{"id":145642,"title":"Kuchnia japo\u0144ska","modified":"2026-06-17T09:13:17+02:00","plain":"Historia kuchni japo\u0144skiej\n\n\n\nKuchnia japo\u0144ska zosta\u0142a silnie zainspirowana przez Kore\u0119 i Chiny. Najlepiej opisa\u0107 j\u0105 trzema s\u0142owami: prostota, prezentacja i sezonowo\u015b\u0107. Na ca\u0142ym \u015bwiecie kuchnia japo\u0144ska jest szanowana i ceniona. Obejmuje ogromn\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 produkt\u00f3w \u2014 jest ich ponad 1500, a ry\u017c stanowi element centralny.\n\n\n\nMoje najnowsze przepisy japo\u0144skie\n\n\n\n\n\n    \nNiku udon \u2013 zupa z makaronem udon i wo\u0142owin\u0105\n\n4.91\/5 (21)\n25 minuty minuty\n\n\n    \nAutentyczny kitsune udon\n\n4.89\/5 (17)\n30 minuty minuty\nCharger plus\n\n\n\nKuchnia japo\u0144ska a rozkwit buddyzmu\n\n\n\nRozw\u00f3j buddyzmu w Japonii zakaza\u0142 zabijania wielu gatunk\u00f3w zwierz\u0105t oraz, mi\u0119dzy innymi, jedzenia czerwonego mi\u0119sa. \n\n\n\nW efekcie ryby i tofu by\u0142y bardzo popularne, a wiele przepis\u00f3w mocno na nich bazowa\u0142o. Zakaz zosta\u0142 zniesiony dopiero w 1872 roku, a ludno\u015b\u0107 uzyska\u0142a pozwolenie na jedzenie mi\u0119sa (ale tylko na zewn\u0105trz). \n\n\n\nKurczak teriyaki to jedno z najs\u0142ynniejszych japo\u0144skich da\u0144\n\n\n\nPa\u0142eczki \u2014 oznaka szlachetno\u015bci?\n\n\n\nPocz\u0105tkowo pa\u0142eczki by\u0142y u\u017cywane wy\u0142\u0105cznie przez szlacht\u0119. Dlatego w\u0142a\u015bnie m\u00f3wi si\u0119, \u017ce kuchnia japo\u0144ska rozwija\u0142a si\u0119 na przestrzeni wielu lat zmian gospodarczych, spo\u0142ecznych i politycznych. \n\n\n\nBo ju\u017c samo u\u017cywanie pa\u0142eczek przez zwyk\u0142ego cz\u0142owieka jest oznak\u0105 zmniejszenia nier\u00f3wno\u015bci gospodarczych i spo\u0142ecznych.\n\n\n\nTradycyjna kuchnia japo\u0144ska\n\n\n\nTradycyjna kuchnia japo\u0144ska opiera si\u0119 na ry\u017cu (na przyk\u0142ad z sushi maki), zupie miso oraz kilku innych potrawach. Japo\u0144czycy k\u0142ad\u0105 szczeg\u00f3lny nacisk na sezonowe sk\u0142adniki. Dodatki obejmuj\u0105 ryby, marynowane warzywa oraz warzywa gotowane (sma\u017cone, jak na przyk\u0142ad yasai itame).\n\n\n\nOwoce morza r\u00f3wnie\u017c s\u0105 bardzo popularne, a ryby, cz\u0119sto grillowane, s\u0105 cz\u0119stym widokiem. Surowa ryba tak\u017ce jest bardzo obecna i znana jest pod nazw\u0105 sashimi. \n\n\n\nPoza ry\u017cem popularny jest r\u00f3wnie\u017c makaron. Dwa rodzaje makaronu u\u017cywane w japo\u0144skich potrawach to makaron soba i udon. Soba wykorzystamy na przyk\u0142ad w pysznym zaru soba\n\n\n\nPyszne soba, kt\u00f3re mo\u017cna macza\u0107 w mentsuyu\n\n\n\nBia\u0142y ry\u017c gotowany na parze cz\u0119sto \u0142\u0105czony jest z jednym lub kilkoma daniami. Sma\u017cony ry\u017c nazywamy Yakimeshi. Danie g\u0142\u00f3wne i dodatki tradycyjnie podaje si\u0119 z zup\u0105 miso oraz tsukemono.\n\n\n\nWp\u0142ywy korea\u0144skie i chi\u0144skie\n\n\n\nKorea wprowadzi\u0142a do Japonii ry\u017c, natomiast Chiny wprowadzi\u0142y sos sojowy, a tak\u017ce ramen (a jak\u017ce!) oraz zimny ramen Hiyashi Chuka. Stamt\u0105d pochodz\u0105 style bulionu do ramenu Chintan i Paitan. Tare do tantanmenu r\u00f3wnie\u017c stamt\u0105d pochodzi, podobnie jak wielki klasyczny dodatek, wieprzowina Chashu, kt\u00f3ra tak\u017ce ma swoje korzenie w Chinach! S\u0142ynny makaron yakisoba r\u00f3wnie\u017c\n\n\n\nJapo\u0144czycy jedz\u0105 najpierw oczami, dlatego nacisk k\u0142adzie si\u0119 na podanie i wizualn\u0105 stron\u0119 dania. Japo\u0144ski posi\u0142ek to znacznie wi\u0119cej ni\u017c zwyk\u0142e jedzenie \u2014 to tak\u017ce integracja i komunikacja. Istniej\u0105 dania hybrydowe, jak teppanyaki, kt\u00f3re czerpie inspiracj\u0119 z Zachodu \n\n\n\nOdkryj m\u00f3j przepis na kurczaka karaage, s\u0142ynnego japo\u0144skiego sma\u017conego kurczaka\n\n\n\nDwa najwa\u017cniejsze sk\u0142adniki kuchni japo\u0144skiej to dashi (bulion na bazie kombu) oraz sos sojowy, u\u017cywane niemal w ka\u017cdym daniu. Istniej\u0105 trzy rodzaje sosu sojowego, ale najcz\u0119\u015bciej stosowany jest ciemny. Rozwijam ten temat szerzej w moim artykule po\u015bwi\u0119conym rodzajom sos\u00f3w sojowych.\n\n\n\n\u0141adne zachodnio-japo\u0144skie po\u0142\u0105czenie to szasz\u0142yki z wo\u0142owiny z serem yakitori, a tak\u017ce omurice oraz korokke, hambagu i kurczak nanban\n\n\n\nApetyczne, prawda?\n\n\n\nG\u0142\u00f3wne cechy wsp\u00f3\u0142czesnej kuchni japo\u0144skiej\n\n\n\nJapo\u0144czycy jedz\u0105 wszystkimi pi\u0119cioma zmys\u0142ami: smakiem, dotykiem, wzrokiem, s\u0142uchem i w\u0119chem.\n\n\n\nKuchnia japo\u0144ska jest prosta, zdrowa i lekka. Dania cz\u0119sto przygotowuje si\u0119 z bardzo ma\u0142\u0105 ilo\u015bci\u0105 t\u0142uszczu lub ca\u0142kowicie bez niego, a wielk\u0105 uwag\u0119 przyk\u0142ada si\u0119 do \u015bwie\u017co\u015bci sk\u0142adnik\u00f3w.\n\n\n\nDania podaje si\u0119 w ma\u0142ych k\u0119sach i tak te\u017c si\u0119 je je \u2014 pa\u0142eczkami. Nawet pulpeciki maj\u0105 niewielki rozmiar\n\n\n\nPrzygotowanie i prezentacja potraw uwa\u017cane s\u0105 w kuchni japo\u0144skiej za prawdziw\u0105 sztuk\u0119\n\n\n\nPyszny japo\u0144ski udon w trakcie gotowania\n\n\n\nKuchnia japo\u0144ska ma mn\u00f3stwo regu\u0142 dotycz\u0105cych jedzenia \u2014 na przyk\u0142ad siorbanie zupy oraz da\u0144 z makaronem jest mile widziane, poniewa\u017c \u015bwiadczy o tym, \u017ce jedzenie ci smakuje (z wyj\u0105tkiem zup z ry\u017cem). \n\n\n\nPodobnie istniej\u0105 pewne zwyczaje kulinarne, takie jak: nigdy nie \u0142apa\u0107 d\u0142oni\u0105 spadaj\u0105cych sztu\u0107c\u00f3w, nigdy nie miesza\u0107 wasabi z sosem sojowym, unika\u0107 przegryzania jedzenia z\u0119bami na p\u00f3\u0142, nigdy nie k\u0142a\u015b\u0107 pa\u0142eczek na wierzchu miski oraz nigdy nie unosi\u0107 jedzenia powy\u017cej ust.\n\n\n\nPrzybory charakterystyczne dla kuchni japo\u0144skiej\n\n\n\nKuchnia japo\u0144ska wykorzystuje narz\u0119dzia i sprz\u0119ty unikalne w skali \u015bwiata przy przygotowywaniu potraw. Oto kilka z najcz\u0119\u015bciej spotykanych:\n\n\n\n\nMata bambusowa: pomaga w robieniu sushi, u\u0142atwiaj\u0105c formowanie sk\u0142adnik\u00f3w w rolki. S\u0105 wykonane z... werble prosz\u0119... bambusa. Nie b\u0119dzie ona jednak potrzebna, je\u015bli zdecydujesz si\u0119 robi\u0107 temaki. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce sashimi nie jest sushi, w przeciwie\u0144stwie do nigiri\n\n\n\nPude\u0142ko bento: ma specjalne przegrody i pozwala na przenoszenie lunchu lub zastawy.\n\n\n\nPa\u0142eczki: kuchenne pa\u0142eczki nazywaj\u0105 si\u0119 saibashi i s\u0105 dwa razy d\u0142u\u017csze ni\u017c pa\u0142eczki do jedzenia. S\u0142u\u017c\u0105 do nabierania pysznych kawa\u0142k\u00f3w tonkatsu lub kurczaka katsu, na przyk\u0142ad w katsudon\n\n\n\nPodstawka na pa\u0142eczki: nazywana r\u00f3wnie\u017c hashioki, s\u0142u\u017cy do przytrzymywania pa\u0142eczek zgodnie z japo\u0144sk\u0105 etykiet\u0105, wed\u0142ug kt\u00f3rej pa\u0142eczek nigdy nie k\u0142adzie si\u0119 bezpo\u015brednio na stole.\n\n\n\n\nOpr\u00f3cz nich mo\u017cna wymieni\u0107 inne sprz\u0119ty, takie jak deski do krojenia, no\u017ce, sitko do miso, mo\u017adzierze i t\u0142uczki, kwadratowe patelnie do omletu do tamagoyaki, szpikulce... kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c s\u0105 bardzo cz\u0119sto u\u017cywane w kuchni japo\u0144skiej. \n\n\n\nGrillowanie i jeszcze raz grillowanie!\n\n\n\nKuchnia japo\u0144ska to tak\u017ce mn\u00f3stwo da\u0144 z grilla. Mo\u017cna tu wymieni\u0107 zw\u0142aszcza pyszne szasz\u0142yki z kurczaka yakitori czy pulpeciki tsukune, s\u0142ynne na ca\u0142ym \u015bwiecie. I nic dziwnego \u2014 s\u0105 przepyszne! A tutaj znajdziesz m\u00f3j przepis na sos yakitori\n\n\n\n\n\n\n\nJapo\u0144skie piero\u017cki\n\n\n\nR\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 piero\u017ck\u00f3w w kuchni japo\u0144skiej jest niezwyk\u0142a i znacznie wykracza poza dobrze znane gyoza. Gyoza, ze swoim smakowitym nadzieniem zamkni\u0119tym w cienkim cie\u015bcie na gyoza, podbi\u0142y podniebienia na ca\u0142ym \u015bwiecie. \n\n\n\n\n\n\n\nJednak na odkrycie zas\u0142uguje kilka innych odmian piero\u017ck\u00f3w. Shumai na przyk\u0142ad to piero\u017cki gotowane na parze, zazwyczaj nadziewane mielonym mi\u0119sem wieprzowym i krewetkami, cz\u0119sto serwowane w restauracjach Dim Sum. \n\n\n\nNikuman to bu\u0142eczki gotowane na parze nadziewane mi\u0119sem wieprzowym, popularna przek\u0105ska zim\u0105. Har gow, pochodz\u0105ce z Kantonu, r\u00f3wnie\u017c znalaz\u0142y swoje miejsce w kuchni japo\u0144skiej dzi\u0119ki swojej przezroczystej os\u0142once i nadzieniu z krewetek.\n\n\n\nNa koniec udon gyoza, sma\u017cone piero\u017cki nadziewane makaronem udon, stanowi\u0105 wyj\u0105tkow\u0105 i pyszn\u0105 wariacj\u0119. Troch\u0119 jak z tofu sma\u017conym do kitsune udon czy niku udon. Ka\u017cdy z tych rodzaj\u00f3w piero\u017ck\u00f3w oferuje wyj\u0105tkowe doznania smakowe, \u015bwiadcz\u0105c o bogactwie i r\u00f3\u017cnorodno\u015bci kuchni japo\u0144skiej.\n\n\n\nSztuka donburi\n\n\n\nOyakodon (\u89aa\u5b50\u4e3c) jest wybitnym cz\u0142onkiem rozleg\u0142ej rodziny donburi, kategorii japo\u0144skich da\u0144, kt\u00f3ra celebruje prostot\u0119 i bogactwo smak\u00f3w w jednej misce. Donburi charakteryzuj\u0105 si\u0119 podaniem w du\u017cej misce ry\u017cu o \u015brednicy oko\u0142o 15 cm, uzupe\u0142nionej r\u00f3\u017cnymi dodatkami, takimi jak ajitsuke tamago czy onsen tamago, cho\u0107 ten ostatni by\u0142by raczej ma\u0142o ortodoksyjny. \n\n\n\nTa metoda podania jest nie tylko praktyczna, ale pozwala tak\u017ce na idealne po\u0142\u0105czenie smak\u00f3w ry\u017cu i jego dodatk\u00f3w.\n\n\n\nKr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c: \u201eusma\u017cy\u0142em wieprzowin\u0119 i po\u0142o\u017cy\u0142em j\u0105 na ry\u017cu z sosikiem\u201d to posi\u0142ek niezbilansowany, ale \u201ena obiad zajada\u0142em si\u0119 pysznym Katsu-donburi\u201d brzmi od razu o wiele bardziej elegancko w oczach wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w.\n\n\n\nW\u015br\u00f3d najpopularniejszych wariant\u00f3w znajdziemy Gyudon (\u725b\u4e3c), w kt\u00f3rym cienkie plasterki wo\u0142owiny \u2014 a nie wieprzowiny, jak czasem bywa to b\u0142\u0119dnie interpretowane \u2014 dusz\u0105 si\u0119 z cebul\u0105 w lekkim sosie, tworz\u0105c harmoni\u0119 s\u0142odkich i s\u0142onych smak\u00f3w. \n\n\n\nSoboro don z kolei bazuje na pysznie doprawionym mi\u0119sie mielonym\n\n\n\nZ kolei Katsudon (\u30ab\u30c4\u4e3c) prezentuje plasterki wieprzowiny w panierce i usma\u017cone, przykryte roztrzepanym jajkiem i ugotowane do perfekcji. To po\u0142\u0105czenie oferuje chrupi\u0105c\u0105 i pokrzepiaj\u0105c\u0105 konsystencj\u0119, bardzo cenion\u0105 przez mi\u0142o\u015bnik\u00f3w kuchni japo\u0144skiej. Jako bezsma\u017con\u0105 alternatyw\u0119 dla wieprzowiny wypr\u00f3buj butadon lub wersj\u0119 miso z miso katsu\n\n\n\nKult jedzenia na wynos\n\n\n\nNie mam ochoty pisa\u0107 ca\u0142ej powie\u015bci o japo\u0144skiej kulturze korporacyjnej, ale powiedzmy, \u017ce to ona w du\u017cej mierze odpowiada (na dobre i na z\u0142e) za ca\u0142y szereg element\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej kultury kulinarnej w Japonii. W rezultacie powsta\u0142y donburi na wynos, kanapki \u201esando\u201d, takie jak katsu sando czy tamago sando, oraz wielka powszechno\u015b\u0107 przemys\u0142owych u\u0142atwie\u0144 kulinarnych i tego, co jest w gruncie rzeczy kuchni\u0105 z gotowych element\u00f3w.\n\n\n\nSzybki japo\u0144ski posi\u0142ek: ry\u017c ugotowany z dashi w proszku, kupne furikake, sos tonkatsu z butelki i majonez kewpie. M\u00f3wi\u0105c szczerze, jest to pyszne. Ale dzia\u0142y marketingu uwielbiaj\u0105 ukrywa\u0107 to, co jest mniej wi\u0119cej azjatyckim odpowiednikiem makaronu + kostki bulionowej + ketchupu + majonezu + zi\u00f3\u0142, za japo\u0144skimi nazwami. Na szcz\u0119\u015bcie ka\u017cdy z tych element\u00f3w ma alternatyw\u0119 \u201edomowej roboty\u201d, ale nie s\u0105d\u017a, \u017ce jedzenie po japo\u0144sku = zdrowo za ka\u017cdym razem. \n\n\n\nJapo\u0144skie desery\n\n\n\nAmerykanie s\u0105 mocni w deserach, ale Japo\u0144czycy te\u017c \u2014 ze s\u0142ynnym wagashi! Liczy si\u0119 je w setkach, niezwykle zr\u00f3\u017cnicowane. Wagashi to tradycyjne japo\u0144skie s\u0142odycze, najcz\u0119\u015bciej podawane z herbat\u0105 (zw\u0142aszcza podczas ceremonii parzenia herbaty). \n\n\n\nWyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 delikatno\u015bci\u0105, stonowanymi smakami (cz\u0119sto na bazie pasty z czerwonej fasoli anko, kleistego ry\u017cu, m\u0105ki lub agaru), a przede wszystkim swoj\u0105 estetyk\u0105: kszta\u0142ty, barwy i wzory przywo\u0142uj\u0105 pory roku, kwiaty czy natur\u0119. Wagashi to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c zwyk\u0142y deser \u2014 jest pomy\u015blane jako ma\u0142a, ulotna praca, kt\u00f3ra podkre\u015bla prostot\u0119 i harmoni\u0119.\n\n\n\nMochi daifuku czy nawet mochi lodowe s\u0105 wielkim faworytem w\u015br\u00f3d japo\u0144skich deser\u00f3w. Z tego samego rodzaju ciasta powstaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c mitarashi dango\n\n\n\nNowszym wynalazkiem s\u0105 puszyste japo\u0144skie pancakes \u2014 przepis znajdziesz, klikaj\u0105c tutaj. Sprawiaj\u0105 wra\u017cenie, jakby\u015b jad\u0142 chmurki\n\n\n\n\n\n\n\nMo\u017cna r\u00f3wnie\u017c wymieni\u0107 wszystkie \u201enaturalne\u201d produkty u\u017cywane niemal w ich pierwotnym stanie, takie jak kasztany czy nawet bataty (na przyk\u0142ad w daigaku-imo)\n\n\n\nTakikomigohan\n\n\n\nW Japonii termin \u201eTakikomigohan\u201d oznacza rodzaj dania, w kt\u00f3rym ry\u017c gotowany jest z r\u00f3\u017cnymi sk\u0142adnikami, dzi\u0119ki czemu nasi\u0105ka wszystkimi smakami. Na przyk\u0142ad Mame Gohan to Takikomigohan z\u0142o\u017cony z japo\u0144skiego ry\u017cu doprawionego dashi, zielonym groszkiem, sosem sojowym i kilkoma innymi przyprawami.\n\n\n\nIstnieje wiele wariant\u00f3w Takikomigohan, takich jak Tai-Meshi, Ayu-Meshi czy Gomoku-Meshi, przy czym ten ostatni przyrz\u0105dza si\u0119 z grzybami shiitake, p\u0119dami bambusa, korzeniem \u0142opianu, kie\u0142kami soi i kawa\u0142kami kurczaka. \n\n\n\nG\u0142\u00f3wne przyprawy i dodatki kuchni japo\u0144skiej\n\n\n\nKuchnia japo\u0144ska wykorzystuje cztery podstawowe smaki: s\u00f3l, cukier, ocet i miso. Niekt\u00f3reprzyprawy i aromaty u\u017cywane w kuchni japo\u0144skiej to :\n\n\n\nMiso (pasta sojowa): pasta sojowa, czyli miso sk\u0142ada si\u0119 z soi, do kt\u00f3rej dodaje si\u0119 j\u0119czmie\u0144 lub ry\u017c. U\u017cywa si\u0119 jej w zupach, ale te\u017c jako marynaty, na przyk\u0142ad do \u0142ososia w miso\n\n\n\nBeni-shouga: u\u017cywana do aromatyzowania japo\u0144skich s\u0142onych plack\u00f3w (okonomiyaki) oraz yakisoba (sma\u017conego makaronu). Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, to imbir marynowany w czerwonej soli.\n\n\n\nMitsuba: zwana r\u00f3wnie\u017c japo\u0144sk\u0105 pietruszk\u0105, bardzo cz\u0119sto stosowana w donburi\n\n\n\nWasabi: podawane jako dodatek do sushi i sashimi \n\n\n\nSu : nazywany r\u00f3wnie\u017c octem ry\u017cowym, ma z\u0142ocist\u0105 barw\u0119. Ten ocet ma \u0142agodny aromat, mniej ostry ni\u017c ocet bia\u0142y.\n\n\n\nSake: sztandarowy nap\u00f3j alkoholowy Japonii. Spotykane w wielu sosach i marynatach.\n\n\n\nMirin: to bardzo s\u0142odki alkohol ry\u017cowy, u\u017cywany przede wszystkim w kuchni, a nie jako nap\u00f3j. Kliknij tutaj, aby przeczyta\u0107 m\u00f3j pe\u0142ny artyku\u0142 na ten temat.\n\n\n\n\n\n\n\nShichimi : shichimi to mieszanka siedmiu przypraw. Zazwyczaj znajduj\u0105 si\u0119 w niej suszony imbir, glon nori lub aonori, bia\u0142e ziarna sezamu, czerwone chili, proszek sansho, suszone sk\u00f3rki mandarynki oraz nasiona konopi.\n\n\n\nYuzu - koshou : to bardzo ostra przyprawa z\u0142o\u017cona z yuzu, cedratu, proszku z zielonej papryczki i soli.\n\n\n\nGoma: to czarne i bia\u0142e ziarna sezamu u\u017cywane do dekorowania zup, w sosach sa\u0142atkowych, a tak\u017ce wchodz\u0105 w sk\u0142ad tofu goma\n\n\n\nShiso : to przedstawiciel rodziny mi\u0119ty, mo\u017cna go u\u017cywa\u0107 w ca\u0142o\u015bci lub posiekanego w mn\u00f3stwie da\u0144, takich jak sushi, tempura, sa\u0142atka z kapusty...\n\n\n\nYuzu Cytryna : o bardzo kwaskowatym smaku, u\u017cywana jako przyprawa do zup lub w daniach duszonych. Mo\u017cna z niej zrobi\u0107 herbat\u0119 yuzu\n\n\n\nImbir Myouga: to jadalny p\u0105k kwiatowy o bardzo orze\u017awiaj\u0105cym aromacie.\n\n\n\nSos teriyaki: s\u0142odki sos spotykany powszechnie w japo\u0144skich restauracjach. Kliknij tutaj, aby znale\u017a\u0107 m\u00f3j przepis i dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o tym eliksirze bog\u00f3w.\n\n\n\nKatsuobushi: nazywany r\u00f3wnie\u017c p\u0142atkami bonito. Znajdziemy go wsz\u0119dzie, na przyk\u0142ad do przyrz\u0105dzania dashi\n\n\n\nSos tamari: typowo japo\u0144ski sos sojowy o niezwyk\u0142ym smaku\n\n\n\nGrzyby enoki: ma\u0142e, pyszne grzybki, kt\u00f3re w ostatnich latach sta\u0142y si\u0119 bardzo popularne\n\n\n\n\n\n\n\nBia\u0142a rzodkiew, czyli daikon: wielki klasyk, spo\u017cywany pod ka\u017cd\u0105 postaci\u0105: na surowo, gotowany, w sa\u0142atce w wersji tsukemono itd.\n\n\n\nPasta z czarnego sezamu: u\u017cywana w wielu wypiekach\n\n\n\nAnko, czyli s\u0142odzona pasta z czerwonej fasoli: podobnie jak pasta sezamowa, spotykana w wielu wypiekach, takich jak dorayaki\n\n\n\nRy\u017c: w Japonii uprawia si\u0119 i spo\u017cywa wiele odmian ry\u017cu\n\n\n\nFurikake: pyszna przyprawa, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cesz zrobi\u0107 samodzielnie dzi\u0119ki mojemu przepisowi na furikake\n\n\n\nMasago: nazywane r\u00f3wnie\u017c ikr\u0105 gromadnika, masago jest bardzo cz\u0119sto u\u017cywane w sushi\n\n\n\nJapo\u0144ska przyprawa curry w proszku: podstawa podstaw dla pysznego japo\u0144skiego curry domowej roboty\n\n\n\nZasma\u017cka curry po japo\u0144sku: sekretny sk\u0142adnik gwarantuj\u0105cy udane japo\u0144skie curry, a co za tym idzie \u2014 s\u0142ynne katsu curry za ka\u017cdym razem\n\n\n\nGrzyby shimeji \n\n\n\nKie\u0142ki soi\n\n\n\nJajka: s\u0105 bardzo cz\u0119sto u\u017cywane w kuchni japo\u0144skiej, cz\u0119sto mieszane z majonezem kewpie, jak w japo\u0144skiej sa\u0142atce ziemniaczanej czy tamago kake gohan\n\n\n\nGlon wakame do przyrz\u0105dzenia s\u0142ynnej sa\u0142atki wakame\n\n\n\nKuzu do zag\u0119szczania sos\u00f3w\n\n\n\nPieprz Sansho przypominaj\u0105cy pieprz syczua\u0144ski, u\u017cywany na przyk\u0142ad w togarashi\n\n\n\nKamaboko: rodzaj w\u0119dliny na bazie ryby, do kt\u00f3rej nale\u017c\u0105 s\u0142ynne narutomaki\n\n\n\nSos unagi: pierwotnie na bazie bulionu z w\u0119gorza, przepis si\u0119 upro\u015bci\u0142, ale wci\u0105\u017c u\u017cywa si\u0119 go do glazurowania tego ostatniego\n\n\n\nSos yakiniku: u\u017cywany w grillach o tej samej nazwie\n\n\n\nSos yakisoba u\u017cywany w sma\u017conym makaronie o tej samej nazwie\n\n\n\nSos goma dare, pyszny japo\u0144ski sos sa\u0142atkowy z sezamem\n\n\n\nShoyu (japo\u0144ski sos sojowy): najpowszechniejszy sos sojowy w Japonii (bardziej \u201eokr\u0105g\u0142y\u201d i cz\u0119sto l\u017cejszy ni\u017c tamari), baza bardzo wielu sos\u00f3w, bulion\u00f3w i marynat.\n\n\n\nPonzu: sos sojowy zmieszany z cytrusami (cz\u0119sto yuzu lub sudachi), idealny do maczania grillowanych mi\u0119s, gyoza, shabu-shabu i sa\u0142atek.\n\n\n\nKonbu (kombu): glon bogaty w umami, niezb\u0119dny do przygotowania dashi (bulionu) oraz do aromatyzowania ry\u017cu, duszonych warzyw czy tsukemono.\n\n\n\nNori: suszone arkusze glon\u00f3w u\u017cywane do maki, onigiri, do dekorowania misek ry\u017cu i nadania morskiej nuty.\n\n\n\nAonori: zielony glon w p\u0142atkach, bardzo cz\u0119sto u\u017cywany jako wyko\u0144czenie okonomiyaki, takoyaki i makaronu.\n\n\n\nDashi: podstawowy bulion kuchni japo\u0144skiej (konbu + katsuobushi, czasem shiitake lub niboshi), sercem zup, sos\u00f3w i da\u0144 duszonych.\n\n\n\nNiboshi: ma\u0142e suszone sardynki\/sardele, u\u017cywane do mocniejszego i bardziej \u201erybnego\u201d dashi.\n\n\n\nShiro dashi: koncentrat jasnego dashi (ja\u015bniejszy w kolorze), praktyczny do doprawiania zup, tamagoyaki, nimono i delikatnych da\u0144.\n\n\n\nMentsuyu (tsuyu): baza sosu do soba\/udon (dashi + sos sojowy + mirin), u\u017cywana r\u00f3wnie\u017c jako marynata lub b\u0142yskawiczny sos.\n\n\n\nSos tonkatsu: g\u0119sty s\u0142odko-s\u0142ony sos (typu japo\u0144ski worcestershire), podawany do tonkatsu, korokke i katsu curry.\n\n\n\nSos okonomiyaki: zbli\u017cony do tonkatsu, ale cz\u0119sto nieco s\u0142odszy\/bardziej owocowy, niezb\u0119dny do okonomiyaki.\n\n\n\nMajonez Kewpie: japo\u0144ski majonez, bogatszy i bardzo umami, u\u017cywany w sa\u0142atkach, sando, okonomiyaki i sosach.\n\n\n\nKarashi: ostra japo\u0144ska musztarda, podawana do oden, natto, tonkatsu lub da\u0144 duszonych.\n\n\n\nUmeboshi: s\u0142ona i kwaskowata \u015bliwka, u\u017cywana jako dodatek (do ry\u017cu, onigiri) lub do podbicia sos\u00f3w i sos\u00f3w sa\u0142atkowych.\n\n\n\nUmezu: \u201eocet\u201d \u015bliwkowy (solanka z umeboshi), bardzo praktyczny do doprawiania, robienia pikli i nadawania owocowej kwasowo\u015bci.\n\n\n\nShio-k\u014dji : fermentowana pasta (k\u014dji + s\u00f3l) u\u017cywana jako marynata, aby zmi\u0119kczy\u0107 i nada\u0107 mn\u00f3stwo umami mi\u0119som, rybom i warzywom.\n\n\n\nKinako: m\u0105ka z pra\u017conej soi, bardzo cz\u0119sto u\u017cywana w cukiernictwie (mochi, dango) dla orzechowego smaku.\n\n\n\nMatcha: sproszkowana zielona herbata, u\u017cywana w cukiernictwie i napojach, ale tak\u017ce do aromatyzowania niekt\u00f3rych sos\u00f3w\/deser\u00f3w.\n\n\n\nSake kasu: osad z produkcji sake, u\u017cywany jako marynata (kasuzuke) do aromatyzowania ryb i mi\u0119s fermentowan\u0105 s\u0142odycz\u0105.\n\n\n\nNatto: fermentowana soja o charakterystycznym zapachu, bardzo bogata w umami, cz\u0119sto jedzona na ry\u017cu z musztard\u0105 karashi i sosem sojowym.\n\n\n\nKatsuobushi w proszku (kezuriko): drobna wersja p\u0142atk\u00f3w, praktyczna do szybkiego doprawiania okonomiyaki, yakisoba, zup i ry\u017cu.\n\n\n\nTenkasu (agedama): sma\u017cone okruchy ciasta tempura, dodawane dla chrupko\u015bci do udon, okonomiyaki czy sa\u0142atek.\n\n\n\nGari: marynowany imbir pokrojony w cienkie plasterki, podawany do sushi, aby \u201eoczy\u015bci\u0107\u201d podniebienie mi\u0119dzy k\u0119sami.\n\n\n\nSatsuma-age: sma\u017cony placek rybny (typu sma\u017cony kamaboko), bardzo cz\u0119sty w oden i daniach duszonych.\n\n\n\nAbura-age: sma\u017cone tofu w kieszonkach, u\u017cywane w inari-zushi, zupach (kitsune udon) i daniach duszonych.\n\n\n\nAtsu-age: grubsze sma\u017cone tofu, idealne do nimono (da\u0144 duszonych) i potraw sma\u017conych.\n\n\n\nYuba: \u201esk\u00f3rka\u201d mleka sojowego, delikatna i bardzo ceniona w wyrafinowanej kuchni (zw\u0142aszcza w Kioto).\n\n\n\nKombu-cha: proszek\/napar z kombu, u\u017cywany jako szybka przyprawa (ry\u017c, pikle, sosy sa\u0142atkowe).\n\n\n\nSudachi: ma\u0142y, bardzo aromatyczny japo\u0144ski cytrus, u\u017cywany jak yuzu (sk\u00f3rka i sok) do ryb, soba, sos\u00f3w.\n\n\n\nKabosu: japo\u0144ski cytrus zbli\u017cony do sudachi, doskona\u0142y w ponzu, na grillach i rybach.\n\n\n\nD\u017cem ume (ume no kajitsu \/ s\u0142odka pasta ume): s\u0142odki przetw\u00f3r na bazie japo\u0144skiej \u015bliwki, u\u017cywany w deserach lub do lekkiego glazurowania.\n\n\n\nTogarashi (ichimi): japo\u0144ska czerwona papryka w proszku, u\u017cywana do podbicia udon, ramenu, yakitori i sos\u00f3w.\n\n\n\nMiso czerwone (aka miso): mocniejsze i bardziej s\u0142one miso, idealne do tre\u015bciwych zup, marynat i sos\u00f3w.\n\n\n\nMiso bia\u0142e (shiro miso): \u0142agodniejsze i lekko s\u0142odkie miso, bardzo cz\u0119sto u\u017cywane w delikatnych zupach i niekt\u00f3rych sosach.\n\n\n\nMugi miso: miso na bazie j\u0119czmienia, o bardziej rustykalnym smaku, cz\u0119ste w niekt\u00f3rych regionach.\n\n\n\nKome miso: miso na bazie ry\u017cu, cz\u0119sto zr\u00f3wnowa\u017cone i uniwersalne.\n\n\n\nDengaku miso: zag\u0119szczone s\u0142odko-s\u0142one miso (cz\u0119sto z mirinem\/cukrem), u\u017cywane do polewania tofu, bak\u0142a\u017can\u00f3w, konnyaku.\n\n\n\nSake do gotowania (ryorishu): sake przeznaczone specjalnie do kuchni, u\u017cywane do usuwania zapach\u00f3w i zaokr\u0105glania sos\u00f3w.\n\n\n\nCukier kurozat\u014d: br\u0105zowy cukier z Okinawy o g\u0142\u0119bszym smaku, u\u017cywany w deserach i niekt\u00f3rych sosach.\n\n\n\nMaltoza (mizuame): g\u0119sty syrop u\u017cywany w japo\u0144skim cukiernictwie oraz do nadawania po\u0142ysku\/konsystencji glazurom.\n\n\n\nKanten: \u015brodek \u017celuj\u0105cy na bazie agaru, bardzo cz\u0119sto u\u017cywany w japo\u0144skich deserach (yokan, galaretki).\n\n\n\nWarabi mochi-ko: skrobia u\u017cywana do uzyskania mi\u0119kkich\/elastycznych konsystencji (warabi mochi i niekt\u00f3re wypieki).\n\n\n\nKonnyaku: \u017cel z konjac, bardzo cz\u0119sty w oden i daniach duszonych, o j\u0119drnej konsystencji i niskiej kaloryczno\u015bci.\n\n\n\nGoma abura (olej sezamowy): bardzo aromatyczny olej, u\u017cywany jako ko\u0144cowy akcent lub w niekt\u00f3rych sosach\/marynatach.\n\n\n\nPikantny olej rayu: olej podbity papryczk\u0105, cz\u0119sto u\u017cywany do gyoza, ramenu lub da\u0144 sma\u017conych.\n\n\n\nS\u014dmen: bardzo cienki makaron pszenny, cz\u0119sto podawany na zimno latem z sosem tsuyu i dodatkami.\n\n\n\nUdon: grube pszenne kluski, podawane w bulionie dashi lub sma\u017cone, bardzo popularne i wyst\u0119puj\u0105ce w wariantach regionalnych.\n\n\n\nSoba: makaron gryczany (czasem mieszany z pszenic\u0105), podawany na zimno (zaru soba) lub w bulionie.\n\n\n\nHarusame: przezroczyste nitki (cz\u0119sto na bazie skrobi), u\u017cywane w sa\u0142atkach, zupach i daniach sma\u017conych.\n\n\n\nKuzukiri: kluski\/galaretka z kuzu, cz\u0119sto jako deser do maczania w syropie (kuromitsu) lub w rzadszej wersji wytrawnej.\n\n\n\nOkara: pulpa sojowa pozosta\u0142a po produkcji tofu\/mleka sojowego, u\u017cywana w sa\u0142atkach (unohana) i rustykalnych potrawach.\n\n\n\nTofu jedwabiste (kinugoshi): bardzo delikatne tofu, u\u017cywane w zupach, hiyayakko (zimne tofu) lub deserach.\n\n\n\nTofu twarde (momen): g\u0119stsze tofu, idealne do sma\u017cenia na patelni, grillowania lub duszenia bez rozpadania si\u0119.\n\n\n\nKatsuobushi (blok): suszona i w\u0119dzona bonito w \u201ebryle\u201d, \u015bcierana w razie potrzeby dla \u015bwie\u017cszego i intensywniejszego aromatu.\n\n\n\nSuszone shiitake: koncentrat umami, u\u017cywane do wegetaria\u0144skiego dashi, sos\u00f3w i da\u0144 duszonych.\n\n\n\nKanpy\u014d: paski suszonej dyni, cz\u0119sto duszone i u\u017cywane w maki (futomaki).\n\n\n\nTakuan: \u017c\u00f3\u0142ty marynowany daikon, chrupi\u0105cy, bardzo cz\u0119sty jako dodatek oraz w niekt\u00f3rych sushi\/maki.\n\n\n\nNukazuke (fermentowane otr\u0119by ry\u017cowe): pikle fermentowane w otr\u0119bach ry\u017cowych, o z\u0142o\u017conym smaku i bardzo tradycyjne.\n\n\n\nShiozuke: pikle w soli (og\u00f3rek, kapusta itp.), proste i bardzo cz\u0119ste na co dzie\u0144.\n\n\n\nSh\u014dga-yu: nap\u00f3j\/napar imbirowy, u\u017cywany tak\u017ce do rozgrzewania i \u0142agodzenia gard\u0142a (oraz do aromatyzowania).\n\n\n\nKinome: m\u0142ode listki sansh\u014d, bardzo aromatyczne, u\u017cywane jako dekoracja (zw\u0142aszcza z w\u0119gorzem i niekt\u00f3rymi nimono).\n\n\n\nSansh\u014d no kona: proszek sansh\u014d, cz\u0119sto posypywany na unagi, yakitori lub tre\u015bciwe dania, dla cytrynowo-pieprzowej nuty.\n\n\n\nGoma-d\u014dfu: \u201etofu\u201d sezamowe (cz\u0119sto kuzu + pasta sezamowa), wyrafinowana specjalno\u015b\u0107 o j\u0119drnej i rozp\u0142ywaj\u0105cej si\u0119 konsystencji.\n\n\n\nKuro goma (czarny sezam): u\u017cywany do aromatyzowania wypiek\u00f3w, sos\u00f3w, sos\u00f3w sa\u0142atkowych i dodatk\u00f3w.\n\n\n\nShiro goma (bia\u0142y sezam): \u0142agodniejszy, niezwykle cz\u0119sty jako dodatek, w sosach i przyprawach.\n\n\n\nGoma shio: mieszanka sezamu i soli, prosta, ale piorunuj\u0105ca na ry\u017cu, onigiri, warzywach.\n\n\n\nNeri goma: pasta sezamowa (bia\u0142a lub czarna), baza kremowych sos\u00f3w i deser\u00f3w.\n\n\n\nSos sa\u0142atkowy sezamowy Kewpie: gotowy do u\u017cycia sos\/sos sa\u0142atkowy, bardzo popularny do sa\u0142atek, warzyw i zimnych mi\u0119s.\n\n\n\nKuromitsu: syrop z ciemnego cukru, klasyk na warabi mochi, kinako, lodach i deserach.\n\n\n\nAnmitsu: deser (a co za tym idzie, jego sk\u0142adniki) \u0142\u0105cz\u0105cy kanten, owoce, czerwon\u0105 fasol\u0119 i kuromitsu.\n\n\n\nSakura denbu: s\u0142odkie r\u00f3\u017cowe p\u0142atki rybne, u\u017cywane jako dodatek (bento, chirashi) i dla koloru.\n\n\n\nTobiko: ikra ryby lataj\u0105cej, u\u017cywana w sushi dla chrupko\u015bci i koloru (zbli\u017cona do masago, ale wi\u0119ksza).\n\n\n\nIkura: ikra \u0142ososia, bardzo cz\u0119sto u\u017cywana w donburi i sushi, o \u201ep\u0119kaj\u0105cej\u201d konsystencji i morskim smaku.\n\n\n\nUni: je\u017cowce, podawane jako sushi\/sashimi, bardzo morskie i kremowe (produkt luksusowy).\n\n\n\nBaza tonkotsu: bogata baza\/bulion z ko\u015bci wieprzowych (zw\u0142aszcza do ramenu), bardzo umami i aksamitna.\n\n\n\nBaza ramen miso: baza ramenu z miso, bardziej okr\u0105g\u0142a i tre\u015bciwa, cz\u0119sto z czosnkiem, sezamem i kukurydz\u0105, zale\u017cnie od stylu.\n\n\n\nBaza ramen sh\u014dyu: baza ramenu z sosem sojowym, bardzo klasyczna, r\u00f3wnowaga mi\u0119dzy umami a s\u0142ono\u015bci\u0105.\n\n\n\nBaza ramen shio: baza \u201esolna\u201d, ja\u015bniejsza i delikatniejsza, uwypuklaj\u0105ca jako\u015b\u0107 bulionu.","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marcwiner.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/145642","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marcwiner.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marcwiner.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marcwiner.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marcwiner.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=145642"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/marcwiner.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/145642\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marcwiner.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1952"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marcwiner.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=145642"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marcwiner.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=145642"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marcwiner.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=145642"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}