraflanan tap\u0131na\u011f\u0131. Burada g\u00fcn bat\u0131m\u0131nda adan\u0131n en pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcrel g\u00f6sterisi olan Kecak ate\u015f dans\u0131n\u0131 izledim. Yakla\u015f\u0131k 70 sanat\u00e7\u0131, arkalar\u0131nda g\u00fcne\u015f okyanusa g\u00f6m\u00fcl\u00fcrken \u201ccak-cak-cak\u201d diye tempo tutarak Ramayana'dan bir sahne canland\u0131r\u0131yor. Biletlerini \u00f6nceden al (y\u00fcksek sezonda h\u0131zla t\u00fckeniyor) ve benim gibi 16:30 civar\u0131nda gel, \u00e7\u00fcnk\u00fc yakla\u015f\u0131k 700 ki\u015filik amfitiyatro \u00e7abuk doluyor. G\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcne ve \u015fapkana dikkat et, tap\u0131naktaki maymunlar bunlar\u0131 yiyecekle takas etmek i\u00e7in \u00e7al\u0131yor.\n\n\n\nTemple d'Uluwatu. Foto\u011fraf: Varendy Lumbardo, Google Maps\n\n\n\nTirta Empul\n\n\n\nUbud yak\u0131nlar\u0131ndaki bu 1.000 y\u0131ll\u0131k su tap\u0131na\u011f\u0131 kutsal bir kaynaktan besleniyor. Burada art arda s\u0131ralanm\u0131\u015f \u00e7e\u015fmelerin alt\u0131nda ar\u0131nma rit\u00fcelini (melukat) yapt\u0131m. Rehbere gerek yok: giri\u015f \u00fccretini \u00f6de, gerekiyorsa sarong kirala, yerel halk\u0131 takip et ve cenaze ar\u0131nma rit\u00fcellerine ayr\u0131lm\u0131\u015f son iki su olu\u011fundan uzak dur. \u0130nan\u00e7l\u0131 olmasan bile iz b\u0131rakan bir deneyim. Sabah\u0131n ilerleyen saatlerinde gelen turist otob\u00fcslerinden \u00f6nce, 9:00'dan \u00f6nce git.\n\n\n\nTirta Empul. Foto\u011fraf: Josep Borras, Google Maps\n\n\n\nBesakih\n\n\n\nBali'nin en b\u00fcy\u00fck ve en \u00f6nemli tap\u0131nak kompleksi olan \u201cana tap\u0131nak\u201d, Agung Da\u011f\u0131'n\u0131n yama\u00e7lar\u0131nda \u00e7e\u015fitli seviyelere yay\u0131lan 80'den fazla ayr\u0131 tap\u0131naktan olu\u015fuyor. Giri\u015f yak\u0131n\u0131ndaki sald\u0131rgan, doland\u0131r\u0131c\u0131 rehberler onlar\u0131 tutman\u0131n zorunlu oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Bu do\u011fru de\u011fil, ama ger\u00e7ek bir rehber buran\u0131n anlam\u0131n\u0131 kavramana yard\u0131mc\u0131 oluyor. Rehberini otelin veya \u015fof\u00f6r\u00fcn arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00f6nceden ayarla, otoparkta yan\u0131na gelenleri de kibarca geri \u00e7evir.\n\n\n\nGunung Kawi\n\n\n\nUbud yak\u0131nlar\u0131ndaki bu XI. y\u00fczy\u0131l tap\u0131na\u011f\u0131nda, bir nehir vadisinin kayal\u0131k duvarlar\u0131na oyulmu\u015f eski kutsal yap\u0131lar s\u0131ralan\u0131yor. Ben buray\u0131 Tirta Empul ile ayn\u0131 g\u00fcn gezdim. Pirin\u00e7 tarlalar\u0131n\u0131n aras\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 300 dik basamak inmek gerekiyor, bu da turist otob\u00fcsleriyle gelen gruplar\u0131 uzak tutmaya yetiyor. Yosun kapl\u0131 oymalar, s\u0131\u011f bir nehir, \u00e7evrede pirin\u00e7 tarlalar\u0131... Bali'de yapt\u0131\u011f\u0131m en huzurlu tap\u0131nak ziyaretlerinden biriydi.\n\n\n\nTanah Lot\n\n\n\nK\u0131y\u0131n\u0131n hemen a\u00e7\u0131\u011f\u0131ndaki bir kayan\u0131n \u00fczerinde, g\u00fcn bat\u0131m\u0131nda silueti beliren bu kartpostall\u0131k tap\u0131nak, o saatlerde foto\u011fraf i\u00e7in s\u0131raya giren y\u00fczlerce turistle a\u015f\u0131r\u0131 kalabal\u0131k oluyor. Sular \u00e7ekildi\u011finde kayaya y\u00fcr\u00fcyerek ge\u00e7ilebiliyor (sular y\u00fckseldi\u011finde etraf\u0131 suyla \u00e7evriliyor), tap\u0131na\u011f\u0131n i\u00e7ine ise Hindu olmayanlar giremiyor. Yak\u0131nlardaysan k\u0131sa bir mola vermeye de\u011fer, ama g\u00fcn\u00fcn\u00fc ona g\u00f6re planlama.\n\n\n\nG\u00fcn bat\u0131m\u0131nda Tanah Lot, Bali'nin kartpostall\u0131k manzaras\u0131.\n\n\n\nLempuyang ve Handara Gate\n\n\n\nLempuyang, tap\u0131nak kap\u0131s\u0131n\u0131n par\u0131ldayan bir yans\u0131man\u0131n \u00fczerinde Agung Da\u011f\u0131'n\u0131 \u00e7er\u00e7eveledi\u011fi Instagram foto\u011fraf\u0131yla \u00fcnl\u00fc. Bu yans\u0131ma ger\u00e7ek de\u011fil, yerel bir foto\u011fraf\u00e7\u0131 foto\u011fraf makinenin alt\u0131na ayna veya telefon ekran\u0131 tutarak olu\u015fturuyor. Bu foto\u011fraf i\u00e7in y\u00fcksek sezonda iki ila d\u00f6rt saat s\u0131ra bekleniyor. Agung Da\u011f\u0131 manzaras\u0131 i\u00e7in ben yak\u0131nlardaki bir tepede bulunan, s\u0131ra beklenmeyen seyir noktas\u0131 Lahangan Sweet'i tercih ediyorum. Handara Gate ise kelimenin tam anlam\u0131yla bir golf sahas\u0131n\u0131n giri\u015f kap\u0131s\u0131. \u00d6n\u00fcnde poz vermek i\u00e7in s\u0131raya giriliyor, deneyimin tamam\u0131 bundan ibaret.\n\n\n\nBali'de pirin\u00e7 tarlalar\u0131 nerede g\u00f6r\u00fcl\u00fcr?\n\n\n\nJatiluwih\n\n\n\nYaln\u0131zca bir pirin\u00e7 tarlas\u0131 gezeceksen, UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 Listesi'ndeki Jatiluwih'i se\u00e7. Ubud'un yakla\u015f\u0131k 90 dakika kuzeybat\u0131s\u0131nda, Tabanan b\u00f6lgesinde yer alan bu alan, yakla\u015f\u0131k 600 hektarl\u0131k teras\u0131 kaps\u0131yor. Teraslar, k\u00f6keni 9. y\u00fczy\u0131la dayanan ve buran\u0131n bu listeye girmesini sa\u011flayan Bali'nin ortakla\u015fa su y\u00f6netimi sistemi subak ile sulan\u0131yor.\n\n\n\nJatiluwih. Foto\u011fraf: johan snellink, Google Maps\n\n\n\nBu u\u00e7suz bucaks\u0131z teraslar\u0131n patikalar\u0131nda, Hindistan cevizi a\u011fa\u00e7lar\u0131 ve da\u011flar aras\u0131nda, Tegalalang'\u0131n y\u0131llard\u0131r g\u00f6rmedi\u011fi bir sessizlikte y\u00fcr\u00fcd\u00fcm. K\u00fc\u00e7\u00fck warung'larda panoramik manzara e\u015fli\u011finde kahve ya da bir tabak nasi goreng sunuluyor. Evde de pi\u015firdi\u011fim bir yemek, nasi goreng tarifim burada.\n\n\n\nEvde de yapmak ister misin? Nasi goreng tarifim sitede.\n\n\n\nTegalalang\n\n\n\nUbud merkezinin sadece 20 dakika kuzeyindeki Tegalalang, \u00fcnl\u00fc ve ula\u015f\u0131m\u0131 en kolay pirin\u00e7 tarlas\u0131, ama olduk\u00e7a ticarile\u015fmi\u015f: s\u0131rt boyunca kafeler, turistik sal\u0131ncaklar ve hediyelik e\u015fya d\u00fckk\u00e2nlar\u0131 s\u0131ralan\u0131yor. Saat 10:00'dan itibaren turist gruplar\u0131 buray\u0131 dolduruyor. Ben g\u00fcn do\u011fumunda, 8:00'den \u00f6nce geldim ve ilk kafe grubunu ge\u00e7ip giderek daha az insanla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m teraslar\u0131n i\u00e7lerine do\u011fru ilerledim. Alas Harum'dan uzak dur; zipline'lar\u0131 ve foto\u011fraf aksesuarlar\u0131yla, esasen bir pirin\u00e7 tarlas\u0131n\u0131n e\u011flence park\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f h\u00e2li.\n\n\n\nTegalalang teraslar\u0131 foto\u011fraflarda el de\u011fmemi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, ama s\u0131rt boyunca kafeler ve sal\u0131ncaklar s\u0131ralan\u0131yor.\n\n\n\nSidemen Vadisi\n\n\n\nSidemen \u00e7evresindeki pirin\u00e7 tarlalar\u0131, Tegalalang'\u0131n Instagram'a \u00e7ok yak\u0131\u015fan kat kat teraslar\u0131ndan farkl\u0131 bir g\u00fczelli\u011fe sahip. Geni\u015f vadi taban\u0131na yay\u0131lm\u0131\u015f tarlalar, arkalar\u0131nda Agung Da\u011f\u0131, neredeyse hi\u00e7 turist yok ve tarlalarda \u00e7al\u0131\u015fan yerel halk var. Burada telefonumu kald\u0131r\u0131p sadece manzaray\u0131 seyrettim.\n\n\n\nBali'de hangi plajlar\u0131 se\u00e7meli?\n\n\n\nBali'nin plajlar\u0131 k\u0131y\u0131dan k\u0131y\u0131ya b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyor. G\u00fcneyde, Bukit'te beyaz kum ve turkuaz su; bat\u0131da (Seminyak, Canggu, Kuta) koyu renkli volkanik kum, s\u00f6rfe uygun dalgalar ve g\u00fczel g\u00fcn bat\u0131mlar\u0131; do\u011fuda ve kuzeyde ise g\u00fcne\u015flenmekten \u00e7ok dal\u0131\u015fa ve \u015fnorkelle y\u00fczmeye uygun sakin sular ve kayal\u0131k k\u0131y\u0131lar var.\n\n\n\nBeyaz kum ve jukung tekneleri, \u00e7o\u011fu ki\u015finin hayalindeki Bali plaj\u0131.\n\n\n\nBukit'te, kire\u00e7ta\u015f\u0131 falezlerdeki bir yar\u0131ktan ge\u00e7erek en \u00fcnl\u00fc plaj olan Padang Padang'a indim. Berrak suyu ve beyaz kumuyla k\u00fc\u00e7\u00fck bir koy, ancak sabah\u0131n ortalar\u0131na gelindi\u011finde bile \u00e7ok kalabal\u0131k oluyor. Yan\u0131ndaki Bingin'e ula\u015fmak i\u00e7in daha dik bir ini\u015f gerekiyor ve buras\u0131 daha \u00e7ok s\u00f6rf\u00e7\u00fcleri \u00e7ekiyor. Thomas Beach (baz\u0131lar\u0131n\u0131n Dreamland dedi\u011fi plaj) daha az kalabal\u0131k ve daha geni\u015f bir kumsal sunuyor. \u00c7o\u011fu ziyaret\u00e7inin g\u00f6z\u00fcn\u00fc korkutan uzun bir merdivenin sonundaki Nyang Nyang Beach ise g\u00fcney k\u0131y\u0131s\u0131n\u0131n en tenha plajlar\u0131ndan biri.\n\n\n\nPadang Padang. Foto\u011fraf: Andr\u00e9 Schneider, Google Maps\n\n\n\nSanur'da dar plaj ve resifle korunan sakin, s\u0131\u011f su; kano, ayakta k\u00fcrek s\u00f6rf\u00fc ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarla y\u00fczmek i\u00e7in uygun. S\u00f6rf ba\u015fka yerlerde yap\u0131l\u0131yor, Nusa Penida'ya kar\u015f\u0131 g\u00fcn do\u011fumlar\u0131 ise muhte\u015fem. Canggu'da (Batu Bolong, Echo Beach, Berawa) koyu gri kum, d\u00fczenli dalgalar ve \u00e7alkant\u0131l\u0131 su, y\u00fcz\u00fcc\u00fclerden \u00e7ok ba\u015flang\u0131\u00e7 ve orta seviyedeki s\u00f6rf\u00e7\u00fcleri \u00e7ekiyor. G\u00fcn bat\u0131m\u0131nda plaj barlar\u0131nda kokteyl de i\u00e7ebilirsin. Plaj plaj s\u0131ralamam\u0131 Bali'nin en g\u00fczel plajlar\u0131 rehberimde bulabilirsin.\n\n\n\nBali'de ne yap\u0131l\u0131r?\n\n\n\nBaz\u0131 aktiviteler ger\u00e7ekten de\u011fer, baz\u0131lar\u0131ysa s\u0131ra bekledi\u011fin turist tuzaklar\u0131 (ula\u015f\u0131m ve planlamayla ilgili t\u00fcm bilgiler ayr\u0131nt\u0131l\u0131 aktivite rehberimde). Tropikal s\u0131cakta benim tempom g\u00fcnde iki ya da \u00fc\u00e7 aktivite. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 g\u00fcne g\u00fcn do\u011fumunda y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, iki tap\u0131nak, bir \u015felale, bir pirin\u00e7 tarlas\u0131 ve g\u00fcn bat\u0131m\u0131nda ak\u015fam yeme\u011fi s\u0131\u011fd\u0131rmak, b\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc yollarda ge\u00e7irip bitkin d\u00fc\u015fmek demek.\n\n\n\nTukad Cepung ve \u015felaleler\n\n\n\nBali'nin onlarca \u015felalesi daha \u00e7ok Ubud \u00e7evresinde ve kuzeydeki Munduk civar\u0131nda bulunuyor. Ubud yak\u0131nlar\u0131ndaki Tukad Cepung, bence en etkileyicisi: dar bir kanyonda y\u00fcr\u00fcyerek ma\u011fara tavan\u0131ndaki bir delikten d\u00f6k\u00fclen \u015felaleye ula\u015ft\u0131m, \u0131\u015f\u0131k huzmeleri su zerreciklerinin aras\u0131ndan ge\u00e7iyordu. Saat 7:00'de ya da daha erken gel, \u00e7\u00fcnk\u00fc 10:00'dan itibaren foto\u011fraf i\u00e7in s\u0131ra bekleniyor. Yine Ubud yak\u0131nlar\u0131ndaki Tegenungan, ula\u015f\u0131m\u0131 en kolay ve en kalabal\u0131k olan\u0131. Kuzeyde, Munduk yak\u0131nlar\u0131ndaki Sekumpul ve Gitgit'te ise daha az kalabal\u0131\u011fa ula\u015fmak i\u00e7in daha dik bir ini\u015f gerekiyor.\n\n\n\nBatur Da\u011f\u0131\n\n\n\nG\u00fcn do\u011fumunu izlemek i\u00e7in Batur Da\u011f\u0131'na (1.717 m) t\u0131rmand\u0131m. Bali'nin en pop\u00fcler aktivitelerinden biri: gece 2:00-3:00 civar\u0131nda yola \u00e7\u0131k\u0131l\u0131yor, karanl\u0131kta yakla\u015f\u0131k iki saat dik ve ta\u015fl\u0131k bir yolda, teknik zorluk ya\u015famadan y\u00fcr\u00fcn\u00fcyor. Ard\u0131ndan, bazen y\u00fczlerce ki\u015finin \u00f6n\u00fcnde, g\u00fcne\u015f Agung Da\u011f\u0131 ve kaldera g\u00f6l\u00fcn\u00fcn \u00fczerinde y\u00fckseliyor. Kalderan\u0131n di\u011fer taraf\u0131ndaki Abang Da\u011f\u0131 daha zorlu (daha dik, patika daha bak\u0131ms\u0131z), ama \u00e7ok daha sakin. Kalderada ve lav alanlar\u0131nda cip turu ise gece 2:00'de uyanmadan g\u00fczel manzaralar sunuyor.\n\n\n\nUbud Maymun Orman\u0131\n\n\n\nUbud'un merkezindeki Sacred Monkey Forest Sanctuary, i\u00e7inde \u00fc\u00e7 tap\u0131nak bulunan bir ormanda yakla\u015f\u0131k 700 uzun kuyruklu Bali maka\u011f\u0131na ev sahipli\u011fi yap\u0131yor. Yar\u0131 yabani ve insanlara al\u0131\u015fk\u0131n bu maymunlar omuzlara oturuyor, su \u015fi\u015felerini, g\u00fcne\u015f g\u00f6zl\u00fcklerini, \u015fapkalar\u0131 ve \u00e7antalar\u0131 \u00e7al\u0131yor: sabitlenmemi\u015f hi\u00e7bir e\u015fya bulundurma, g\u00f6z temas\u0131 kurma, di\u015flerini g\u00f6sterme (bunu sald\u0131rganl\u0131k olarak g\u00f6r\u00fcyorlar) ve yiyecek ta\u015f\u0131ma. Ben maymunlar\u0131n daha sakin, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yollar\u0131n\u0131n daha tenha oldu\u011fu 8:30 \u00f6ncesinde gittim.\n\n\n\nCampuhan S\u0131rt\u0131 Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc\n\n\n\nBu ta\u015f d\u00f6\u015feli patika, Ubud'un bat\u0131 ucunda, iki akarsu vadisi aras\u0131ndaki dar bir s\u0131rt\u0131 takip ediyor. Uzun otlar, Hindistan cevizi a\u011fa\u00e7lar\u0131 ve tepeler aras\u0131nda her y\u00f6nde yakla\u015f\u0131k 45 dakika s\u00fcr\u00fcyor. Ben g\u00fcn do\u011fumunda y\u00fcr\u00fcd\u00fcm (6:00 civar\u0131nda yola \u00e7\u0131kt\u0131m), \u00e7\u00fcnk\u00fc 9:00'dan itibaren hava \u0131s\u0131n\u0131yor ve o b\u00fcy\u00fc kayboluyor. Giri\u015f, Ibah Luxury Villas yak\u0131n\u0131nda, Jl. Raya Campuhan'\u0131n hemen yan\u0131nda.\n\n\n\nNusa Adalar\u0131\n\n\n\nG\u00fcneydo\u011fu k\u0131y\u0131s\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klar\u0131ndaki Nusa Penida, Nusa Lembongan ve Nusa Ceningan'a Sanur'dan s\u00fcrat teknesiyle (yakla\u015f\u0131k 30 ila 45 dakika) ula\u015f\u0131labiliyor. G\u00fcn\u00fcbirlik ya da birka\u00e7 g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne gidebilirsin. En b\u00fcy\u00fck ada olan Penida'da Kelingking Beach (T-Rex \u015feklindeki falez), Broken Beach ve Angel's Billabong'un falez manzaralar\u0131 var. Ama g\u00fcn\u00fcbirlik gezi genellikle yorucu ge\u00e7iyor: berbat yollar (\u00e7ukurlar, keskin virajlar, tek \u015ferit), yo\u011fun s\u0131cak, saatlerce bekleme ve kalabal\u0131k seyir noktalar\u0131 aras\u0131nda arabada ge\u00e7en bir g\u00fcn. O huzurlu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerden \u00e7ok uzak. Sanur'dan gelen kalabal\u0131klardan \u00f6nce, erkenden gezebilmek i\u00e7in en az iki gece kal.\n\n\n\nKelingking Beach. Foto\u011fraf: River Huang, Google Maps\n\n\n\nBen daha k\u00fc\u00e7\u00fck ve sakin olan Nusa Lembongan'\u0131 tercih ettim. Sanur'dan sabah teknesine binip (30-40 dakika), Lembongan'\u0131n mangrovlar\u0131, resifte \u015fnorkelle y\u00fczmek ve k\u0131y\u0131 boyunca y\u00fcr\u00fcmek ya da bisiklete binmek i\u00e7in iki gece kald\u0131m. Sar\u0131 bir asma k\u00f6pr\u00fc, Penida'n\u0131n zahmeti olmadan Blue Lagoon ve Mahana Point'te kayal\u0131klardan denize atlayabilece\u011fin Nusa Ceningan'a g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor.\n\n\n\nBatu Bolong'dan Uluwatu'ya s\u00f6rf\n\n\n\nD\u00fcnyan\u0131n en iyi s\u00f6rf destinasyonlar\u0131ndan biri olan Bali'de her seviyeye uygun noktalar var: ba\u015flang\u0131\u00e7 i\u00e7in kum zemin \u00fczerinde yumu\u015fak dalgalar\u0131 ve ucuz kiral\u0131k tahtalar\u0131yla Batu Bolong (Canggu) veya Kuta Beach, orta seviye i\u00e7in Padang Padang (sa\u011fa k\u0131r\u0131lan dalga) ve Bingin, deneyimliler i\u00e7inse Uluwatu. Uluwatu'nun ana resif dalgas\u0131, s\u0131\u011f resif \u00fczerinde t\u00fcp olu\u015fturan, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir sola k\u0131r\u0131lan dalga. Kurak mevsimde (nisandan ekime kadar), karadan denize esen alizeler bat\u0131ya bakan noktalardaki dalgalar\u0131 p\u00fcr\u00fczs\u00fczle\u015ftiriyor; ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 mevsimde ise r\u00fczg\u00e2r do\u011fu k\u0131y\u0131s\u0131n\u0131n (Keramas, Sanur, Nusa Dua) lehine d\u00f6n\u00fcyor. Gitmek i\u00e7in \u015fof\u00f6r tut ya da Grab kullan, orada kullanmay\u0131 yeni \u00f6\u011frendi\u011fin bir scooter'a asla binme.\n\n\n\nUbud Saray\u0131 ve dans g\u00f6sterileri\n\n\n\nUluwatu'daki Kecak'\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Ubud Saray\u0131'nda her ak\u015fam Legong ve Barong g\u00f6sterileri d\u00fczenleniyor. Legong, g\u00f6steri\u015fli alt\u0131n renkli kost\u00fcmler i\u00e7indeki gen\u00e7 kad\u0131nlar\u0131n sergiledi\u011fi zarif bir saray dans\u0131. Barong'da ise aslana benzeyen efsanevi bir yarat\u0131k, k\u00f6t\u00fc cad\u0131 Rangda ile sava\u015f\u0131yor. Biletimi saray\u0131n \u00f6n\u00fcndeki g\u00fcvenilir sokak sat\u0131c\u0131lar\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 100.000 IDR'ye (yakla\u015f\u0131k 6 \u20ac) ald\u0131m; \u00f6n s\u0131rada oturmak i\u00e7in erken gel.\n\n\n\nBali'de ne yenir?\n\n\n\nBali'de yemek se\u00e7enekleri, yol kenar\u0131ndaki bir warung'da 15.000 IDR'lik nasi campur'dan (1 \u20ac'dan az) Ubud'un se\u00e7kin restoranlar\u0131ndaki 140 \u20ac'luk tad\u0131m men\u00fclerine kadar uzan\u0131yor. Bence en iyi yemekler ucuz tarafta. Bali mutfa\u011f\u0131 sunan k\u00fc\u00e7\u00fck yerel restoranlar olan warung'larda, \u00f6nceden haz\u0131rlanm\u0131\u015f yemekler bir vitrinde sergileniyor: Ne istedi\u011fimi g\u00f6sterdim, pilavla birlikte servis ettiler.\n\n\n\nBabi guling (k\u0131zarm\u0131\u015f s\u00fct domuzu), Bali'nin simge yeme\u011fi. Seminyak yak\u0131nlar\u0131ndaki Warung Babi Guling Pak Malen, bunu tatmak i\u00e7in en bilinen adreslerden biri. Ubud'da, yerel halk\u0131n favorisi Warung Biah Biah'da, al\u00e7ak masalarda servis edilen uygun fiyatl\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck Bali yemekleri yedim.\n\n\n\nWarung Biah Biah. Foto\u011fraf: \u03a0\u03b1\u03bd\u03b1\u03b3\u03b9\u03c9\u03c4\u03b1 \u039e\u03b5\u03bd\u03b1\u03ba\u03b7, Google Maps\n\n\n\nEn iyi warung'lar genellikle ana yollar yerine dar sokaklarda (Bali dilinde gang) sakl\u0131. Otel \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na veya \u015fof\u00f6r\u00fcne kendilerinin nerede yemek yedi\u011fini sor: Kalite ve fiyat fark\u0131 \u00e7arp\u0131c\u0131.\n\n\n\nUbud'un \u015f\u0131k restoranlar\u0131na gelince, Locavore (art\u0131k kapal\u0131, yeni bir konseptle yeniden a\u00e7\u0131ld\u0131) Bali'yi \u00fcst d\u00fczey gastronomi d\u00fcnyas\u0131na ta\u015f\u0131d\u0131. Room4Dessert tatl\u0131lardan olu\u015fan bir tad\u0131m men\u00fcs\u00fc sunuyor, Mozaic ise k\u00f6kl\u00fc bir adres. Seminyak'ta Sardine, pirin\u00e7 tarlas\u0131 manzaras\u0131nda Endonezya esintili deniz \u00fcr\u00fcnleri sunuyor (\u00f6nceden rezervasyon yap). Mama San ise eski bir depoda payla\u015fmal\u0131k Asya yemekleri servis ediyor. Uluslararas\u0131 kafe k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn (a\u00e7ai kaseleri, avokadolu tost, matcha latte) merkezi Canggu'da adreslerim Crate Cafe, Shady Shack ve Betelnut Cafe. Fena de\u011filler, bazen iyiler, fiyatlar\u0131 ise b\u00fcy\u00fck bir Bat\u0131 \u015fehri d\u00fczeyinde.\n\n\n\nNasi campur ve sate lilit, tad\u0131m men\u00fclerine tercih etti\u011fim t\u00fcrden bir tabak.\n\n\n\nUbud'dan yakla\u015f\u0131k 20 dakika uzakl\u0131ktaki Gianyar gece pazar\u0131, bence uygun fiyatl\u0131 yerel yemekler i\u00e7in adan\u0131n en iyilerinden. Daha k\u00fc\u00e7\u00fck olan Sanur gece pazar\u0131nda da g\u00fczel satay ve martabak (i\u00e7i dolgulu krep) var. Evde satay yap\u0131yorum (dana etli satay tarifim ve satay ezmem). B\u00f6lgelere g\u00f6re t\u00fcm adreslerim ise kapsaml\u0131 Bali yeme i\u00e7me rehberimde.\n\n\n\nMarch\u00e9 de nuit de Gianyar. Foto\u011fraf: Gedeoka Mahendra, Google Maps\n\n\n\nNas\u0131l gidilir ve ada i\u00e7inde nas\u0131l ula\u015f\u0131m sa\u011flan\u0131r?\n\n\n\nAdan\u0131n tek havaliman\u0131 olan Ngurah Rai Uluslararas\u0131 Havaliman\u0131 (DPS), g\u00fcneyde Kuta yak\u0131nlar\u0131nda. Singapur, Kuala Lumpur, Bangkok, Hong Kong, Tokyo, Sidney ve Melbourne'den, ayr\u0131ca baz\u0131 Orta Do\u011fu havayollar\u0131yla Dubai ve Doha'dan direkt u\u00e7u\u015flar var. Fransa'dan direkt u\u00e7u\u015f yok: Singapur, Kuala Lumpur veya Doha aktarmas\u0131yla Paris'ten yolculuk 15 ila 18 saat s\u00fcr\u00fcyor.\n\n\n\nVar\u0131\u015fta, havaliman\u0131ndaki taksi tekeli Grab'\u0131n iki ila \u00fc\u00e7 kat\u0131 sabit \u00fccret uyguluyor. \u00dcstelik geli\u015f terminalinden Grab \u00e7a\u011f\u0131ram\u0131yorsun. Ya sabit \u00fccreti \u00f6de, ya Grab s\u00fcr\u00fcc\u00fclerinin seni daha kolay alabildi\u011fi gidi\u015f kat\u0131ndaki otoparka y\u00fcr\u00fc ya da otelinin transferini kullan. Bence uzun bir u\u00e7u\u015ftan sonra otel transferi paras\u0131na de\u011fiyor. D\u00f6n\u00fc\u015fte havaliman\u0131 Uluwatu'dan 30-45 dakika, Seminyak'tan yakla\u015f\u0131k 20-30 dakika uzakl\u0131kta. Buna fazladan zaman ekle, \u00e7\u00fcnk\u00fc havaliman\u0131 yak\u0131n\u0131ndaki Kuta trafi\u011fi her zaman korkun\u00e7.\n\n\n\nFrans\u0131zlar (ve \u00e7o\u011fu Avrupal\u0131), nakit veya kartla yakla\u015f\u0131k 35 $ USD (yakla\u015f\u0131k 32 \u20ac) kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda 30 g\u00fcnl\u00fck var\u0131\u015fta vize (VOA) alabiliyor. Bu vize, g\u00f6\u00e7menlik b\u00fcrosunda (zahmetli ama yap\u0131labilir) veya yakla\u015f\u0131k 30-50 $ kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir arac\u0131 \u00fczerinden bir kez 30 g\u00fcn uzat\u0131labiliyor. Daha fazla evrak gerektiren B211A vizesi 60 g\u00fcn veriyor ve 180 g\u00fcne kadar uzat\u0131labiliyor. Kurallar de\u011fi\u015fiyor, bu y\u00fczden yola \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce Bali i\u00e7in pratik \u00f6neriler rehberimle kontrol et.\n\n\n\nAdada en iyi ula\u015f\u0131m \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcm \u00f6zel \u015fof\u00f6r oldu. Ara\u00e7 ve benzin dahil, 8-10 saatlik bir g\u00fcn i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 35-50 $ USD (30-45 \u20ac). \u0130ki ki\u015fiden itibaren birka\u00e7 Grab yolculu\u011fundan daha ucuza geliyor. Benim \u015fof\u00f6r\u00fcm nerede yemek yenir, hangi yollardan uzak durulur ve pop\u00fcler yerlere ne zaman gidilir biliyordu. Konaklad\u0131\u011f\u0131n yere sor veya ilk Grab yolculu\u011fundaki \u015fof\u00f6rle devam et, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7o\u011fu g\u00fcnl\u00fck hizmet de veriyor.\n\n\n\nK\u0131sa mesafeler i\u00e7in en ucuz se\u00e7enekler Grab ve Gojek (ara\u00e7 \u00e7a\u011f\u0131rma uygulamalar\u0131). Gojek'in yemek teslimat hizmeti GoFood da oteline getiriyor. Her \u015fof\u00f6r, rehber, otel, restoran ve tur operat\u00f6r\u00fc WhatsApp kullan\u0131yor. Bu y\u00fczden inmeden \u00f6nce bu \u00fc\u00e7 uygulamay\u0131 y\u00fckle. Baz\u0131 b\u00f6lgelerde mobil ba\u011flant\u0131 istikrars\u0131z olabildi\u011finden, Bali i\u00e7in Maps.me veya Google Maps \u00e7evrimd\u0131\u015f\u0131 haritalar\u0131n\u0131 da indir. Ziyaret\u00e7ilerin en \u00e7ok can\u0131n\u0131 s\u0131kan trafik, Denpasar \u00e7evresinde, Ubud merkezinde ve Canggu'da daha k\u00f6t\u00fc: Erken \u00e7\u0131k, gitti\u011fin yerde ge\u00e7 saate kadar kal ve yo\u011fun saatlerde (8:00-10:00 ve 16:00-19:00) b\u00f6lge de\u011fi\u015ftirmekten ka\u00e7\u0131n.\n\n\n\nHer yerde scooter kiralan\u0131yor (g\u00fcnl\u00fck yakla\u015f\u0131k 70.000-100.000 IDR, yani yakla\u015f\u0131k 4-6 \u20ac) ve turistlerin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 bunlar\u0131 kullan\u0131yor. Zaten deneyimli bir scooter veya motosiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc de\u011filsen, Bali \u00f6\u011frenilecek yer de\u011fil: Agresif ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez trafik, \u00e7ukurlarla dolu dar yollar, kar\u015f\u0131ya ge\u00e7en k\u00f6pekler ve motosiklet kullanma yetkisi olan uluslararas\u0131 s\u00fcr\u00fcc\u00fc belgen yoksa seni neredeyse kesinlikle kapsam d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakacak bir seyahat sigortas\u0131. Kollarda ve bacaklarda s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclen s\u00fcrt\u00fcnme yan\u0131klar\u0131 en iyi senaryo. \u0130ki tekerlekli ara\u00e7 kullanan turistlerde kafa travmalar\u0131 ve k\u0131r\u0131klar s\u0131k ya\u015fan\u0131yor, bu y\u00fczden \u015fof\u00f6r tut veya Grab kullan.\n\n\n\nG\u00fcvenli mi?\n\n\n\nBu yaz\u0131y\u0131 yazarken 1 \u20ac yakla\u015f\u0131k 17.000 IDR (Endonezya rupisi) ediyor. Warung'lar, pazarlar, tap\u0131nak giri\u015fleri ve bah\u015fi\u015fler i\u00e7in nakit h\u00e2l\u00e2 \u015fart. Turistik b\u00f6lgelerde kart genellikle kabul ediliyor, ancak kredi kartlar\u0131na \u00e7o\u011fu zaman %3 ek \u00fccret uygulan\u0131yor.\n\n\n\nYaln\u0131zca banka \u015fubelerinin i\u00e7indeki ATM'lerden para \u00e7ektim (BCA ve Mandiri en g\u00fcvenilir iki banka). \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck marketlerdeki ve sokaktaki ATM'lerde kart kopyalama riski var. Wise veya Revolut kart\u0131yla (\u00fccretsiz para \u00e7ekme, iyi kurlar), bozdurmak i\u00e7in y\u00fckl\u00fc miktarda para getirmek yerine ihtiyac\u0131n olduk\u00e7a para \u00e7ek. D\u00f6viz bozdurmak i\u00e7in ger\u00e7ek bir d\u00fckk\u00e2n\u0131 ve klimas\u0131 olan yetkili bir b\u00fcro se\u00e7 (BMC ve Central Kuta, tan\u0131nm\u0131\u015f iki zincir), \u00e7\u00fcnk\u00fc doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k daha \u00e7ok di\u011fer yerlerde ya\u015fan\u0131yor. Klasik numara \u015fu: Paran\u0131 do\u011fru say\u0131yorlar, yeniden saymak istiyorlar ve ikinci say\u0131m s\u0131ras\u0131nda birka\u00e7 banknot kayboluyor. Bu y\u00fczden say\u0131lm\u0131\u015f paraya bir daha dokunmalar\u0131na asla izin verme.\n\n\n\nZiyaret\u00e7iler aras\u0131nda s\u00fcrekli \u015fakas\u0131 yap\u0131lan \u201cBali belly\u201d (gezgin ishali) \u00f6nlenebilir: Di\u015f f\u0131r\u00e7alarken bile musluk suyu kullanma (\u015fi\u015fe suyu kullan) ve yemek yemeden \u00f6nce, \u00f6zellikle paraya dokunduktan sonra ellerini y\u0131ka. Yerle\u015fik restoranlardaki buzlar art\u0131k genellikle g\u00fcvenli (fabrikalarda \u00fcretiliyor ve devlet taraf\u0131ndan denetleniyor), ama rastgele sokak tezg\u00e2hlar\u0131ndakilerden ka\u00e7\u0131n\u0131yorum. Yan\u0131na Imodium al, yedekte bulundurmak i\u00e7in yerel bir eczaneden Norit (aktif k\u00f6m\u00fcr tabletleri) edin. Ba\u011f\u0131rsaklar\u0131 iyi durumda tutmak i\u00e7in akl\u0131mda kalan p\u00fcf noktas\u0131 da her g\u00fcn bir Yakult (t\u00fcm k\u00fc\u00e7\u00fck marketlerde bulunan probiyotik i\u00e7ecek) i\u00e7mek.\n\n\n\nSivrisinekler dang hummas\u0131 bula\u015ft\u0131r\u0131yor ve seyahat i\u00e7in yayg\u0131n olarak \u00f6nerilen bir a\u015f\u0131 yok. Bu y\u00fczden \u00f6zellikle \u015fafakta ve alacakaranl\u0131kta sinek kovucu en iyi korunma y\u00f6ntemin. Ekvator yak\u0131n\u0131nda g\u00fcne\u015f \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc, bu nedenle y\u00fcksek koruma fakt\u00f6rl\u00fc g\u00fcne\u015f kremi al ve s\u0131k s\u0131k yenile.\n\n\n\nBali i\u00e7in di\u011fer rehberlerim\n\n\n\nHer konunun ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir sayfas\u0131 var: Bali'de nerede yemek yenir, Kuta ve Ubud i\u00e7in \u00f6zel rehberlerimle birlikte b\u00f6lge b\u00f6lge nerede kal\u0131n\u0131r, Bali'de neler yap\u0131l\u0131r, en g\u00fczel plajlar ve seyahatini planlama. G\u00fcneydo\u011fu Asya'da ba\u015fka bir ada i\u00e7in kapsaml\u0131 Phuket gezi rehberim ayn\u0131 formatta. \u015eehirler taraf\u0131nda da Bangkok ve Hanoi i\u00e7in kapsaml\u0131 rehberlerim var. Adan\u0131n yemeklerini evde yeniden yapmak i\u00e7inse ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 Endonezya mutfa\u011f\u0131 sayfam.","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marcwiner.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/146248","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marcwiner.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marcwiner.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marcwiner.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marcwiner.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=146248"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/marcwiner.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/146248\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marcwiner.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/114428"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marcwiner.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=146248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marcwiner.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=146248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marcwiner.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=146248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}